Narodziny gwiazdy (ang. A Star Is Born) – amerykański melodramat muzyczny z 2018 roku. Jego reżyserem i jednym z producentów był Bradley Cooper, który napisał scenariusz razem z Erikiem Rothem i . W głównej roli obok Coopera zagrała Lady Gaga. Jest to kolejny remake filmu o tym samym tytule z 1937 roku.
Film opowiada o miłości dwojga muzyków – Jacka (Cooper) i Ally (Gaga). Jego ścieżka dźwiękowa została stworzona przez Coopera, Gagę i . Soundtrack sprzedał się w ponad sześciu milionach egzemplarzy i otrzymał cztery nagrody Grammy (spośród 7 nominacji).
Premiera filmu odbyła się 31 sierpnia 2018 na 75. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Film uzyskał pozytywne recenzje, uznanie w gronie krytyków i zarobił ponad 436 milionów dolarów. Obraz otrzymał liczne wyróżnienia, w tym: 8 nominacji do Oscarów, 5 nominacji do Złotych Globów oraz 7 nominacji do Nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej.
Fabuła Czterdziestotrzyletni Jackson Maine (Bradley Cooper), znany piosenkarz country, poznaje w nocnym klubie trzydziestojednoletnią Ally (Lady Gaga), która pracuje jako kelnerka i autorka tekstów. Muzyk zauważa talent młodej piosenkarki i para zaczyna bliższą relację. Jack postanawia pomóc swojej przyjaciółce i zaprasza ją na scenę podczas swojego koncertu, gdzie wspólnie wykonują „Shallow”. Po tym wydarzeniu Ally staje się rozpoznawalna, a para powoli zaczyna się w sobie zakochiwać.
Kariera Ally nabiera rozpędu i zaczyna występować na scenie wspólnie z Jackiem. Podczas koncertu para wykonuje piosenkę „Always Remember Us This Way”, po czym Ally spotyka producenta muzycznego Reza Gavrona (Rafi Gavron), który proponuje jej karierę solową. Piosenkarka zyskuje światową popularność, zaś kariera Jacksona zaczyna zwalniać. Para pobiera się i zamieszkuje razem w wiejskim domu. Za namową producenta, Ally zmienia swój styl artystyczny, przez co kłóci się z mężem. Podczas ceremonii nagród Grammy pijany Jack wchodzi na scenę, gdy jego żona odbiera nagrodę. Zdarzenie wywołuje kontrowersje, a Jackson postanawia udać się na terapię. Podczas odwyku małżeństwo godzi się i postanawia współpracować.
Ally proponuje swojemu agentowi, aby Jack był jednym z artystów podczas jej trasy koncertowej, jednak menadżer stwierdza, że lepiej będzie dla niej, jeśli nie będzie pojawiała się medialnie ze swoim mężem. Następnie Gavron udaje się do Jacksona i mówi mu, że powinien trzymać się z dala od Ally, ponieważ jego obecność może zaszkodzić jej karierze. Jack coraz bardziej zaczyna odczuwać, że jest ciężarem dla swojej żony, a gdy ta informuje go, że jest w stanie zawiesić swoją trasę koncertową dla niego, ten stwierdza, że musi odsunąć się od żony, dla jej dobra. Podczas gdy odbywa się koncert Ally, Jackson Maine popełnia samobójstwo we własnym domu.
Po otrzymaniu informacji o śmierci męża, Ally pogrąża się w żałobie. Bobby Maine (Sam Elliot), brat Jacka próbuje pocieszyć wdowę. Podczas pożegnania Jacksona, Ally wykonuje piosenkę o zatytułowaną „I’ll Never Love Again”, którą Jack napisał dla niej, ale nigdy nie śpiewał jej w obecności publiczności.
Obsada Lady Gaga (Stefani Germanotta) jako Ally Campana, kelnerka i wokalistka w klubie nocnym, następnie partnerka Jacka i gwiazda muzyki Bradley Cooper jako Jackson Maine, uznany piosenkarz i autor tekstów, który jest alkoholikiem Sam Elliott jako Bobby Maine, przyrodni brat Jacksona i jego menadżer jako Rez Gavron, producent muzyczny i menadżer Ally jako Lorenzo, ojciec Ally jako Ramon, przyjaciel Ally Dave Chappelle jako George „Noodles” Stone, emerytowany muzyk i najlepszy przyjaciel Jacka jako Paulette Stone, żona Noodlesa Greg Grunberg jako Phil, kierowca Jacka
Role epizodyczne zagrali m.in. Ron Rifkin (jako Carl), Alec Baldwin (jako on sam), (jako Gali) oraz Halsey (jako prezenterka podczas gali). W niektórych scenach występowali członkowie grupy muzycznej Lukasa Nelsona, którzy zagrali członków zespołu Jacka Maine’a. W filmie pojawia się pies Bradleya Coopera.
Produkcja Rozwój projektu mały|Bradley Cooper, reżyser, producent i współscenarzysta filmu Firma Warner Bros od lat 90. planowała kolejny remake Narodzin gwiazdy. W 2000 roku gazeta The Hollywood Reporter poinformowała, że Lauryn Hill i Mariah Carey są kandydatkami do głównej roli żeńskiej w filmie, zaś męską miał odegrać Will Smith. Później główną rolę miała zagrać Alicia Keys, jednak produkcja nie doszła do skutku.
Powrót do pomysłu stworzenia kolejnego remaku filmu pojawił się w 2011 roku. Początkowo film miał zostać wyreżyserowany przez Clinta Eastwooda. Do głównej roli męskiej typowani byli: Christian Bale, Leonardo DiCaprio, Tom Cruise, Johnny Depp, Eminem, Will Smith i Bradley Cooper. Główną pretendentką do głównej roli żeńskiej była Beyoncé, lecz rozważano również obsadzenie: Jennifer Lopez, Rihanny, Shakiry, Janelle Monáe, Seleny Gomez, Demi Lovato lub Keshy.
Po rezygnacji Eastwooda z reżyserii filmu, prowadzeniem projektu zainteresował się Bradley Cooper, który miał zajmować się produkcją i nie występować jako część obsady. Kandydatem Coopera do roli Jacksona był Jack White jednak, gdy agencja go odrzuciła, Cooper zdecydował sam zagrać Jacksona. W maju 2016 roku Lady Gaga została wymieniona jako potencjalna kandydatka do roli Ally. W sierpniu tego roku oficjalne potwierdzono, że Gaga będzie częścią obsady. 9 listopada 2016 poinformowano, że Ray Liotta prowadził rozmowy, aby dołączyć do obsady filmu, jednak ostatecznie nie pojawił się w projekcie. 17 marca 2017 Sam Elliott dołączył do obsady filmu, a w kwietniu tego roku do projektu dołączyli: Rafi Gavron, Michael Harney i Rebecca Field. Dave Chappelle dołączył do grona aktorów, w maju 2017.
Produkcja mały|skaluj|Matthew Libatique, operator filmowy Produkcją filmu zajęli się: , , Bradley Cooper, Todd Phillips oraz . Scenarzystami filmu zostali: Eric Roth, Bradley Cooper, Will Fetters, którzy czerpali ze scenariuszy do filmów z 1937 i 1954 i 1976 roku. Kierownikiem artystycznym projektu został Matthew Horan, a do ekipy dołączyli także: (scenografia) Jay Cassidy (montaż), Matthew Libatique (zdjęcia), Tom Ozanich (dźwięk), oraz Frederic Aspiras wraz z Lori McCoy-Bell i Joy Zapata (charakteryzacja i fryzury). Do produkcji filmu wykorzystano system PIX.
Zdjęcia rozpoczęto 17 kwietnia 2017, początkowo miało to nastąpić dwa miesiące wcześniej, lecz Gaga miała dużo występów. W kwietniu nakręcono pierwsze sceny m.in. podczas festiwalu muzycznego Coachella. Niektóre sceny koncertowe były kręcone w maju 2017 na terenie The Greek Theater w Los Angeles, a podczas nagrywania, na prośbę Gagi, utwory były wykonywane na żywo, aby nadać klimatu. Scena pożegnania Jacksona z wykonaniem piosenki „I’ll Never Love Again”, została nagrana 19 maja 2017 w Shrine Auditorium. Poza Los Angeles zdjęcia kręcono też w Palm Springs, Nowym Jorku oraz na Glastonbury Festival w Pilton w angielskim hrabstwie Somerset.
W ramach przygotowania do roli, Cooper spotkał się z Pearl Jam, a podczas kręcenia scen na planie pojawiła się Barbra Streisand.
Muzyka
Głównym twórcami albumu są Lukas Nelson, Lady Gaga i Bradley Cooper. Na ścieżce dźwiękowej zatytułowanej A Star Is Born Soundtrack znalazło się dziewiętnaście różnorodnych stylistycznie utworów oraz piętnaście dialogów z filmu. Album zawiera również wkład Jasona Isbella, Marka Ronsona oraz Diane Warren. Ścieżka dźwiękowa została wydana 5 października 2018 nakładem wytwórni Interscope Records i uzyskała: pierwsze miejsca notowania OLiS, status diamentowej płyty w Polsce oraz nominację do Fryderyka.
Wydanie filmu Promocja W listopadzie 2016 wytwórnia Warner Bros. wyznaczyła datę premiery na 28 września 2018, jednak we wrześniu 2017 ogłoszono jej przeniesienie na 18 maja 2018, aby uniknąć rywalizacji z letnimi hitami. Ostatecznie termin przesunięto po raz kolejny, tym razem na 5 października 2018. W czerwcu 2018 opublikowano pierwszy zwiastun filmu. 27 września 2018 ukazał się promujący ją singel „Shallow”, do którego teledysk zawierał fragmenty z filmu. Studio Warner Bros. przeznaczyło na kampanię promocyjną około 110 milionów dolarów.
Premiera i dystrybucja 31 sierpnia 2018 podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji, odbył się pierwszy pokaz filmu. We wrześniu tego roku odbyły się seansy filmu na festiwalach w Toronto, San Sebastian oraz Zurychu. Film został udostępniony w amerykańskich kinach 5 października 2018, zaś do polskich trafił 30 listopada tego samego roku. 28 lutego 2019 wydano A Star is Born: Encore, czyli 147 minutową wersję filmu, która zawiera rozszerzenie niektórych scen. Film był dystrybuowany na platformie HBO oraz Netflix.
Odbiór Box office mały|Lady Gaga była za rolę Ally nominowana do Oscara, BAFTy, Critics’ Choice Award, Złotego Globu i SAG Award Narodziny gwiazdy zarobiły 215,3 mln dolarów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz 220,9 mln dolarów na pozostałych rynkach, co dało łącznie 436,2 mln dolarów brutto przy budżecie produkcyjnym wynoszącym 36 mln dolarów. Magazyn „Deadline Hollywood”, po odjęciu całej ilości kosztów, oszacował, iż produkcja zarobiła około 171,9 mln dolarów; ten wynik wyniósł film na 10. miejsce w rankingu najbardziej dochodowych filmów 2018 roku.
Film zadebiutował z 42,9 milionowym przychodem, ustępując jedynie Venomowi. Film pozostał na drugim miejscu w drugi, trzeci i czwarty weekend, zarabiając odpowiednio 28 mln, 19,3 mln i 14,1 mln dolarów. Wyraźne wzrosty wpływów odnotowano po ogłoszeniu nominacji do Złotych Globów (wzrost o 38%), nominacji do Oscarów (wzrost o 107%) i po wygranej Nagrody Akademii (wzrost o 209%).
Poza Ameryką Północną film zadebiutował jednocześnie w 31 innych krajach i zarobił 14,2 miliona dolarów w premierowy weekend. Do jego największych rynków należały: Wielka Brytania (5,3 mln USD), Francja (2,1 mln USD) i Niemcy (1,9 mln USD). Magazyn Variety podsumował sukces komercyjny filmu słowami:
Reakcja krytyków Film spotkał się z pozytywną reakcją krytyków. W serwisie Rotten Tomatoes 90% z 531 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 8,0/10. Na portalu Metacritic średnia ocen z 60 recenzji wyniosła 88 punktów na 100. Według serwisu CinemaScore, zajmującego się mierzeniem atrakcyjności filmów w Stanach Zjednoczonych, publiczność przyznała mu ocenę „A” w skali od A+ do F.
Największe uznanie otrzymali: Bradley Cooper (za scenariusz, grę aktorską, reżyserię oraz muzykę), Lady Gaga (za grę aktorską oraz muzykę) oraz Sam Elliot (za grę aktorską). Alonso Duralde z TheWrap pochwalił numery muzyczne, opisując je jako „elektryzujące” i dał filmowi pozytywną recenzję, mówiąc:
Justin Chang nazwał film „niezwykłym” i pochwalił Coopera za jego świeże spojrzenie na wysłużoną formułę filmu z 1937 roku, a także reżyserię, kreacje, scenariusze i zdjęcia. Podobną opinie wydał Peter Travers z Rolling Stone, który przyznał filmowi 4,5 na pięć gwiazdek i uznał go za „nowoczesny klasyk”, chwaląc występy Coopera i Gagi oraz reżyserię. Scenariusz filmu i oryginalne piosenki uznał za „bezproblemowe” i „wspaniałe”, a także nazwał film głównym pretendentem do Oscara roku i jednym z najlepszych filmów roku. Łukasz Muszyński z portalu Filmweb przyznał filmowi ocenę 7/10, chwaląc występy Gagi i Coopera oraz pracę operatora wraz z dźwiękowcami.
Przemysław Kowalski w recenzji dla Głosu Kultury pochwalił występy Gagi i Coopera, jednocześnie krytykując reżyserie i scenariusz za chaotyczny podział filmu, jednak jak sam ujął:
Jakub Izdebski (Interia) chwalił film za „dobre występy aktorskie oraz świetne sceny koncertów”, ale twierdził, że Cooper „chce ująć w swym dziele zbyt wiele tematów”. Stephanie Zacharek z magazynu Time uznała film za lepszy od poprzednich interpretacji i pochwaliła reżyserię Coopera, pisanie, a także występy i chemię Coopera i Gagi. W 2021 roku The Guardian umieścił Narodziny gwiazdy na swojej liście „Remaki, które przyćmią oryginały”.
Nagrody i nominacje
mały|upright=1.2|Sam Elliott, Bradley Cooper i Lady Gaga na gali Critics Choice Awards (2019)