Władimir Michajłowicz Gittis, (ur. w Petersburgu, zm. 22 sierpnia 1938 w miejscu egzekucji Kommunarka pod Moskwą) – rosyjski i radziecki wojskowy, uczestnik I wojny światowej i rosyjskiej wojny domowej, ofiara wielkiego terroru w ZSRR.

Życiorys Pochodził z rodziny mieszczańskiej, narodowości rosyjskiej. Ukończył w 1902 r. szkołę junkrów piechoty. Walczył w I wojnie światowej w armii rosyjskiej, dosłużył się stopnia pułkownika.

W 1918 r. wstąpił na służbę do Armii Czerwonej. W sierpniu tego roku powierzono mu dowodzenie północnym odcinkiem oddziałów zasłony, następnie od września do listopada 1918 r. dowodził 6 Armią, w listopadzie przeniesiono go na stanowisko dowódcy 8 Armii. 24 stycznia 1919 r. został dowódcą Frontu Południowego Armii Czerwonej, zastępując Pēterisa SlavensaJ.D. Smele, The "Russian"..., s. 120.. Okazał się jednym z najzdolniejszych dowódców po stronie czerwonych w rosyjskiej wojnie domowej. Do kwietnia 1919 r. dowodzony przez niego front przeszedł do ofensywy, odzyskał z rąk białych Rostów nad Donem i osiągnął linie Sału i Manycza. Był bliski całkowitego rozbicia sił białych Kozaków dońskich pod dowództwem Piotra KrasnowaP. Kenez, Red Advance, White Defeat. Civil War in South Russia 1919–1920, New Academia Publishing, Washington DC 2004, , s. 31.. Niepowodzeniem zakończył się natomiast przerzut 8 Armii do Donbasu na pomoc walczącej o opanowanie zagłębia węglowego grupie Innokientija Kożewnikowa (następnie 13 Armii). Siły te nie zdołały z powodu wiosennych roztopów szybko przemieścić się na zachód i w ostatnich dniach marca zostały powstrzymane przez białychA. Adams, Bolsheviks..., s. 246..

Gittis dowodził Frontem Południowym do lipca 1919 r., następnie do kwietnia 1920 r. stał na czele Frontu Zachodniego. Był jednym z dowódców obrony Piotrogrodu przed wojskami Nikołaja Judenicza w październiku 1919 r.J.D. Smele, The "Russian"..., s. 129. Następnie od maja 1920 r. do maja roku następnego dowodził Frontem Kaukaskim. W 1919 r. został odznaczony orderem Czerwonego Sztandaru.

Od 1921 do 1925 r. dowodził wojskami Piotrogrodzkiego (po zmianie nazwy miasta – Leningradzkiego) Okręgu Wojskowego. Odszedł ze stanowiska z powodu choroby. Do partii bolszewickiej wstąpił w 1925 r.

W latach 1926–1927 był zastępcą naczelnika Zarządu Zaopatrzenia Armii Czerwonej, następnie pozostawał w rezerwie do dyspozycji komisarza spraw wojskowych i morskich. Od 1930 r. pełnił funkcję pełnomocnika komisariatu spraw wojskowych i morskich (od 1934 r. komisariatu obrony) przy ludowym komisariacie handlu ZSRR. W 1935 r. otrzymał stopień komkora.

28 listopada 1937 r. został aresztowany, zaś 22 sierpnia 1938 r. skazany na śmierć pod zarzutem szpiegostwa i udziału w spisku antypaństwowym. Tego samego dnia został rozstrzelany na Kommunarce. Zrehabilitowany 2 czerwca 1956 r.

Bibliografia A. Adams, Bolsheviks in the Ukraine. The Second Campaign, 1918–1919, Yale University Press, New Haven & London 1963. J.D. Smele, The "Russian" Civil Wars 1916–1926. Ten Years That Shook the World, Hurst&Company, London 2015, .

Przypisy

Kategoria:Urodzeni w 1881 Kategoria:Zmarli w 1938 Kategoria:Straceni przez rozstrzelanie Kategoria:Ofiary wielkiej czystki Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Komkorowie Kategoria:Oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu