thumb|250px|Kazachski alfabet arabski i łaciński w 1924 r. Do zapisu języka kazachskiego używane są następujące alfabety:

alfabet cyrylicki – wprowadzony do użytku w 1940 r. w Kazachstanie. Alfabet oparty na cyrylicy używany jest przez ludność kazachską w Kirgistanie, Rosji, Turkmenistanie i Uzbekistanie, a także w Mongolii i innych krajach dawnego ZSRR.

alfabet łaciński – dekretem Prezydenta nr 569 z dnia 26 października 2017 r. wprowadzono nakaz zastąpienia cyrylicy alfabetem łacińskim do 2025 r. W latach 1929–1940 na obszarze ZSRR i Mongolskiej Republiki Ludowej obowiązywał zapis alfabetem janalif.

alfabet arabski – wykorzystywany w Chińskiej Republice Ludowej. Używany również przez kazachską diasporę w Afganistanie, Iranie i Pakistanie.

Alfabety używane obecnie Cyrylicki Alfabet oparty na cyrylicy, składający się z 42 liter, stosowany do zapisu języka w Kazachstanie i Mongolii. Jego twórcą jest . Alfabet został oficjalnie wprowadzony do użytku w 1940 r. W 1951 r. literę Ӯ zastąpiono literą Ұ, а w 1957 r. wprowadzono literę Ё. Do 1957 r. litery charakterystyczne dla języka kazachskiego zapisywano na końcu alfabetu.

А а Ә ә Б б В в Г г Ғ ғ Д д Е е Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Қ қ Л л М м Н н Ң ң О о Ө ө П п Р р С с Т т У у Ұ ұ Ү ү Ф ф Х х Һ һ Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы І і Ь ь Э э Ю ю Я я

Kodowanie Umieszczanie alfabetu kazachskiego na klawiaturze przed rozpowszechnieniem systemów operacyjnych i edytorów tekstu z obsługą Unikodu był często niewygodny z powodu problemów z 8-bitowym kodowaniem alfabetu kazachskiego oraz brakiem standardowych czcionek. W związku z tym zaproponowano ponad 20 wariantów 8-bitowych kodowań alfabetu kazachskiego opartego na cyrylicy.

Przyjęto następujące standardy kodowań 8-bitowych: ST RK 920-91 dla DOS (odmiana jednobajtowej strony kodowej CP866) oraz ST RK 1048–2002 dla Microsoft Windows (odmiana jednobajtowej strony kodowej Windows-1251).

Standardy te nie otrzymały jednak wsparcia na poziomie systemu operacyjnego i wymagały instalacji sterowników innych firm. Dziś powszechnie stosowany jest standard UTF-8.

Układ klawiatury komputerowej przystosowanej do zapisu języka kazachskiego:

700x700px

Łaciński right|300px|thumb|Pierwotnie proponowany alfabet łaciński dla języka kazachskiego, wdrożony dekretem prezydenckim nr 569 (26 października 2017 r.) później zmieniony dekretem prezydenckim nr 637 z dnia 19 lutego 2018 r., zastępując apostrof znakami diakrytycznymi i dwuznakami Alfabet oparty na łacińskim wprowadzono 26 października 2017 r. dekretem prezydenta Kazachstanu. 9 października 2017 r. przedstawiono projekt przejścia z zapisu cyrylicą na zapis łacinką. 19 lutego 2018 r. we wspomnianym dekrecie wprowadzono zmiany w części dotyczącej alfabetu. Zaplanowano przeprowadzenie procesu zmiany zapisu na lata 2017–2025.

A a Á á B b D d E e F f G g Ǵ ǵ H hİ i I ı J j K k L l M m N n Ń ń O o Ó ó P p Q q R r S s T t U u Ú ú V v Y y Ý ý Z z Sh sh Ch ch W styczniu 2021 przedstawiono projekt prezydenckiego dekretu prezentującego kolejną propozycję alfabetu łacińskiego dla języka kazachskiego. W kwietniu tego samego roku projekt zaktualizowano zmieniając sposób transkrypcji litery ң z ŋ na ñ. Według planów przejście na zapis łaciński miało rozpocząć się w 2023 roku. A a (А а)Ä ä

(Ә ә) B b (Б б) D d (Д д) E e (Е е) F f (Ф ф) G g (Г г) Ğ ğ (Ғ ғ) H h (Х х/Һ һ)I ı (І і) İ i (И и) J j (Ж ж) K k (К к) L l (Л л) M m (М м) N n (Н н) Ñ ñ (Ң ң) O o (О о) Ö ö (Ө ө) P p (П п) Q q (Қ қ) R r (Р р) S s (С с) Ş ş (Ш ш) T t (Т т) U u (У у) Ū ū (Ұ ұ) Ü ü (Ү ү) V v (В в) Y y (Ы ы) Z z (З з) İo io (Ё ё)İu iu (Ю ю)İa ia (Я я) Projekt dekretu nie wskazuje sposobu transliteracji ц, ч, щ i э.

Arabski Zapis alfabetem arabskim obowiązuje w prefekturach Altay i Ili w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur w Chinach. Zmodyfikowany alfabet arabski używany jest także w Iranie i Afganistanie.

Alfabet kazachski oparty na arabskim zawiera 29 liter i jeden znak diakrytyczny: hamzę. Pismo zapisywane jest od prawej strony do lewej.

Litery arabskie alfabetu kazachskiego Postać podstawowa Postać w zależności od miejsca w słowie Nazwa kazachska Odpowiednik w cyrylicy izolowana końcowa środkowa początkowa 0627ا FE8Dﺍ FE8Eﺎ –әліп а, ә 0628ب FE8Fﺏ FE90ﺐ FE92ﺒ FE91ﺑбаб 067Eپ FB56ﭖ FB57ﭗ FB59ﭙ FB58ﭘпе(ба үш ноқат)п 062Aت FE95ﺕ FE96ﺖ FE98ﺘ FE97ﺗтат 062Cج FE9Dﺝ FE9Eﺞ FEA0ﺠ FE9Fﺟжіймж 062Dح FEA1ﺡ FEA2ﺢ FEA4ﺤ FEA3ﺣхах 062Fد FEA9ﺩ FEAAﺪ –дәлд 0631ر FEADﺭ FEAEﺮ –рер 0632ز FEAFﺯ FEB0ﺰ –зайнз 0633س FEB1ﺱ FEB2ﺲ FEB4ﺴ FEB3ﺳсыйнс 0634ش FEB5ﺵ FEB6ﺶ FEB8ﺸ FEB7ﺷшыйн(сыйн үш ноқат)ш 0639ع FEC9ﻉ FECAﻊ FECCﻌ FECBﻋайнғ 0641ف FED1ﻑ FED2ﻒ FED4ﻔ FED3ﻓфаф 0642ق FED5ﻕ FED6ﻖ FED8ﻘ FED7ﻗқафқ 0643ك FED9ﻙ FEDAﻚ FEDCﻜ FEDBﻛкәфк 06AFگ FB92ﮒ FB93ﮓ FB95ﮕ FB94ﮔгәфг 0644ل FEDDﻝ FEDEﻞ FEE0ﻠ FEDFﻟләмл 0645م FEE1ﻡ FEE2ﻢ FEE4ﻤ FEE3ﻣміймм 0646ن FEE5ﻥ FEE6ﻦ FEE8ﻨ FEE7ﻧнұнн 06ADڭ FBD3ﯓ FBD4ﯔ FBD6ﯖ –неп(кәф үш ноқат)ң 06D5ە FEE9ﻩ FEEAﻪ –һәе 0648و FEEDﻭ FEEEﻮ –уауо, ө 06C7ۇ FBD7ﯗ FBD8ﯘ –уау даммаұ, ү 06CBۋ FBDEﯞ FBDFﯟ –уау үш ноқату(ў) 06C6ۆ FBD9ﯙ FBDAﯚ –уау құсбелгів 0649ى FEEFﻯ FEF0ﻰ FBE9ﯩ FBE8ﯨяы, і 064Aي FEF1ﻱ FEF2ﻲ FEF4ﻴ FEF3ﻳя екі ноқатй – FEFBﻻ FEFCﻼ –ләм-әліпла, лә 0674ٴ –һәмзе(дәйекше) –

Przykład tekstu Artykuł 1 Powszechnej deklaracji praw człowieka:

Zapis alfabetem cyrylickim Zapis alfabetem arabskim Zapis alfabetem łacińskim (wersja z 2017 roku) Zapis alfabetem łacińskim (wersja z 2021 roku) Wersja polska Барлық адамдар тумысынан азат және қадір-қасиеті мен құқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл-парасат, ар-ождан берілген, сондықтан олар бір-бірімен туыстық, бауырмалдық қарым-қатынас жасаулары тиіс. بارلىق ادامدار تۋمىسىنان ازات جانە قادىر-قاسيەتى مەن كۇقىقتارى تەڭ بولىپ دۇنيەگە كەلەدى. ادامدارعا اقىل-پاراسات، ار-وجدان بەرىلگەن، سوندىقتان ولار ٴبىر-بىرىمەن تۋىستىق، باۋىرمالدىق قارىم-قاتىناس جاساۋلارى ٴتيىس. Barlyq adamdar ty’mysynan azat ja’ne qadir-qasi’eti men quqyqtary ten’ bolyp du’ni’ege keledi. Adamdarg’a aqyl-parasat, ar-ojdan berilgen, sondyqtan olar bir-birimen ty’ystyq, bay’yrmaldyq qarym-qatynas jasay’lary ti‘is. Barlyq adamdar tumysynan azat jäne qadır-qasietı men qūqyqtary teñ bolyp düniege keledı. Adamdarğa aqyl-parasat, ar-ojdan berılgen, sondyqtan olar bır-bırımen tuystyq, bauyrmaldyq qarym-qatynas jasaulary tiıs. Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa.

Zobacz też język kazachski cyrylica

Przypisy

Linki zewnętrzne Kazakh: extended Latin and Cyrillic

K Kategoria:Język kazachski