Henryk Fontański (ur. w 1947) – polski filolog, językoznawca, rusycysta, nauczyciel akademicki związany z Uniwersytetem Śląskim.
Życiorys Pracę naukową rozpoczynał w roku 1971 w Opolu, w Katedrze Języka Rosyjskiego Wyższej Szkoły Pedagogicznej pod opieką naukową profesora Stanisława Kochmana. Od roku 1978 zawodowo związany z Uniwersytetem Śląskim. Zorganizował Zakład Rosyjsko-Polskiego Językoznawstwa Konfrontatywnego (następnie Zakład Językoznawstwa Konfrontatywnego i Translatoryki) na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego. W latach 2000–2005 był prodziekanem Wydziału Filologicznego UŚ w Sosnowcu, zaś w latach 2008–2016 – dyrektorem Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej UŚ. Wykładał też m.in. w Instytucie Neofilologii Akademii Pedagogicznej w Krakowie (2003–2007).
Od lat dziewięćdziesiątych zajmuje się opisem gramatycznym współczesnego języka Łemków. W roku 1992 brał udział w I kongresie Języka Rusińskiego w Bardejovske Kupale na Słowacji. W roku 2000 ukazało się pierwsze wydanie „Gramatyki języka łemkowskiego”, którą profesor przygotował wraz z łemkowską regionalistką – Mirosławą Chomiak. Była to pierwsza pełna gramatyka języka Łemków polskichJolanta Lubocha-Kruglik, Małgorzata Borek, Oksana Małysa, „Profesor Henryk Fontański – działalność naukowa”, w: „Świat za tekstem. Księga jubileuszowa dedykowana Panu Profesorowi Henrykowi Fontańskiemu z okazji 70. urodzin”, Katowice. Śląsk, 2017, s. 18..
Henryk Fontański jest także konsultantem łemkowskich publikacji dydaktycznych (w tym podręczników i materiałów metodycznych do nauki języka łemkowskiego w szkole) zatwierdzonych przez MEN. Od roku 2001 jest przewodniczącym Rady Programowej Fundacji Wspierania Mniejszości Łemkowskiej „Rutenika”. Od roku 2007 jest też członkiem Interregionalnej Rady Języka Rusińskiego.
Profesor Fontański jest członkiem Komitetu Słowianoznawstwa PAN, Komisji Językoznawstwa PAN i Polskiego Towarzystwa Językoznawczego.
Nagrody i odznaczenia Brązowy Krzyż Zasługi – 1979 Złoty Krzyż Zasługi – 2004 Medal Komisji Edukacji Narodowej – 2005 Medal Mickiewicz – Puszkin Stowarzyszenia Współpracy Polska-Wschód – 2015 Złota Odznaka „Zasłużony dla Uniwersytetu Śląskiego” – 2016 Nagroda św. Cyryla i Metodego Międzynarodowego Kongresu Języka Rusińskiego i Karpatorusińskiego Centrum Naukowego w Nowym Jorku – 2015
Wybrane publikacje Stosunki współrzędności w zdaniu pojedynczym w języku polskim i rosyjskim, Wydawnictwo UŚ, Katowice 1980 Anaforyczne przymiotniki wskazujące w języku polskim i rosyjskim. Problemy użycia, Wydawnictwo UŚ, Katowice 1986 Białorusko-polsko-rosyjski słownik terminów lingwistycznych i leksyki specjalnej [współaut. Wiktor Bekisz], Wydawnictwo UŚ, Katowice 1997 Gramatyka języka łemkowskiego [współaut. Mirosława Chomiak], „Śląsk”, Katowice 2000 Studia nad składnią łemkowską, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2014
Przypisy
Bibliografia
Świat za tekstem. Księga jubileuszowa dedykowana Panu Profesorowi Henrykowi Fontańskiemu z okazji 70. urodzin pod red. Jolanty Lubochy-Kruglik i Oksany Małysy, Katowice 2017. Publikacje Henryka Fontańskiego w katalogu centralnym NUKAT
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Opolskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Polscy rusycyści Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie