Ildefons Ancypa (ur. 1815 w Miłowaniu w pow. słonimskim, zm. w Mohylewie) – uczestnik powstania listopadowego i wielkopolskiego, naczelnik powstania styczniowego w powiecie bychowskim, polski działacz narodowy i emigracyjny, członek Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w Paryżu.
Życiorys Ildefons Ancypa urodził się w 1815 roku rodzinie ziemiańskiej w Miłowaniu w powiecie słonimskim. Ukończył szkołę w Słonimie i mając szesnaście lat brał udział w powstaniu listopadowym, służył pod dowództwem generała Dembińskiego. Po upadku powstania listopadowego wyemigrował do Francji. Działał w polskich organizacjach patriotycznych i w Towarzystwie Demokratycznym Polskim w Paryżu. Był autorem niektórych okólników wydawanych przez Towarzystwo Demokratyczne Polskie.
W 1848 roku walczył w powstaniu wielkopolskim pod dowództwem generała Mierosławskiego. Wrócił do Paryża i ponownie włączył się w ruch patriotyczny.
W 1861 po ogłoszeniu przez cara amnestii, która pozwalała na powrót do domów zesłańcom i emigrantom, wrócił do kraju i zamieszkał przy rodzinie w guberni mohylewskiej, działał tam w polskich organizacjach konspiracyjnych. Podczas powstania styczniowego został naczelnikiem wojskowym powiatu Bychowskiego w guberni Mohylewskiej. Oddział Ancypy walczył w okolicach folwarku Sielec-Bołonow w gminie Głuche na trakcie mohylewsko – bobrujskim. Sytuacja oddziału była bardzo trudna, okoliczni chłopi wspomagali wojsko rosyjskie i organizowali obławy na powstańców. Ildefons Ancypa został schwytany i uwięziony. Wyrokiem rosyjskiego sądu wojskowego został skazany wraz z podporucznikiem Korsakiem, chorążym Janem Mancewiczem i chorążym Michałem Mancewiczem na śmierć. Wyrok wykonano 18 czerwca 1863 roku o godz. 10.00 rano w Mohylewie.
Bibliografia Edward Maliszewski, Rok 1863 na Kresach Mohilewskich, Wydawnictwo "Straży Kresowej", Warszawa 1920 Edward Maliszewski, Organizacja Powstania Styczniowego, Polska Skł. Pomocy Szkolnej L. Bogusławski, Warszawa 1922
Przypisy
Kategoria:Członkowie władz powstania styczniowego na ziemiach zabranych Kategoria:Ludzie związani z gubernią grodzieńską Kategoria:Ludzie związani z Mohylewem (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polscy działacze emigracyjni Kategoria:Polscy działacze narodowi Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim (powstanie styczniowe) Kategoria:Powstańcy wielkopolscy (1848) Kategoria:Skazani na karę śmierci za udział w powstaniu styczniowym Kategoria:Urodzeni w 1815 Kategoria:Zmarli w 1863 Kategoria:Powstańcy styczniowi Kategoria:Żołnierze powstania listopadowego