thumb|Komendy rejonów uzupełnień OK VIII. thumb|Zaniedbany grób rodzinny ppłk. piech. Jana Józefa Baptysty Szrettera - komendanta PKU Włocławek w latach 1928-1935 (cmentarz komunalny we Włocławku - stan na dzień 7 maja 2023). thumb|Grób kpt. Włodzimierza Kozłowskiego – oficera PKU Włocławek w latach 20. XX w. (cmentarz komunalny we Włocławku). thumb|Grób kpt. Franciszka Winiarskiego – kierownika I referatu ewidencji KRU Włocławek (cmentarz komunalny we Włocławku). Komenda Rejonu Uzupełnień Włocławek (KRU Włocławek) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie..

Historia komendy W 1917 roku na terenie Włocławka funkcjonował Główny Urząd Zaciągu. Rozkazem kierownika MSWojsk. nr 144 z 27 listopada 1918 w sprawie organizacji władz zaciągowych powołano do życia między innymi XI Powiatową Komendę Uzupełnień we Włocławku dla Okręgu Wojskowego XI obejmującego powiaty: włocławski, nieszawski i kolski. Z chwilą wejścia w życie rozkazu i sformowania nowego PKU, Główny Urząd Zaciągu do Wojska Polskiego zobowiązany był przekazać całość dokumentacji tej PKU na obszarze której znajdował się. Bezpośrednią kontrolę nad PKU sprawowała Okręgowa Komendy Uzupełnień w Łodzi.

12 lutego 1919 roku „z powodu zbyt wielkiej ilości powiatów wchodzących w skład PKU Ciechanów XII oraz trudności komuniacyjnych” minister spraw wojskowych wyłączył z niej powiat lipnowski i włączył do PKU Włocławek XIDz. Rozk. Wojsk. Nr 19 z 19 lutego 1919 roku, poz. 625..

W czerwcu 1921 roku PKU 14 pp była podporządkowana Dowództwu Okręgu Generalnego „Łódź” i obejmowała swoją właściwością powiaty: lipnowski, nieszawski i włocławskiRozkaz DOGen. Kielce Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.

18 listopada 1924 roku weszła w życie ustawa z dnia 23 maja 1924 roku o powszechnym obowiązku służby wojskowej., a 15 kwietnia 1925 roku rozporządzenie wykonawcze ministra spraw wojskowych do tejże ustawy, wydane 21 marca tego roku wspólnie z ministrami: spraw wewnętrznych, zagranicznych, sprawiedliwości, skarbu, kolei, wyznań religijnych i oświecenia publicznego, rolnictwa i dóbr państwowych oraz przemysłu i handlu.. Wydanie obu aktów prawnych wiązało się z przejęciem przez władze cywilne (administracji I instancji) większości zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem poboru. Przekazanie większości zadań władzom cywilnym umożliwiło organom służby poborowej zajęcie się wyłącznie racjonalnym rozdziałem rekruta oraz ewidencją i administracją rezerw. Do tych zadań dostosowana została organizacja wewnętrzna powiatowych komend uzupełnień i ich składy osobowe. Poszczególne komendy różniły się między sobą składem osobowym w zależności od wielkości administrowanego terenu.

Zadania i nowa organizacja PKU określone zostały w wydanej 27 maja 1925 roku instrukcji organizacyjnej służby poborowej na stopie pokojowej. W skład PKU Włocławek wchodziły dwa referaty: I) referat administracji rezerw i II) referat poborowy. Nowa organizacja i obsada służby poborowej na stopie pokojowej według stanów osobowych L. O. I. Szt. Gen. 3477/Org. 25 została ogłoszona 4 lutego 1926 roku. Z tą chwilą zniesione zostały stanowiska oficerów ewidencyjnych.

12 marca 1926 roku została ogłoszona obsada personalna Przysposobienia Wojskowego, zatwierdzona rozkazem Dep. I L. 6000/26 przez pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego gen. dyw. Edmunda Kesslera, w imieniu ministra spraw wojskowych. Zgodnie z nową organizacją pokojową Przysposobienia Wojskowego zostały zlikwidowane stanowiska oficerów instrukcyjnych przy PKU, a w ich miejsce utworzone rozkazem Oddz. I Szt. Gen. L. 7600/Org. 25 stanowiska oficerów przysposobienia wojskowego w pułkach piechoty.

Od 1926 roku, obok ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność PKU Włocławek normowała „Tymczasowa instrukcja służbowa dla PKU”, wprowadzona do użytku rozkazem MSWojsk. Dep. Piech. L. 100/26 Pob.Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.

Z dniem 10 stycznia 1927 roku została zlikwidowana PKU Lubicz, a podporządkowany jej powiat lipnowski włączony do PKU WłocławekDz. Rozk. MSWojsk. Nr 2 z 21 stycznia 1927 roku, poz. 15..

W marcu 1930 roku PKU Włocławek nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII i administrowała powiatami: włocławskim, lipnowskim i nieszawskim.. W grudniu tego roku PKU Włocławek posiadała skład osobowy typ I.

11 listopada 1931 roku ogłoszono nadanie Krzyża Niepodległości sierż. Tomaszowi Szottowi z PKU Włocławek..

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Włocławek została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Włocławek przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku, z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym.. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Włocławek normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień.

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: włocławski, lipnowski i nieszawski.

Obsada personalna Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Włocławek, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku. + KomendanciStopień, imię i nazwiskoOkres pełnienia funkcjiKolejne stanowisko (dalsze losy)ppłk piech. Jan Tirbachod 10 I 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 4 z 16 stycznia 1919 roku, poz. 197.płk Wojciech Józef Gromczyński6 X 1919 – 30 IV 1921stan spoczynkuppłk piech. Adam Chanecki1 V 1921 – ?komendant PKU Święcianymjr / ppłk piech. Adam Stanisław Kasprzykowski1923 – XI 1928dyspozycja dowódcy OK VIIIppłk piech. Jan Józef Baptysta SzretterXI 1928 – 31 VIII 1935stan spoczynkumjr piech. Paweł BłaszkowskiVIII 1935 – 1939 + Obsada personalna PKU w styczniu 1919 rokukomendantppłk Jan Tirbachzastępca komendantakpt. Jan Kiersnowskinaczelnik kancelariipor. Wacław Wierzbickioficer gospodarczyurzędnik wojskowy Wiktor Karwajskioficer ewidencyjny na powiat włocławskippor. Tadeusz Leon Marszałekoficer ewidencyjny na powiat nieszawskichor. Antoni Żurkowskioficer ewidencyjny na powiat kolskipor. Stanisław Włodarski

+ Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925 I referentkpt. piech. Włodzimierz Jan Michał Kozłowski1923 – I 1924II referentmjr piech. Jan KulwiećI – III 1924PKU Szubinkpt. piech. Włodzimierz Jan Michał KozłowskiIII 1924 – II 1926kierownik I referatu II referentmjr piech. Jan Kulwiećdo I 1924I referentkpt. piech. Włodzimierz Jan Michał KozłowskiI – III 1924I referenturzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Fryderyk HonzatkoIII 1924 – II 1926kierownik II referatu oficer instrukcyjnypor. piech. Aleksander Niklewiczdo XII 192314 pppor. piech. Antoni Marciniecod XII 1923oficer ewidencyjny na powiat włocławskiurzędnik wojsk. XI rangi / chor. Stanisław Pęcakod 1 VI 1923, był w 1925oficer ewidencyjny na powiat nieszawskiurzędnik wojsk. XI rangi / chor. Jan Kadulskiod IV 1923, był w 1925 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938 kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendantakpt. piech. Włodzimierz Jan Michał Kozłowskiod II 1926mjr piech. Antoni CzyżIV 1928 – VI 1930komendant PKU Grudziądzkpt. piech. Franciszek WiniarskiVI 1930 – VI 1938kierownik I referatu KRU kierownik II referatu poborowegopor. kanc. Fryderyk HonzatkoII 1926 – ?PKU Bydgoszczpor. / kpt. piech. Stefan Bronisław Przegrodabył w 1932 i w VI 1935referentpor. kanc. Michał Mostekod II 1926 Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939kierownik I referatu ewidencjikpt. adm. (piech.) Franciszek WiniarskiFranciszek Winiarski (ur. 15 lutego 1896 w Turaszówce, zm. 9 listopada 1979 we Włocławku). W Wojsku Polskim służył w 18 pp. Został przydzielony do PKU Gostyń na stanowisko I referenta, a od lutego 1926 roku kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta. Z dniem 1 stycznia 1927 roku, po likwidacji PKU Gostyń, został przydzielony do macierzystego 18 pp. Następnie pełnił służbę w PKU Nowy Sącz. W czerwcu 1930 roku został przydzielony do PKU Włocławek na stanowisko kierownika I referatu. Był odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (opracowano na podstawie Roczników Oficerskich).był w III 1939kierownik II referatu uzupełnieńkpt. adm. (piech.) Franciszek Rogowskibył w III 1939w niemieckiej niewoli

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Włocławek Włocławek Włocławek Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej we Włocławku