thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK V Komenda Rejonu Uzupełnień Sosnowiec (KRU Sosnowiec) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..
Historia komendy 27 grudnia 1918 roku minister spraw wojskowych ustanowił XXII Powiatową Komendę Uzupełnień w Będzinie obejmującą powiaty: będziński i olkuski oraz dąbrowski z siedzibą w Dąbrowie GórniczejDz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 444.. XXII PKU w Będzinie znajdowała się na terenie Okręgu Generalnego „Kraków” i podlegała Okręgowej Komendzie Uzupełnień w KrakowieDz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 445..
Komenda, jako władza zaciągowa pierwszej instancji realizowała zadania i wykonywała obowiązki wynikające z Tymczasowej ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która weszła w życie 29 października 1918 roku.. Ponadto komenda przejęła zadania dotychczasowych Głównych Urzędów Zaciągu do Wojska Polskiego w zakresie: przyjmowania zgłoszeń ochotników do wojska i agitacji werbunkowej, przyjmowanie podań o przyjęcie do wojska wnoszonych przez oficerów i żołnierzy byłych I, II i III Korpusów Polskich w Rosji oraz armii austriackiej, rosyjskiej i niemieckiej, przyjmowanie podań o przyjęcie do szkół podoficerskich i szkół podchorążych, a także przyjmowanie podań o przyjęcie na kursy żandarmeriiDz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144..
Organami pomocniczymi i wykonawczymi PKU byli oficerowie ewidencyjni. Wspomniani oficerowie realizowali zadania PKU w powierzonym im powiecie. Każdy oficer ewidencyjny miał do pomocy jednego pisarza i jednego szeregowego (ordynansa kancelaryjnego).
15 lipca 1919 roku minister spraw wojskowy zniósł urząd Oficera Ewidencyjnego w Dąbrowie z uwagi na to, że „Tymczasowe przepisy o organizacji urzędów powiatowych” nie przewidywały istnienia odrębnego powiatu dąbrowskiego. Powiat będziński obejmował teren powiatu dąbrowskiegoDz. Rozk. Wojsk. Nr 79 z 22 lipca 1919 roku, poz. 2694..
18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu.. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.
Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Sosnowiec wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.
12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.
Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Sosnowiec normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
Z dniem 1 stycznia 1927 roku, z części gmin powiatu będzińskiego, został utworzony nowy powiat zawierciański z siedzibą władz powiatowych w Zawierciu..
Z dniem 1 października 1927 roku powiat zawierciański został podporządkowany nowo powstałej PKU ZawiercieDz. Rozk. MSWojsk. Nr 28 z 14 października 1927 roku, poz. 350..
W marcu 1930 roku PKU Sosnowiec nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr V i administrowała powiatem będzińskim.. W grudniu tego roku PKU Sosnowiec posiadała skład osobowy typ I.
31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..
Z dniem 1 września 1931 roku minister spraw wojskowych utworzył PKU Będzin, która w sprawach poborowych administrowała powiatem będzińskim z wyłączeniem obszaru miasta Sosnowiec, który pozostał obszarem administracyjnym PKU Sosnowiec. Równocześnie PKU Sosnowiec otrzymała skład osobowy typu IVDz. Rozk. MSWojsk. Nr 27 z 31 sierpnia 1931 roku, poz. 346..
1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Sosnowiec została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Sosnowiec przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Sosnowiec normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.
Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował miasto Sosnowiec.
Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Sosnowiec, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.
+ KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)płk piech. Alfons BabichI – IX 1919ppłk Wacław PoważeIX – 19 XI 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 97 z 27 grudnia 1919 roku, poz. 4076..Stacja Zborna Oficerów w Warszawiemjr Stanisław OstrowskiXI 1919 – IX 1920ppłk piech. Teodor ObraczayIX 1920 – III 1921dyspozycja dowódcy OGen. „Kielce”ppłk piech. Karol BlokIII 1921 – 31 XII 1928stan spoczynkuppłk art. Feliks HarasimowiczIII – XII 1929dyspozycja dowódcy OK Vppłk piech. Ludwik Franciszek Trznadelwyznaczony w III 1930stanowiska nie objąłppłk art. Antoni GlanzVI 1930 – XII 1931dyspozycja dowódcy OK Vppłk piech. Franciszek SmelkowskiIII 1932 – 1938stan spoczynkuppłk piech. Franciszek II Studziński1939w konspiracji ZWZ/AK
+ Obsada personalna XXI PKU w dniu 27 grudnia 1918 rokukomendantwakatzastępca komendantakpt. Juliusz Strumieńskioficer ewidencyjny w Będzinieppor. Ludwik Dorneroficer ewidencyjny w Dąbrowie Górniczejppor. Władysław Sujkowskioficer ewidencyjny w Olukszuurzędnik ewidencyjny w randze kapitana Kacper Baczocha
+ Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925I referentpor. piech. Stanisław Mielicki1923 – II 1926kierownik II referatu II referenturzędnik wojsk. XI rangi Józef Bartoszek1923por. piech. Czesław Tadeusz GrzeszkoI 1925 – II 1926referentoficer instrukcyjnypor. piech. Henryk Nitecki1923 – III 192675 ppoficer ewidencyjny Będzinurzędnik wojsk. XI rangi Adolf Czerpiński vel Czepička1923 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendantamjr san. Dionizy HermanowskiII – IX 1926I referent PKU Kraków Miastokpt. kanc. Franciszek Rejkowskiod X 1926mjr gosp. Ottokar Wilhelm Patoczkado II 1929dyspozycja dowódcy OK Vmjr dypl. piech. Jan KornausIII – XII 1929szef sztabu 20 DPkpt. sap. / gosp. Izydor Kotarbap.o. VII 1929 – XI 1930płatnik 3 pspkpt. art. Eugeniusz Piotrowski ? – XI 1932dyspozycja dowódcy OK Vkpt. art. Wawrzyniec RzepkaXII 1932 – VI 1938kierownik I referatu KRU kierownik II referatupor. piech. Stanisław MielickiII 1926 – XII 1929kierownik II referatu PKU Tarnopolkpt. art. Eugeniusz Piotrowskiod XII 1929 – ?kierownik I referatupor. kanc. / piech. Zygmunt Filip Kozubalbył w 1932 i w VI 1935 referentpor. piech. Czesław Tadeusz GrzeszkoII 1926 – VII 1927referent w PKU Zawierciepor. kanc. Zygmunt Filip KozubalVII 1927 – ?kierownik II referatukpt. piech. Kazimierz Wincenty PiotrowskiI – VIII 1929dyspozycja dowódcy OK Vpor. kanc. Adam Jan BadowskiXII 1929 – 31 X 1930stan spoczynkureferent (etat przejściowy)por. kanc. Zygmunt Filip KozubalII 1926 – VII 1927referent Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (art.) Wawrzyniec Rzepkabył w III 1939kierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Stanisław II Chmielowskibył w III 1939
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Sosnowiec Sosnowiec Sosnowiec Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Sosnowcu