thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK V Komenda Rejonu Uzupełnień Nowy Sącz (KRU Nowy Sącz) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..
Historia komendy 27 grudnia 1918 roku minister spraw wojskowych ustanowił XVIII Powiatową Komendę Uzupełnień w Nowym Targu obejmującą powiaty: nowotarski ze Spiszem i Orawą, limanowski i nowosądeckiDz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 444.. XVIII PKU w Nowym Targu znajdowała się na terenie Okręgu Generalnego „Kraków” i podlegała Okręgowej Komendzie Uzupełnień w KrakowieDz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 445..
21 stycznia 1919 roku minister spraw wojskowych przemianował XVIII PKU w Nowym Targu na Powiatową Komendę Uzupełnień w Nowym Sączu z zachowaniem dotychczasowego okręgu i z siedzibą w Nowym SączuDz. Rozk. Wojsk. Nr 12 z 4 lutego 1919 roku, poz. 430..
Komenda, jako władza zaciągowa pierwszej instancji realizowała zadania i wykonywała obowiązki wynikające z Tymczasowej ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która weszła w życie 29 października 1918 roku.. Ponadto komenda przejęła zadania dotychczasowych Głównych Urzędów Zaciągu do Wojska Polskiego w zakresie: przyjmowania zgłoszeń ochotników do wojska i agitacji werbunkowej, przyjmowanie podań o przyjęcie do wojska wnoszonych przez oficerów i żołnierzy byłych I, II i III Korpusów Polskich w Rosji oraz armii austriackiej, rosyjskiej i niemieckiej, przyjmowanie podań o przyjęcie do szkół podoficerskich i szkół podchorążych, a także przyjmowanie podań o przyjęcie na kursy żandarmeriiDz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144..
Organami pomocniczymi i wykonawczymi PKU byli oficerowie ewidencyjni. Wspomniani oficerowie realizowali zadania PKU w powierzonym im powiecie. Każdy oficer ewidencyjny miał do pomocy jednego pisarza i jednego szeregowego (ordynansa kancelaryjnego).
W czerwcu 1921 roku PKU 1 psp podlegała Dowództwu Okręgu Generalnego „Kraków” i obejmowała powiaty: gorlicki, grybowski, limanowski, nowosądecki i nowotarski.
Z dniem 15 listopada 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów i po wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, PKU 1 psp została przemianowana na PKU Nowy Sącz i podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie. Okręg poborowy PKU Nowy Sącz obejmował powiaty: gorlicki, grybowski i nowosądecki. W każdym mieście powiatowym miał rezydować oficer ewidencyjny. W 1923 roku stanowiska oficerów ewidencyjnych nie zostały obsadzone..
1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Nowy SączDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346..
W sierpniu 1922 roku dowódca Okręgu Korpusu Nr V gen. dyw. Aleksander Osiński udzielił pochwały oficerowi instrukcyjnemu przy PKU kpt. Kazimierzowi Kuczale za przeprowadzenie kilkutygodniowych kursów młodzieży w obozie przysposobienia rezerw w Roztoce, a także podkreślił zasługi komendanta PKU ppłk. Feliksa Persa przy organizacji obozu, który został uruchomiony 1 lipca tego roku.
18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.
Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Nowy Sącz wchodziły trzy referaty: I) referat administracji rezerw, II) referat poborowy i referat inwalidzki. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.
12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.
Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Nowy Sącz normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
1 października 1927 roku powiat gorlicki został włączony do nowo powstałej PKU JasłoDz. Rozk. MSWojsk. Nr 28 z 14 października 1927 roku, poz. 350..
W marcu 1930 roku PKU Nowy Sącz nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr V i administrowała powiatami: nowosądeckim i grybowskim.. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ IV.
31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..
1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat grybowski..
1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Nowy Sącz została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Nowy Sącz przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Nowy Sącz normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.
Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiat nowosądecki.
Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Nowy Sącz, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. + KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)ppłk piech. Stanisław I Turskiod 27 XII 1918ppłk piech. Feliks Pers1922 – III 1925komendant PKU Kraków Miastoppłk piech. Stanisław WiluszVIII 1925 – II 1927stan spoczynku z dniem 30 IV 1927mjr piech. Stanisław MarcinekIII 1927 – 31 VII 1928stan spoczynkumjr żand. Maksymilian GawlikXI 1928 – IX 1930komendant PKU Gdyniappłk piech. Paweł JurackiIX 1930 – 30 XI 1933stan spoczynkumjr piech. Stefan MichnoXII 1933 – VII 1935dyspozycja dowódcy OK Vmjr piech. Adam Kozłowskiod VIII 1935zmarłmjr dypl. piech. Wojciech Korsak1939 + Obsada personalna XVIII PKU w latach 1918–1919Nazwa stanowiska etatowegoStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)zastępca komendantakpt. Józef Łępkowskiod 27 XII 1918 naczelnik kancelariippor. Marian Moszyńskido 21 II 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 22 z 27 lutego 1919 roku, poz. 730.ppor. Stanisław Schmaltzod 21 II 1919oficer ewidencyjny w Nowym Targuurzędnik ewidencyjny w randze porucznika Jakub Binderod 27 XII 1918oficer ewidencyjny w Limanowejurzędnik ewidencyjny w randze chorążego Leon Inslerod 27 XII 1918oficer ewidencyjny w Nowym Sączuurzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Otto Woźniakod 27 XII 1918 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925I referentkpt. piech. Feliks Aleksander Langenfeld1923 – II 1926kierownik I referatuII referenturzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Piotr Gerhardt1923 – 1924 referent inwalidzkiurzędnik wojsk. X rangi Antoni Jurczakdo 13 XI 1923OE Nowy Sączurzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Bolesław ŚwiderskiII 1924 – II 1926referent inwalidzkioficer instrukcyjnykpt. piech. Kazimierz Kuczała1922 – III 19261 pspoficer ewidencyjny na powiat gorlickipor. kanc. Florian Mierzwaod 13 XI 1923 oficer ewidencyjny na powiat nowosądeckiurzędnik wojsk. X rangi Florian MierzwaVII – 13 XI 1923OE Gorlicepor. kanc. Antoni Jurczak1924por. kanc. Zygmunt Filip KozubalIII 1925 – II 1926referent (etat przejściowy) PKU Sosnowiecoficer ewidencyjny na powiat grybowskiwakat Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendantamjr kanc. Feliks Aleksander LangenfeldII 1926 – VII 1927komendant PKU Żywieckpt. piech. Jan BojańskiVII 1927 – 1 X 1934praktyka w Ministerstwie Komunikacjikpt. piech. Leon SchmidtX 1934 – 1938?kierownik II referatu KRU Cieszyn kierownik II referatu poborowegopor. kanc. Antoni Jurczakod II 1926kpt. piech. Franciszek Winiarski1 III 1927 – VI 1930kierownik I referatu PKU Włocławekpor. kanc. Marian Feliks Pachońdo 15 XI 1932praktyka u płatnika 1 pspkpt. piech. Kazimierz Kuczała15 IX 1932 – 1 V 1934dyspozycja Ministra Komunikacjikpt. piech. Edward Jan LangerXI 1934 – 1 I 1935praktyka w Ministerstwie Komunikacjireferentpor. kanc. Piotr Gerhardtod II 1926referent inwalidzkipor. kanc. Bolesław Świderskiod II 1926 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (art.) Zbigniew Jan Ostrowicz1939kierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Stanisław Mitas1939
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Nowy Sącz Nowy Sącz Nowy Sącz Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Nowym Sączu