thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK I Komenda Rejonu Uzupełnień Łomża (KRU Łomża) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Formowanie i zmiany organizacyjne W 1917 roku na terenie Łomży funkcjonował Główny Urząd Zaciągu.

Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi Powiatową Komendę Uzupełnień w Łomży dla Okręgu Wojskowego XIII obejmującego powiaty: łomżyński, szczuczyński i kolneński. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się. Bezpośrednią kontrolę nad PKU sprawowała Okręgowa Komendy Uzupełnień w Warszawie.

10 stycznia 1919 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych płk Jan Wroczyński przyłączył do PKU Łomża XIII powiaty: ostrowski, ostrołęcki i wysokomazowieckiDz. Rozk. Wojsk. Nr 4 z 16 stycznia 1919 roku, poz. 195..

Z dniem 31 lipca 1919 roku minister spraw wojskowych gen. por. Józef Leśniewski rozkazem D.M.O. 9148.IV.P. zniósł Okręgową Komendę Uzupełnień w Warszawie, jako odrębny urząd i włączył ją w skład Dowództwa Okręgu Generalnego Warszawa, jako Wydział V SztabuDz. Rozk. Wojsk. Nr 83 z 6 sierpnia 1919 roku, poz. 2941.. Jednocześnie PKU Łomża XIII została bezpośrednio podporządkowana Dowództwu OGen. Warszawa. Jej okręg poborowy obejmował wówczas powiaty: łomżyński, kolneński, szczuczyński, ostrowski, ostrołęcki i wysokomazowiecki.

Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU ŁomżaDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346..

Z dniem 1 września 1924 roku minister spraw wojskowych wyłączył powiat szczuczyński z Okręgu Korpusu Nr I (PKU Łomża) i wcielił do Okręgu Korpusu Nr III (PKU Białystok)Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 17 czerwca 1924 roku, poz. 360.. Od tego czasu do PKU Łomża należały powiaty: łomżyński, kolneński i ostrołęcki...

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Łomża wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Łomża normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.

W grudniu 1930 roku komenda posiadała skład osobowy typ II. Z dniem 1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat kolneński, a należące do niego gminy włączone do powiatu łomżyńskiego i ostrołęckiego..

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Łomża została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Łomża przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Łomża normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr I, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: łomżyński i ostrołęcki.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Łomża, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. + KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)ppłk piech. Stanisław Czajewskiod 8 I 1919ppłk piech. Adolf Jachimowicz1923 – XII 1924inspektor poboru DOK Ippłk piech. Jan KsionekXII 1924 – VIII 1926dyspozycja dowódcy OK Ippłk piech. Rudolf HulkaVIII 1926 – IV 1927komendant PKU Królewska Hutappłk kaw. Alfred WalterIV 1927 – II 1928dyspozycja dowódcy OK Ipłk art. Wiktor PoźniakIV 1928 – I 1929inspektor poborowy OK Xmjr kanc. Atanazy Malwicki vel CybulaIII 1929 – 1930stan spoczynkuppłk piech. Lucjan BornstaedtIX 1930 – VI 1933komendant PKU Starogardppłk dypl. piech. Hugon Ferdynand Zallmannod XI 1933mjr piech. Paweł Hajduk1939†1940 Charków

+ Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w styczniu 1919 rokuDz. Rozk. Wojsk. Nr 4 z 16 stycznia 1919 roku, poz. 196.zastępca komendantakpt. Józef Tunguz-Zawiślaknaczelnik kancelariipor. Witold Kanafojskido 14 XI 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 97 z 27 grudnia 1919 roku, poz. 4075.Intendentura OGen. Warszawaoficer gospodarczypor. Tadeusz Stesłowiczoficer ewidencyjny na powiat łomżyńskipor. Paweł Kazimierskido 11 IX 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 91 z 2 października 1919 roku, poz. 3387.zastępca komendanta PKU 25 ppoficer ewidencyjny na powiat szczuczyńskippor. Leonard Grygorczukoficer ewidencyjny na powiat kolneńskippor. kaw. Bronisław ŚwierszczewskiDz. Rozk. Wojsk. Nr 99 z 29 grudnia 1919 roku, poz. 4308.oficer ewidencyjny na powiat ostrowskichor. Jan Alfons Czajewiczoficer ewidencyjny na powiat ostrołęckippor. Władysław Grodzkioficer ewidencyjny na powiat wysokomazowieckipor. Stanisław Sielużycki+ Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referentkpt. / mjr piech. Paweł Kazimirski1923 – VI 1925kierownik referatu PKU Warszawa Miasto IImjr piech. Stanisław Jasterod VI 1925 II referenturzędnik wojsk. IX rangi / por. kanc. Jerzy Salkowski1923 – VI 1925OE Łomżapor. piech. Antoni BrodowskiVI 1925 – II 1926kierownik II referatuoficer instrukcyjnypor. piech. Erwin Dąbrowski1923 – III 192633 pp oficer ewidencyjny na powiat kolneńskikpt. kanc. Jan Hryniewicz1923 – IV 1924I referent PKU Modlinpor. piech. Kazimierz Alfons KwiatkowskiIV – 1 VII 192471 pppor. kanc. Gustaw DiszerIX 1924 – II 1926kierownik II referatu PKU Puławy oficer ewidencyjny na powiat łomżyńskiurzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Justyn Hermando VIII 1924OE Łuniniec PKU Łuniniecpor. rez. piech. Antoni BrodowskiVIII 1924 – VI 1925II referentpor. kanc. Jerzy SalkowskiVI 1925 – II 1926referentoficer ewidencyjny na powiat ostrołęckiurzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Edward Kamiński1923 – II 1926referent PKU Płockoficer ewidencyjny na powiat szczuczyńskiurzędnik wojsk. XI rangi Michał Hoffmann1923 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendantamjr adm. san. Henryk RudzkiII 1926 – II 1927komendant PKU Warszawa Miasto IIImjr kanc. Atanazy Malwicki vel CybulaV 1927 – III 1929komendant PKUmjr art. dr Karol Władysław MikołajczykIII 1929 – IX 1930dowódca dyonu 22 papkpt. piech. Bronisław Tytus ŻółcińskiIX 1930 – VI 1938kierownik I referatu KRUkierownik II referatu poborowegopor. piech. Antoni BrodowskiII 1926 – VI 1938kierownik II referatu KRU referentpor. kanc. Jerzy Salkowskiod II 1926por. piech. Olgierd WazgirdII – IV 1927referent PKU Modlinpor. piech. Kazimierz Bohdan Psarskiod VIII 1927, był w 1928 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (piech.) Bronisław Tytus Żółciński1938 – 1939†1940 Charkówkierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Antoni Brodowski1938 – 1939†1940 Charków

Zobacz też Wojskowa Komenda Uzupełnień w Łomży

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Łomża Łomża Łomża Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Łomży