thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK VIII Komenda Rejonu Uzupełnień Toruń (KRU Toruń) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Historia komendy W czerwcu 1921 roku PKU Toruń była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Pomorze” i obejmowała swoją właściwością powiaty: brodnicki, lubawski, toruński i wąbrzeskiRozkaz DOGen. Kielce Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.

15 listopada 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, dotychczasowa PKU Toruń została podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII w Grudziądzu, a następnie w Toruniu, i obejmowała swoją właściwością powiaty: brodnicki, lubawski, toruński i wąbrzeski. W siedzibie starostwa, każdego z czterech powiatów, rezydował oficer ewidencyjny..

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Toruń wchodziły trzy referaty: I) referat administracji rezerw, II) referat poborowy i referat inwalidzki. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Toruń normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.

Z dniem 1 stycznia 1927 roku, w związku z likwidacją PKU Szubin i PKU Lubicz, minister spraw wojskowych dokonał zmian w podziale terytorialnym Okręgu Korpusu Nr VIII. W ramach tych zmian do PKU Toruń został włączony powiat rypiński z byłej PKU Lubicz oraz powiat chełmiński, który dotychczas wchodził w skład okręgu poborowego PKU Grudziądz, natomiast powiaty brodnicki i lubawski zostały wyłączone z PKU Toruń i włączone do PKU GrudziądzDz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 21 stycznia 1927 roku, poz. 15..

W marcu 1930 roku PKU Toruń była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu i administrowała miastem Toruń oraz powiatami: chełmińskim, rypińskim, toruńskim i wąbrzeskim.. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ I.

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmianDz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290..

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Toruń została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Toruń przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Toruń normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował miasto Toruń oraz powiaty: chełmiński, rypiński, toruński i wąbrzeski. KRU Toruń administrowała powiatem rypińskim do czasu utworzenia KRU Brodnica.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Toruń, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. Wśród podoficerów pełniących służbę w PKU Toruń był m.in. st. sierż. Franciszek Afelt, odznaczony Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi. + KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia obowiązkówKolejne stanowisko (dalsze losy)ppłk piech. Feliks Ziegler1920 – 1921płk piech. Antoni Szemet1921 – 1922ppłk piech. Antoni I Kamiński1 VII 1923 – II 1925dowódca I/49 ppppłk piech. Kalikst KędzierskiII 1925 – II 1927stan spoczynku z dniem 30 IV 1927ppłk / płk piech. Mieczysław KawkaIII 1927 – XI 1928p.o. inspektora poborowego DOK VIIIpłk piech. Władysław TarwidIII 1929 – XII 1931dyspozycja dowódcy OK VIIIppłk piech. Franciszek II RatajIII 1932 – IV 1934komendant PKU Poznań Miastoppłk piech. Jan RójIV 1934 – 1939niemiecka niewola + Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referentpor. piech. / kanc. Władysław Marian Lekszyckido X 1924II referentkpt. kanc. Stanisław VI Dąbrowskiod X 1924 II referenturzędnik wojsk. XI rangi Marcin Kowalczykdo X 1924OE Toruńpor. / kpt. kanc. Władysław Marian LekszyckiX 1924 – XII 1925referent poborowy Oddziału Ogólnego Sztabu DOK VIII oficer instrukcyjnykpt. piech. Jan Kolanowskido 30 XI 192363 ppkpt. piech. Marian I Tomaszewskiod I 1924kpt. piech. Antoni JózefowiczXI 1924 – III 192663 ppoficer ewidencyjny na powiat brodnickiurzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Tadeusz Stadnicki1923 – II 1926referent inwalidzki PKU Inowrocławoficer ewidencyjny na powiat lubawskiurzędnik wojsk. X rangi Walenty Tymoteusz Komiszkeod V 1923 oficer ewidencyjny na powiat toruńskiurzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Michał Ciećkiewiczdo X 1924referent Oddziału Ogólnego Sztabu DOK VIIIurzędnik wojsk. XI rangi Marcin Kowalczykod X 1924oficer ewidencyjny na powiat wąbrzeskiurzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Marcin StefankoIV 1923 – II 1926referent inwalidzki Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerwi zastępca komendantamjr piech. Eugeniusz Michał KamińskiII 1926 – X 1927kierownik I referatu PKU Postawykpt. kanc. Stanisław VI DąbrowskiIV 1928 – IX 1930kierownik I referatu PKU Kościerzynakpt. kanc. Stanisław VI DąbrowskiVIII 1931 – VI 1932kierownik kancelarii Inspektoratu Armii w Toruniukpt. piech. Edward Franciszek SzymlaVI 1932 – III 1934dyspozycja dowódcy OK VIIIkpt. piech. Ksawery Franciszek GrabowskiVI 1934 – VI 1938kierownik I referatu KRU kierownik II referatu poborowegokpt. kanc. Stanisław VI DąbrowskiII 1926 – IV 1928kierownik I referatukpt. kanc. Julian MłodnickiIV 1928 – IV 1929dyspozycja dowódcy OK VIIIkpt. piech. Marian GarbiakVII 1929 – VIII 1931kierownik I referatu PKU Kościerzynakpt. piech. Władysław I SzwedX 1931 – XI 1932dyspozycja dowódcy OK VIIIkpt. piech. Maksymilian SikorskiXII 1932 – 30 XI 1935stan spoczynkukpt. piech. Jan DanowskiXII 1935 – VI 1938kierownik II referatu KRU referentpor. kanc. Michał CiećkiewiczII 1926 – IV 1927referent PKU Nowy Targkpt. kanc. Julian MłodnickiIV 1927 – IV 1928kierownik II referatupor. kanc. Marcin StefankoIV 1928 – VIII 1931dyspozycja dowódcy OK VIIIreferent inwalidzkipor. kanc. Marcin StefankoII 1926 – IV 1928referent Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (piech.) Ksawery Franciszek Grabowski1939kierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Jan Danowski1939

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Toruń Toruń Toruń Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Toruniu