thumb|240px|Pl. Nowy Targ, pierzeja zachodnia i północna, kamienica przy ul. Jodłowej 1 i początek ulicy. thumb|240px|Wnętrze galerii. Ulica Jodłowa – ulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy plac Nowy Targ z placem Biskupa Nankiera. Ma 89 m długości. Ulica powstała już w średniowieczu. W pierzei wschodniej znajduje się między innymi domek romański.

Historia Ulica Jodłowa jest starą ulicą średniowieczna, o której pierwszy znany zapis pochodzi z 1359 roku. Przy ulicy ówcześnie mieszkali przedstawiciele różnych rzemiosł, między innymi odnotowano w 1391 roku cieślę i pergamenistę, a w 1403 roku druciarza. Znajdował się tu także konwent beginek. W późniejszym okresie wybudowano tu między innymi kamienicę, która istniała do końcówki XIX wieku, nazwaną domem „Pod Trzema Jodłami”.

W czasie działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 roku część zabudowy uległa zniszczeniu. Pierwsze zniszczenia powstały w marcu 1945 roku, ale największe podczas pożaru jaki wybuchł po lotniczym bombardowaniu z użyciem bomb fosforowych 1 kwietnia 1945 roku. Ponadto po wojnie nastąpiła dekapitalizacja pozostałych kamienic, które zostały stopniowo rozebrane.

Częściowo w miejsce tej zabudowy powstała po wojnie zabudowa leżąca przy placu biskupa Nankiera (1964 r.) oraz placu Nowy Targ (lata 1961-1965). Zabudowa ta powstała w miejsce zburzonych budynków. Przy odgruzowywaniu tego terenu natrafiono, w północnej części ulicy Jodłowej przy skrzyżowaniu z placem biskupa Nankera, na pozostałości XIII wiecznego domu romańskiego. Relikty budynku zostały zakonserwowane i zabudowane budynkiem galerii, przylegającym do budynku mieszkalnego.

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy własne: Tannengasse – „Jodłowa”, „W jodłowym zagajniku”, do 1945 r., Jodłowa, od 1945 r..

Wcześniejsza nazwa z języka niemieckiego Tannengasse – w języku polskim „Jodłowa”, była nazwą pierwotną, której pochodzenie nie jest ustalone. Jedynie na podstawie drugiej nazwy „W jodłowym zagajniku”, pojawiającej się niekiedy obok wyżej wymienionej, jako bardziej opisowej, nasuwa przypuszczenia o istnieniu w tym rejonie terenu zadrzewionego właśnie jodłami, lecz hipoteza ta nie ma potwierdzenia. Niektóry autorzy wskazując natomiast na istnienie niegdyś przy tej ulicy „Domu pod Jodłą”, „Pod Trzema Jodłami” (Jodła – niem. Tanne), wysuwają twierdzenie, iż nazwa ulicy odnosi się do nazwy tego właśnie domu. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r..

Układ drogowy Do ulicy przypisana jest droga gminna o długości 89 m, klasy dojazdowej.

Ulice i place powiązane z ulicą Jodłową: skrzyżowanie: plac Nowy Targ ulica Nożownicza skrzyżowanie: Plac Biskupa Nankiera.

Zabudowa i zagospodarowanie W pierzei zachodniej przy skrzyżowaniu z ulicą Nożowniczą położony jest współczesny budynek mieszkalno-usługowy. Dalej znajduje się częściowo ogrodzony teren niezabudowany, a za nim budynek przy placu Biskupa Nankiera. Dopuszcza się zabudowę wolnej przestrzeni z obowiązkiem zapewnienia dojazdu i dojścia do wnętrza kwartału.

W pierzei wschodniej, na narożniku zabudowy placu Nowy Targ znajduje się zachowana kamienica, a za nią niezabudowana przestrzeń z zielenią urządzoną. Natomiast przy placu biskupa Nankiera po tej stronie ulicy znajduje się powojenny budynek mieszkalny z przybudowaną galerią.

Oś widokowa ulicy w kierunku południowym biegnie wzdłuż pierzei zachodniej placu Nowy Targ, na którą składa się powojenny budynek mieszkalno-usługowy i dalej wzdłuż ulicy Krowiej. Natomiast oś widokową w kierunku północnym zamyka kościół św. Wincentego (obecnie katedra greckokatolicka).

Ochrona i zabytki Obszar, na którym położona jest ulica Jodłowa podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego oraz historycznego charakteru najstarszej części miasta. Ponadto istnieją dodatkowe obostrzenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące między innymi wyeksponowania "Domu romańskiego", czy stosowania nawierzchni kamiennej ulic i chodników.

Przy ulicy i w najbliższym otoczeniu znajdują się następujące zabytki: nr obiekt powstanie nr rej. foto ulica Jodłowa 1 Kamienica, ob. z częściowo usługowym przyziemiempierzeja wschodnia ok. 1895 r., po 1945 r. mpzp, GEZ 160px plac biskupa Nankiera 7 Kamienica "Pod Złotym Koszykiem", ob. budynek mieszkalno-biurowypierzeja zachodnia XVIII w., poł. XIX w., l. 1979-1982 (remont), 2013 r. (remont) (poł. XIX w.) A/1607/8 z dn. 30.12.1970 160px 8 Dom klasztoru NMP na Piasku, tzw. "Dom Panien Trzebnickich", ob. Galeria Fotografii, Foto-Medium-Art, tzw. domek romańskipierzeja wschodnia XIII w. (1208, 1218 r. - przywileje Henryka I), XX w. (pocz. XIII-XX w.) rejestr zabytków: nr 168/202 z dn. 30.12.1970 160px 15 Kościół klasztorny franciszkanów pw. św. Jacka, od 1530 r. kościół klasztorny norbertanów pw. św. Wincentego, następnie krucjalny, parafii rzym.-kat., garnizonowy, od 1991 r. katedralny greckokatolickizamyka oś widokową ulicy w kierunku północnym ok. 1234 r. (relikty), XIII w., 2 poł. XIV w. (roz- i przebudowa), poł. XV w., pocz. XVII w., 1698 r. (kruchta), l. 1723-1727 (przebudowa kpl Mariackiej na mauzoleum Hochbergów), pocz. XX w., po 1945 r. (1232, XIV, XVII-XVIII, po 1945) rejestr zabytków: nr A/5354/8 z dn. 26.11.1947 oraz A/3144/110 (dec.108) z 14.02.1962 160px

Zobacz też Historia Wrocławia Architektura Wrocławia

thumb|240px|Zabudowa pl. Nowy Targ i Nankiera, za nią kościół. Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Jodłowa