mały|Nagrobek na Cmentarzu Łyczakowskim Karol Widman pseud. Żegota, Korab (ur. 4 lipca 1821 w Złoczowie, zm. 1891) – polski historyk, archiwista, pisarz, dziennikarz, działacz niepodległościowy i społeczny, polityk liberalny, wiceprezes Towarzystwa Narodowo-Demokratycznego (TND) oraz encyklopedysta.

Życiorys thumb|Lwowska „Gazeta Narodowa” kierowana przez Karola Widmana. Urodził się w 1821 w Złoczowie w Galicji (obecnie Ukraina), gdzie jego ojciec był starostą. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił na uniwersytet we Lwowie, gdzie ukończył studia na wydziale prawnym i złożył egzaminy na sędziego cywilnego i karnego. We Lwowie mieszkał w ka­mienicy Babla, koło lwowskiego teatru. Jeszcze jako student zaangażował się w polską działalność patriotyczną. Współpracował z Franciszkiem Smolką, Florianem Ziemiałkowskim, Grocholskim i innymi.

W czerwcu 1848 wraz z Janem Zachariasiewiczem zaczął wydawać czasopismo „Postęp”, które ze względu na radykalizm zostało zamknięte odgórną decyzją administracyjną austriackiej administracji. Został wyrzucony z posady rządowej ale dzięki znajomym został zatrudniony w magistracie lwowskim gdzie objął funkcję dyrektora archiwum miejskiego.

28 lutego 1868 wraz z Franciszkiem Smolką był współzałożycielem we Lwowie Towarzystwa Narodowo-Demokratycznego (TND) założonego w 100 letnią rocznicę konfederacji barskiej. Karol Widman został wiceprezesem tej organizacji. W czerwcu 1868 był jednym z założycieli Stowarzyszenia Przyjaciół Oświaty Ludowej we Lwowie. Przewodniczył lwowskiej filii tego stowarzyszenia. Z jego inicjatywy rozpoczęło ono zakładanie lokalnych bibliotek przy szkołach ludowych. Od 1885 należał do Krajowego Towarzystwa Archeologicznego. Zasiadał również w zarządzie Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie.

W 1887 był pierwszym prezesem Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania 1863/1864Sprawozdanie Wydziału Towarzystwa Pomocy Uczestników Powstania 1863/1864 za rok 1888, Lwów 1889..

Dzieła Opublikował szereg prac z zakresu historii. Publikował oraz współredagował lwowskie pisma: „Postęp”, „Kronika Wiadomości Krajowych i Zagra­nicznych”, „Gazeta Powszechna”, „Gazeta Narodowa”, „Dziennik Literacki”, „Dziennik Lwowski”, „Tygodnik Lwow­ski” oraz „Przegląd Archeologiczny”Przegląd Archeologiczny : organ Towarzystwa Archeologicznego Krajowego we Lwowie. Nukat gdzie po raz pierwszy przedstawił swoje prace na temat zawartości archiwum miasta Lwowa. Jego artykuły pojawiały się w pismach polskojęzycznych w innych zaborach np. w poznańskiej „Mrówce".

Był autorem dwutomowych wspomnień z okresu Wiosny Ludów spisanych na podstawie relacji kapitana ochotniczej, obywatelskiej Gwardii Narodowej we Lwowie, które wydał własnym nakładem we Lwowie. Napisał:

Quaestio de Sallustiani Memmii oratione, (1857), Narodowość a Rewolucja: studjum polityczne, (1864), Józef Korzeniowski : studjum literackie, (1868), Kościół św. Jana Chrzciciela we Lwowie Wiadomość historyczna, (1869), Pamiętnik kapitana gwardji narodowej w roku 1848, (1872), Archiwum miasta Lwowa, (1882-1888), Franciszek Smolka : jego życie i zawód publiczny od roku 1810 do 1849, dwa wydania (1868) i (1886), a także w wersji niemieckojęzycznej Franz Smolka. Sein Leben und politisches Wirken. Nach dem Polnischen des C. Widmann [by S. Lipiner]. Thle. 1. (1887), Zapiski do historyi szkół ludowych w Galicyi, a w szczególności we Lwowie (koniec wieku XVIII i początek XIX), (1891).

Był również encyklopedystą piszącym hasła z zakresu historii do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859–1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 na liście twórców zawartości tej encyklopedii.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Publikacje Karola Widmana w bibliotece Polona

Kategoria:Członkowie partii i ugrupowań w Galicji Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy politycy Kategoria:Urodzeni w 1821 Kategoria:Zmarli w 1891 Kategoria:Ludzie urodzeni w Złoczowie