thumb|Komendy rejonów uzupełnień DOK III thumb|Pałac Nowika w Białymstoku. Widok od ul. Lipowej. Komenda Rejonu Uzupełnień Białystok (KRU Białystok) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Historia komendy 24 czerwca 1919 roku minister spraw wojskowych ustanowił Powiatową Komendę Uzupełnień Białystok obejmującą powiaty: białostocki, bielski i sokólski. PKU Białystok podlegała Dowództwu Okręgu Generalnego „Warszawa”Dz. Rozk. Wojsk. Nr 72 z 3 lipca 1919 roku, poz. 2372..

W czerwcu 1921 roku PKU 42 pp podlegała DOGen. „Warszawa” i nadal obejmowała swoją właściwością powiaty: białostocki, bielski i sokólski. Komenda mieściła się wówczas w Białymstoku przy ul. św. Rocha 2.

W listopadzie 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, PKU 42 pp została przemianowana na PKU Białystok i podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr I. Okręg poborowy PKU Białystok obejmował powiaty: białostocki i wysokomazowiecki. Powiat bielski został włączony do nowo powstałej PKU Bielsk Podlaski, a powiat sokólski do nowo sformowanej PKU Augustów w Sokółce, natomiast powiat wysokomazowiecki został wyłączony z PKU 15 pp w Ostrowi. Komenda miała swoją siedzibę przy ul. św. Rocha 3.

21 listopada 1921 generał podporucznik Stefan de Latour „podał do wiadomości i ścisłego zastosowania się nowy podział D-twa Okr. Korp. Nr I Warszawa na PKU obowiązujący z dniem 15 XI 1921”. W załączonym wykazie wymieniona została Komenda Okręgu Poborowego Nr 15, której zadaniem było „uzupełnianie w pierwszym rzędzie” 42 pułku piechoty, którego Kadra Batalionu Zapasowego stacjonowała w Białymstoku.

23 listopada 1921 roku redakcja „Kuriera Białostockiego” poinformowała czytelników, że dotychczasowa nazwa „Powiatowa Komenda Uzupełnień” została zmieniona na „Komenda Okręgu Poborowego”.

W dniach 1 i 5 grudnia 1921 roku w lokalu przy ul. Kolejowej 20 przeprowadzono pobór mężczyzn urodzonych w latach 1899 i 1900 z miasta Białystok i powiatu białostockiego.

7 grudnia 1921 roku redakcja „Kuriera Białostockiego” poinformowała czytelników, że w dniach 10 i 17 grudnia w siedzibie PKU komisja przeglądowa urzędować będzie dodatkowo dla tych wszystkich, którzy nie stawili się do przeglądu wojskowo-lekarskiego, lub którym upłynął termin odroczenia. Ponadto zakomunikowano, że chwilowo zmieniona nazwa „Komenda Okręgu Poborowego” przestała obowiązywać.

Z dniem 1 sierpnia 1924 roku minister spraw wojskowych wyłączył z PKU Łomża powiat szczuczyński i wcielił do PKU Białystok, natomiast z dniem 1 września 1924 roku wyłączył powiaty: białostocki, wysokomazowiecki i szczuczyński z Okręgu Korpusu Nr I i wcielił do Okręgu Korpusu Nr IIIDz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 17 czerwca 1924 roku, poz. 360.. W kwietniu 1925 roku PKU Białystok nadal administrowała powiatami: białostockim, wysokomazowieckim i szczuczyńskim..

W marcu 1930 roku PKU Białystok nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr III i administrowała powiatami: białostockim, wysokomazowieckim i szczuczyńskim (woj. białostockiego).. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ IDz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471..

W latach 30. komenda mieściła się w Pałacu Nowika przy ul. Lipowej 35.

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Białystok została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Białystok przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Białystok normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr III, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował miasto Białystok oraz powiaty: białostocki, szczuczyński i wysokomazowiecki.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Białystok, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. Komendanci ppłk Józef Czajewski (od 15 VII 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 81 z 31 lipca 1919 roku, poz. 2846.) płk piech. Michał Zienkiewicz (1923 – VII 1924 → komendant PKU Warszawa Miasto I) ppłk piech. Paweł Wierzbicki (VII 1924 – III 1925 → komendant PKU Augustów w Sokółce) płk rez. powoł. do sł. czyn. Władysław Morawski (III 1925 – IX 1926 → komendant PKU Wilno Miasto) mjr tyt. ppłk piech. Ludwik Szulc (IX 1926 – II 1929 → dyspozycja dowódcy OK III) mjr piech. Waldemar Herloff (VII 1929 – 30 XI 1931 → stan spoczynku) mjr piech. Jarosław Kretowicz (III 1932 – VII 1935 → dyspozycja dowódcy OK III) ppłk piech. Zygmunt Szafranowski (VIII 1935 – 1939)

Obsada personalna PKU w lipcu 1919 roku komendant – ppłk Józef Czajewski zastępca komendanta – b. kpt. Stanisław Dąbrowski naczelnik kancelarii – urzędnik wojskowy IX rangi Jerzy Salkowski oficer gospodarczy – urzędnik wojskowy XI rangi Józef Borek referent ewidencyjny – ppor. Teofil Kożuchowski oficer ewidencyjny na powiat białostocki – urzędnik wojskowy XI rangi Stanisław Stefański

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referent kpt. piech. Kazimierz Bolesław Połtawski (do 15 VIII 1923 → 42 pp) kpt. piech. Waldemar Herloff (IX 1923 – II 1926 → kierownik I referatu) II referent – por. kanc. Piotr Dybaczewski (II 1925 – II 1926 → kierownik II referatu) oficer instrukcyjny por. piech. Marian Krawczyk (1923) por. piech. Stanisław Hrycek (od XII 1924) urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Gustaw Diszer (do IX 1924 → OE Kolno PKU Łomża) oficer ewidencyjny na powiat białostocki urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stefan Życki (do XII 1924 → PKU Brzeziny w Tomaszowie) chor. Franciszek Nałęcz-Jeleński (od II 1925) oficer ewidencyjny na powiat wysokomazowiecki urzędnik wojsk. XI rangi Stanisław Socha (od 1 IX 1923) urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Władysław Mrożek (od XII 1923)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta kpt. / mjr piech. Waldemar Herloff (II 1926 – VII 1929 → komendant) kpt. sap. Czesław I Stankiewicz (p.o. VII – VIII 1929 → dyspozycja dowódcy OK III) kpt. żand. / kanc. Marceli Midor (III 1930 – 1 XI 1932 → praktyka u płatnika 14 dak) kpt. piech. Tadeusz Kazimierz Kosiński (1932 – VI 1938 → kierownik I referatu KRU) kierownik II referatu poborowego por. kanc. Piotr Dybaczewski (II 1926 – 15 X 1932 → praktyka u płatnika 42 pp) kpt. piech. Bolesław Zygmunt Piątkowski (1932 – 1 VIII 1933 → Dep. Uzup. MSWojsk.) kpt. piech. Eugeniusz Władysław Roth (1933 – VI 1938 → kierownik II referatu KRU) referent por. kanc. Ludwik Pawelec (od II 1926) por. kanc. Lucjan Szczepan Olszewski (1928)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939 kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Tadeusz Kazimierz Kosiński †15 IX 1939 kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Eugeniusz Władysław Roth (Obóz NKWD w Griazowcu)

Zobacz też Wojewódzki Sztab Wojskowy w Białymstoku

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Białystok Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Białymstoku Kategoria:Polskie jednostki administracji wojskowej utworzone w 1919 Kategoria:Polskie jednostki administracji wojskowej rozwiązane w 1939