thumb|Komendy rejonów uzupełnień DOK VI Komenda Rejonu Uzupełnień Tarnopol (KRU Tarnopol) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Formowanie i zmiany organizacyjne 17 lipca 1919 minister spraw wojskowych ustanowił Powiatową Komendę Uzupełnień Tarnopol z tymczasową siedzibą we Lwowie i podporządkował ją Dowództwu Okręgu Generalnego „Lwów”. PKU Tarnopol obejmowała swoją właściwością powiaty: skałacki, tarnopolski, trembowelski i zbaraskiDz. Rozk. Wojsk. Nr 81 z 31 lipca 1919, poz. 2867..

W czerwcu 1921 PKU 54 pp była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Lwów” i obejmowała swoją właściwością powiaty: skałacki, tarnopolski, trembowelski i zbaraskiRozkaz DOGen. Kielce Nr 69 z 23 czerwca 1921, zał. nr 2 do pkt 11.

15 listopada 1921, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, dotychczasowa PKU 54 pp otrzymała nazwę Powiatowa Komenda Uzupełnień Tarnopol i została podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie. Okręg poborowy nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: skałacki, tarnopolski, trembowelski i zbaraski. W każdym z czterech miast powiatowych rezydował oficer ewidencyjny..

18 listopada 1924 weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Tarnopol wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Tarnopol normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930, poz. 471.

W marcu 1930 PKU Tarnopol nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VI i administrowała powiatami: skałackim, tarnopolskim, trembowelskim i zbaraskim.. W grudniu tego roku PKU Tarnopol posiadała skład osobowy typ I.

31 lipca 1931 gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931, poz. 290..

1 lipca 1938 weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Tarnopol została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Tarnopol przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Tarnopol normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VI, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie z zastrzeżeniem, że powiat trembowelski miał być administrowany do czasu utworzenia nowej KRU Trembowla, lecz nie zrealizowano tego zamierzenia do lutego 1939.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Tarnopol, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938. Komendanci mjr piech. Jan Januszewicz (1919 – II 1929 → dyspozycja dowódcy OK VI) ppłk piech. Ludwik Eugeniusz Stankiewicz (p.o. III – XII 1929 → p.o. komendanta PKU Konin) mjr piech. Henryk Dmowski (IX 1930 – 1 VIII 1933 → komendant PKU Częstochowa) ppłk piech. Władysław Śpiewak (VI 1934 – VIII 1935 → komendant PKU Warszawa Powiat) mjr piech. Ludwik Świder (15 VIII 1935 – 1937) ppłk piech. Jan Aleksander Klein (1939, †1940 Katyń)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referent – kpt. Leonard Karol Zawadzki (1923 – II 1926 → kierownik I referatu) II referent urzędnik wojsk. XI rangi Bolesław Chodorski (do 16 V 1923 → OE Nowy Targ PKU Nowy Targ) kpt. piech. Lubomir Jerzy Szychulski (16 V 1923 – 1924) oficer instrukcyjny por. piech. Wojciech Socha (do IX 1924) por. piech. Edmund Różycki (do X 1925 → 54 pp) por. piech. Antoni Białoskórski (X 1925 – III 1926 → 54 pp) oficer ewidencyjny na powiat tarnopolski – urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Józef Szewczyk (1923 – 1925) oficer ewidencyjny na powiat trembowelski urzędnik wojsk. XI rangi Jan Niżnik (do 21 VI 1923 → OE Tczew PKU Starogard) urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Augustyn Julian Różycki (21 VI 1923 – II 1926 → referent) oficer ewidencyjny na powiat skałacki lub zbaraski – urzędnik wojsk. XI rangi / chor. Franciszek Nocko (1923 – 1925) oficer ewidencyjny na powiat zbaraski lub skałacki – urzędnik wojsk. XI rangi Edward Wałaszkiewicz (do II 1925 → OE Tarnów PKU Tarnów)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta kpt. adm. sł. int. / piech. Leonard Karol Zawadzki (od II 1926, był w 1928) mjr piech. Henryk Dmowski (XII 1929 – IX 1930 → komendant PKU) kpt. piech. Stanisław Mielicki (IX 1930 – 1 VIII 1931 → PKU Kościan) kpt. piech. Jan Fritz (1 VIII 1931 – VI 1938 → kierownik I referatu KRU) kierownik II referatu poborowego kpt. piech. Lubomir Jerzy Szychulski (II 1926 – XII 1929 → kierownik II referatu PKU Małkinia) kpt. piech. Stanisław Mielicki (XII 1929 – IX 1930 → kierownik I referatu) por. kanc. Augustyn Julian Różycki (IX 1930 – 1 VIII 1932 → praktyka u płatnika 54 pp) kpt. piech. Kazimierz Józef Zwolennik (od 1 VIII 1932, był w VI 1935) referent – por. kanc. Augustyn Julian Różycki (II 1926 – IX 1930 → kierownik II referatu)

Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939 kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Jan Fritz †1940 Charków kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Jan Tomczyński †1940 Charków

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Tarnopol Tarnopol Tarnopol Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Tarnopolu