Baron von Goldring (ros. И один в поле воин, ukr. І один у полі воїн – dosłownie I jeden żołnierz w polu) – składająca się z trzech części powieść przygodowa autorstwa radzieckiego pisarza narodowości ukraińskiej Jurija Dold-Mychajłyki. Jest to zarazem pierwsza część trylogii o Hryhoriju Honczarence – radzieckim szpiegu pochodzącym z Ukrainy.
Fabuła Czas akcji: od jesieni 1941 do późnej wiosny 1945. Miejsce akcji: wschodnia Białoruś, południowo-wschodnia Francja (głównie miejscowość Saint-Rémy i jej okolice oraz epizodycznie Bonneville, nadloarska część Wału Atlantyckiego i Paryż), północne Włochy a także epizodycznie Monachium i Moskwa.
Część pierwsza Ukrainiec Grigorij Gonczarenko jest łudząco podobny do Henryka von Goldringa, syna niemieckiego szpiega barona Zygfryda, który popełnił samobójstwo, a swoje zadanie przekazał potomkowi. Sowieci zdekonspirowali młodego von Goldringa mieszkającego w Związku Radzieckim od siódmego roku życia, kiedy próbował przeniknąć do Armii Czerwonej jako Anton Komarow. Wywiad radziecki postanawia zastąpić go Gonczarenką. Jesienią 1941 lejtnant Gonczarenko jako baron von Goldring przechodzi front. Mistyfikacja udaje się a oficer GRU otrzymuje stopień leutnanta Wehrmachtu. Początkowo służy na Białorusi w tej samej dywizji co jego przybrany ojciec pułkownik SD Wilhelm Berthold, jednak na początku 1942 trafia do dywizji gen. Eversa stacjonującej w Saint-Rémy, w nieokupowanej części Francji. Poznaje tam działaczkę Ruchu Oporu Monikę Tarval, w której się zakochuje. Nienawidząca nazistów i niemająca pojęcia o prawdziwym zadaniu Goldringa dziewczyna traktuje go dość chłodno jednak z czasem zaczyna odwzajemniać uczucia oficera. Na jego prośbę uczy go języka francuskiego. Henryk ratuje z opresji jej brata oraz przekazuje przez nią informację o donosicielu do miejscowej komendy Ruchu Oporu. Dzięki adiutantowi Eversa, hauptamann Karolowi Lutzowi, odkrywa, że w Prowansji istnieje podziemna fabryka, w której nadzorowani robotnicy ze wszystkich krajów okupowanych pracują przy budowie broni, otrzymuje Krzyż Żelazny II klasy i stopień oberleutnanta za wykazaną czujność, zdobywa przyjaźń majora SS) Hansa Müllera – szefa SD w mieście, przez Monikę przekazuje maquis informacje nt. planowanego transportu broni, likwiduje Standartenführera Gärtnera w Boneville...
Część druga Henryk otrzymuje zadanie poznania tajemnicy Przeklętej Doliny, w której mieści się podziemna fabryka Goliatów. Nieoczekiwanie jego losy krzyżują się z André Renardem, francuskim komunistą, wujem Moniki i uciekinierem z Doliny. Za odkrycie tajemnicy fabryki otrzymuje on od radzieckiej centrali awans na kapitana i Order Czerwonego Sztandaru. W międzyczasie losy wojny toczą się pod Stalingradem. Goldring w czasie jednej z inspekcji zostaje ranny, opiekuje się nim Monika. Wkrótce baron ratuje inną działaczkę Résistance Ludwikę Decoq, współpracowniczkę Moniki. Dla zaciśnięcia więzi z Bertholdem (będącym teraz generałem SS w sztabie Himmlera) zostaje zmuszony do zaręczenia się z jego córką Lorą – chorą na umyśle sadystką i fanatyczną nazistką. Oparciem jest dla niego uczucie do będącym jej całkowitym przeciwieństwem mademoiselle Moniki. Na rozkaz centrali zdobywa także plany Wału Atlantyckiego i likwiduje nieprzychylnego sobie majora Schulza. Po śmierci zastępcy Müllera, Saugela, jego miejsce zajmuje znany Henrykowi z Białorusi Paul Kubis – człowiek Bertholda. Kontynuuje on zarządzoną przez Saugela obserwację córki Tarvalów jednak jego zależność finansowa od Goldringa powoduje zaniechanie planu aresztowania dziewczyny. Pod Kurskiem hitlerowcy rozpoczynają wielką ofensywę mającą na celu przywrócenie im inicjatywy na Froncie Wschodnim. Goldring radzi Monice by wyjechała gdyż grozi jej niebezpieczeństwo. Para wyznaje sobie miłość i obiecuje czekać końca wojny gdy się odnajdą, Henryk wyzna z czystym sumieniem kim jest naprawdę i będą mogli być ze sobą. W tym samym czasie Müller, który pragnie uniezależnić się od Goldringa znającego intymne szczegóły jego kłamstw w raportach do Berlina, uzyskał od Bertholda instrukcje wobec mademoiselle. Henryk wraz z gen. Eversem wyjeżdża do Paryża uprzednio żegnając się z ukochaną...
Część trzecia W Paryżu Henryk otrzymał depeszę od Kubisa, któremu polecił w zamian za pomoc finansową nietykanie Moniki. Informuje on, że mademoiselle Tarval została trzy godziny po wyjeździe von Goldringa potrącona przez ciężarówkę. Zmarła wieczorem nie odzyskawszy przytomności. Radziecki agent nie umie uporać się z traumą, domyśla się, że za śmiercią jego ukochanej stoją Müller i Berthold. Przysięga odtąd walczyć nie tyle za swoją ojczyznę co za Monikę i pomścić jej śmierć. Ze względu na przewrót we Włoszech, na przełomie lipca i sierpnia 1943, dywizja Eversa zostaje skierowana do północnej części tego kraju, do Castel la Fonte. Henryk otrzymuje z ZSRR zadanie zbadania fabryki produkujących "wunderwaffe". Kiedy Müller wprost przyznaje się do zabicia Moniki, Henryk i Lutz mordują gestapowca – baron mści się za ukochaną a Karol za ciężarną kobietę, której egzekucję musiał oglądać we Francji. Henryk stara się nawiązać kontakt listowny z madame Tarval prosząc min. o zdjęcie Moniki, otrzymuje jednak wiadomość o jej wymeldowaniu. Wkrótce nawiązuje stosunki z włoskim inżynierem pracującym przy konstrukcji nowej broni a także z garibaldczykami. 20 kwietnia 1944 otrzymuje awans na hauptmanna. Po nieudanym zamachu na Hitlera baron zostaje komendantem miejscowości. Kiedy w 1945 wojna chyli się ku końcowi Berthold zamierza uciec z Henrykiem do Szwajcarii, gdzie przebywają Lora i Elsa. Von Goldring zamierza wymierzyć sprawiedliwość człowiekowi odpowiedzialnemu za śmierć Moniki i mordy w krajach okupowanych...
2 maja 1945, w dniu kapitulacji Berlina, Henryk-Grigorij z wielką wiązanką kwiatów odwiedza grób Moniki w Saint-Rémy. Odszukuje go tam jej brat Jean, któremu przed laty radziecki agent ocalił życie. Po krótkiej rozmowie von Goldring-Gonczarenko oddala się nie potrafiąc uporać się z bólem po stracie ukochanej. Przedtem prosi Tarvala o opiekę nad grobem Moniki, ku któremu będzie zawsze kierował swoje myśli.
Epilog Późna wiosna 1945. Po czterech latach wojny kapitan Grigorij Gonczarenko wraca do Moskwy. Pułkownik Titow zezwala mu odwiedzić ojca i kontynuować studia w Kijowie.
Postaci Hryhorij Pawłowycz Honczarenko – blondwłosy Ukrainiec, syn dróżnika przejazdowego. Przed wojną studiował filologie języków obcych na Kijowskim Uniwersytecie Państwowym. Z powodu fizycznego podobieństwa do Heinricha (Henryka) barona von Goldringa przeszedł przeszkolenie w OMSBONW Samodzielnej Strzeleckiej Zmotoryzowanej Brygadzie Specjalnego Przeznaczenia Wojsk NKWD służył pierwowzór Henryka Nikołaj Kuzniecow. W całej powieści nigdy nie zostało jasno powiedziane czy Grigorij pracuje w wywiadzie wojskowym czy w wywiadzie NKWD/NKGB. W rozdziale, w którym baron von Goldring musi odwiedzić Monachium narrator informuje, że za odkrycie fabryki w Przeklętej Dolnie otrzymał on Order Czerwonego Sztandaru i stopień kapitana Armii Radzieckiej. Określenie "Armia Radziecka" zaczęto stosować dopiero od 1946 jako skrócona nazwa Sił Zbrojnych ZSRR, które zastąpiły dotychczasową Robotniczo-Chłopską Armię Czerwoną. (lub w GRUM. Replewicz, "Stawka większa niż kłamstwo", str. 18.) i w stopniu lejtnanta (później awansowany do stopnia kapitana) został skierowany pod jego nazwiskiem jako agent do Wehrmachtu (gdzie był kolejno porucznikiem, nadporucznikiem i kapitanem). Szczerze nienawidzi faszystów i nazistów, oddany walce z nimi. W czasie pobytu we Francji poznał mademoiselle Moniki, którą pokochał i podziwiał za odwagę. Bardzo przeżył jej śmierć przysięgając, że odtąd będzie walczył także w jej imieniu. Jest znakomitym strzelcem, używa pistoletów Mauser HSc i Browning HP, jeździ samochodem marki Opel Kapitän (kierowcą jest jego ordynans Kurt jednak lubi go w tym wyręczać). Zna techniki jujutsu, lubi wino, szampan i koniak, stara się unikać wódki (w czasie libacji z esesmanami zawszę udaje, że pije). Jako Goldring otrzymał Krzyż Żelazny II klasy za zranienie francuskiego partyzanta (w rzeczywistości prowokatora SD). Sam Gonczarenko został odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru za odkrycie fabryki w Przeklętej Dolnie. Monique (Monika) Tarval – czarnowłosa Francuzka, córka właścicieli hotelu i restauracji w Saint-Rémy-de-Provence, cyklistka i kelnerka. Zakochał się w niej baron von Goldring (agent Gonczarenko), którego mimo swojej nienawiści do Niemców zgodziła się uczyć języka francuskiego. Początkowo opierała się i walczyła ze swoimi uczuciami, by w końcu odwzajemnić miłość radzieckiego szpiega. Współpracuje z Résistance, kontaktuje się z François, kierującym nim w jej rejonie (dla głębszej konspiracji udaje jego narzeczonym czym zbudza zazdrość barona von Goldringa). Osobistą bohaterką mademoiselle jest Joanna d’Arc, której portret ma w swoim pokoju. Stanowi przeciwieństwo córki Bertholda – jest zaradna, pewna siebie, uprzejma, wrażliwa i pomaga matce w prowadzeniu interesu. Przed laty straciła ojca, którego rolę przejął jej wujek André. Pomaga Gonczarence w kilku akcjach przeciwko okupantowi. Zginęła potrącona przez samochód ciężarowy krótko po wyjeździe Henryka do Paryża. Było to celowe działanie Müllera za poleceniem Bertholda. Grigorij poznał prawdę i pomścił śmierć ukochanej. W jego pamięci pozostał obraz dziewczyny w białej sukni, kiedy żegnała go na dworcu. Wilhelm Berthold – pułkownik wywiadu IC przy sztabie dywizji gen. Daniela a następnie SS-Brigadeführer w szatbie Heinricha Himmlera. Przyjaźnił się w młodości z Sigfridem von Goldringiem, ojcem Heinricha, którego usynowił. Zależy mu tylko na swojej karierze, stanie majątkowym i dostanym życiu dla córki Lory. Zamieszany w zabójstwo mademoiselle Tarval. Zginął z rąk Mentarocciego po ujawnieniu się Goldringa. Kurt Schmidt – gefrajter, którego dwaj bracia zginęli na Froncie Wschodnim, gdzie sam miał trafić za niesubordynację. Wybronił go von Goldring przyjmując na swojego ordynansa. Nienawidzi nazizmu. madame Tarval – właścicielka hotelu i restauracji w Saint-Rémy, którą odziedziczyła po śmierci męża. Matka Monique i Jeana. W przeciwieństwie do dzieci nie jest zaangażowana w Ruch Oporu chociaż szczerze nienawidzi hitlerowców. Zmarła przed końcem wojny. Hermann Evers – generał-porucznik (generalleutnant) Wehrmachtu, dowódca dywizji stacjonującej w Saint-Rémy, bezpośredni przełożony von Goldringa. Jest sceptykiem nazizmu, razem z feldmarszałkiem Denusem i generałem Gunderą przychyla się do planu obalenia Adolfa Hitlera. Uczestnik spisku z 20 lipca. Po nieudanym zamachu razem ze swoim szefem sztabu płk Kunstem popełnił samobójstwo. Hans Müller (występuje także pod imieniem Johann) – SS-Sturmbannführer, szef Gestapo przy dywizji Eversa w Saint-Rémy we Francji a następnie w Castel la Fonte we Włoszech. Początkowo nieufny wobec Goldringa, zmienił swoje nastawienie po prowokacji oraz w związku na jego koligacje z Bertholdem. Jest typowym karierowiczem, szczyci się przynależnością od lat do NSDAP. Tyran i sadysta, jego ulubioną metodą zadawania śmierci więźniom jest strącanie ich ze skały. Uzależnia się od Henryka, który min. zna szczegóły jego kłamstw w raportach do centrali SD. Chcąc się od niego uniezależnić morduje Monikę. Zabity przez Henryka w akcie zemsty za śmierć ukochanej. Karl (Karol) Lutz – kapitan i adiutant Eversa, z powodu swoich obowiązków pomaga baronowi, który zostaje jego przyjacielem. Jest cichym przeciwnikiem nazistów w czym utrzymuje się po prowadzonych przez Müller we Francji egzekucjach. Pomaga Henrykowi pościć śmierć Moniki. W 1945 przy pomocy Goldringa uciekł do Szwajcarii. André Renard – szwagier madame Tarval, inżynier z Paryża i więzień Przeklętej Doliny o numerze 2948 (więziony pod fałszywym nazwiskiem Paul Chénier). Komunista i działacz Ruchu Oporu. Po ucieczce z Przeklętej Doliny pomagał mu Henryk, któremu przekazał informację nt. podziemnej fabryki broni. Został dowódcą oddziału maquis w Alpach, po wojnie wrócił do Paryża.