thumb|Posiew najwyższej kultury. Warszawa w październiku 1914. Karykatura polityczna przedstawiająca cesarza Niemiec i króla Prus Wilhelma II jako skrzydlatego potwora bombardującego miasto thumb|Zdjęcie propagandowe z października 1914 przedstawiające rosyjską obronę przeciwlotniczą w Warszawie gotową do ostrzeliwania niemieckich aeroplanów thumb|Niemiecka pocztówka przedstawiająca fikcyjny ostrzał Warszawy przy użyciu między innymi sterowca i 205 mm moździerza Škoda thumb|Skutki wybuchu bomby na Starym Mieście rzuconej przez Rosjan z samolotu w dniu 6 sierpnia 1915 Bombardowanie Warszawy w latach 1914–1915 – naloty na Warszawę w latach 1914–1915 przeprowadzone przez niemieckie i rosyjskie siły powietrzne podczas I wojny światowej.

Do sierpnia 1915 miasta broniła rosyjska artyleria przeciwlotnicza wchodząca w skład Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Została ona rozmieszczona w niektórych fortach Twierdzy Warszawa, a na przedpolu miasta znajdowały się punkty obserwacyjne.

Po zajęciu Warszawy przez wojska niemieckie kilku nalotów na miasto dokonali Rosjanie.

Pierwszy nalot 26 września 1914, niemal dwa miesiące po wybuchu „Wielkiej Wojny”, o godzinie 5:00 rano nad stolicą Królestwa Kongresowego pojawił się niemiecki sterowiec, który szybował od zachodu na linii Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Obrona przeciwlotnicza podjęła walkę; po stronie rosyjskiej byli zabici i ranni. Niemieckie „cygaro” zrzuciło dwie bomby, z których jedna nie wybuchła, a druga zniszczyła budkę i słup telefoniczny.

Jedna z mieszkanek Warszawy tak opisała niemiecki nalot (pisownia oryginalna):

Rosyjski komendant Twierdzy Modlin złożył meldunek dowódcy frontu, w którym poinformował, że forteczne baterie kolejno otwierały ogień do zeppelina, oddając kilkaset strzałów, ale bez efektu. Gazety informowały, że sterowiec został zestrzelony w okolicach Ciechanowa.

Pozostałe naloty w 1914 r. 27 września niemiecki samolot zrzucił bombę na fort Aleksieja (obecnie fort Traugutta), nie wyrządziła ona szkód. 10 października w wyniku nalotu rany odniosło 16 osób, przy czym gazety nie podały, czy był to sterowiec, czy samolot. 16 października bomby zrzucone z zeppelina spadły między innymi na ulice Chłodną i Okopową oraz na nieistniejący obecnie Dworzec Wiedeński. Rannych zostało 46 osób; łącznie tego dnia Niemcy zrzucili na miasto 15 bomb. 19 października niemiecki sterowiec zbombardował posesję przy ulicy Pawiej 25. Dwanaście bomb spadło na ulice Bracką, ponownie na Chłodną, Dziką, Aleje Jerozolimskie, Mazowiecką, Nalewki, Nowiniarską i Ogrodową oraz na Pragę. Zginęło 18 osób, a 38 zostało rannych – był to najtragiczniejszy nalot na miasto. 22 października bomba z zeppelina spadła przed budynkiem konsulatu amerykańskiego. 26 października pojawił się zeppelin, który zrzucił ulotki nawołujące rosyjskich żołnierzy do poddania się, z zapewnieniem godziwych warunków w obozach jenieckich. Naloty w październiku odbywały się w czasie bitwy pod Warszawą i Dęblinem między wojskami rosyjskimi a niemiecko-austriackimi. 29 listopada zbombardowano plac Zielony (obecnie Dąbrowskiego) uszkadzając nieistniejący dziś pomnik oficerów-lojalistów poległych w Noc Listopadową. 21 grudnia w wyniku nalotu odnotowano osiem wybuchów – 1 osoba została zabita, a 2 poważnie ranne.

Podsumowanie nalotów w 1914 r. Doktor Józef Zawadzki w książce wydanej w 1937 z okazji 35-lecia pogotowia ratunkowego tak podsumował niemieckie naloty w 1914 (pisownia oryginalna):

W grudniu 1914 w jednodniówce ukazał się artykuł, który w bardzo ostrym tonie potępiał bombardowania dokonywane przez Niemców (pisownia oryginalna):

Według danych warszawskiego pogotowia ratunkowego w czasie nalotów w 1914 udzielono pomocy 104 ofiarom, 27 rannych przewieziono do szpitali (16 zmarło). Jeśli doliczyć zmarłych na miejscu, liczba zabitych wyniosła około 40 osób.

Naloty w 1915 r. W styczniu 1915 Rosjanie wzmocnili obronę przeciwlotniczą tworząc wokół miasta (między innymi w Wyszogrodzie, Grójcu i Górze Kalwarii) sieć 19 posterunków wywiadowczych i 18 obserwacyjnych. Na lotnisku mokotowskim zaczęło stacjonować 6 myśliwców.

W 1915 nalotów na Warszawę było zdecydowanie mniej. 7 lutego niemiecki samolot zbombardował okolice ulicy Nowy Świat, a 14 i 16 lutego sterowiec zaatakował mosty na Wiśle. Niemcy bombardowali jednak głównie podwarszawskie miejscowości.

5 sierpnia 1915 do Warszawy wkroczyli żołnierze Armii Cesarstwa Niemieckiego. W tej nowej sytuacji rosyjskie lotnictwo przystąpiło do bombardowań miasta. 6 sierpnia rosyjska bomba spadła na domy przy ulicy Wąski Dunaj na Starym Mieście, zabijając 1 i raniąc 4 osoby. 11 sierpnia rosyjski samolot zrzucił bombę przy ulicy Ptasiej 4, wyrządzając szkody w mieszkaniach i raniąc 3 osoby – był to ostatni nalot na Warszawę w czasie I wojny światowej.

Zobacz też naloty na Wielką Brytanię podczas I wojny światowej

Przypisy

Kategoria:1914 w Rosji Kategoria:1915 w Rosji Kategoria:Bitwy z 1914 roku na ziemiach polskich Kategoria:Bitwy z 1915 roku na ziemiach polskich Kategoria:Historia Warszawy w czasie I wojny światowej Warszawa