Maria Czeska-Mączyńska (także: Maria ČeskyInternetowy Polski Słownik Biograficzny, Maria Mączyńska, ur. 16 stycznia 1883 w Bielsku, zm. 11 czerwca 1944 w Krakowiehasło: Józef Zbigniew Białek, Mały Słownik Pisarzy Polskich, Wiedza Powszechna, Warszawa, 1981, s.47, ) – polska pisarka, prozaik, poetka, autorka książek dla dzieci i młodzieży.
Życiorys Pochodziła z rodziny inżyniera Jana Rybczyńskiego oraz Heleny z Hałatkiewiczów. Pierwsze próby twórcze podejmowała około 1900. Po skończeniu szkoły średniej, w latach 1912-1918 udzielała się aktywnie w krakowskim środowisku literackim. Podczas I wojny światowej pracowała w szpitalu wojskowym. W 1918 wyszła za mąż za Mieczysława Mączyńskiego (był to jej drugi mąż - pierwszym był Česky, który zmarł). Małżeństwo zamieszkało w Żywcu, skąd zostało wysiedlone przez Niemców w 1939. Zmarła w 1944 w Krakowie i została szybko zapomniana. Jej powieści krótko jeszcze wznawiano w latach 1945-1948. Jej męża zamordowali Niemcy w ich obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. Miała dwóch synów: Henryka (prawnika) i Mariana (inżyniera leśnika).
Twórczość Jej utwory były silnie zdominowane przez światopogląd katolicki. Elementami chrześcijańskimi nacechowywała zarówno dzieła o charakterze i motywach religijnych, jak również tomiki wierszy, powieści obyczajowe i historyczne, czy obrazy dramatyczne. W popularnych powieściach historycznych dla dzieci i młodzieży eksponowała w mocny sposób problematykę patriotyczną. Jej styl nacechowany był elementami młodopolskimi, w tym egzaltacją i sentymentalizmem. We wczesnej fazie istotny był dla niej motyw śmierci oraz ogarniającej na wskroś miłości.
Pisywała m.in. pod pseudonimami: M. C., M. Cz., M. Cz. M., (m. d.), md., Roland.
Na podstawie jej tekstów Feliks Nowowiejski napisał dwa swoje dzieła muzyczne: 12 Kanonów polskich, Op.23 i Śpiewnik Orła Białego, Op.41IMSLP, Category:Czeska-Mączyńska, Maria.
Dzieła Do jej głównych utworów należą: Dwaj Rymszowie, powieść, 1917, Opowieści Chrystusowe, opowiadania, 1917–1920, Na różnych strunach, wiersze, 1918, Z ducha i z ziemi, opowiadania, 1919, W obronie Gdańska, powieść, 1925, Szlakiem gromu, powieść, 1927, Dziwaczne przygody imci pana Jura Bendońskiego, powieść, 1928, Helusia z rakowickiego młyna, powieść, 1930 - osnuta na motywach sieroctwa jej matki, Rycerz Chrystusowy, powieść, 1930, teksty na łamach Gazety Lwowskiej, Kroniki Powszechnej, Nowej Reformy i Gazety Poniedziałkowej (nowele, wiersze, recenzje, felietony).
Przypisy
Linki zewnętrzne Dzieła Marii Czeskiej-Mączyńskiej w bibliotece Polona
Kategoria:Polscy pisarze Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Ludzie urodzeni w Bielsku Kategoria:Ludzie związani z Żywcem Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1944