Mirosław Przylipiak (ur. 6 listopada 1955 w Mrągowie) – polski filmoznawca, historyk i teoretyk filmu, pedagog.
Kariera naukowa Ukończył w 1974 V Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, w 1979 studia w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego. Doktoryzował się w 1989 na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy Modele podmiotowości wypowiedzi filmowej, habilitację uzyskał w 2001 w Zakładzie Dramatu, Teatru i Filmu Uniwersytetu Gdańskiego. Na Uniwersytecie Gdańskim wykładał historię i teorię kina oraz problemy kultury audiowizualnej. Zorganizował Akademicką Telewizję Edukacyjną przy Uniwersytecie Gdańskim, w ramach której zrealizował filmy edukacyjne. Od 2004 profesor w Instytucie Polonistyki Akademii Pomorskiej w Słupsku, od 2005 wykładał także w Katedrze Dziennikarstwa Ateneum – Szkoły Wyższej w Gdańsku. W 2010 nadany mu został tytuł profesora nauk humanistycznychLista nowo nominowanych profesorów prezydent.pl, 27 września 2010 [dostęp 2024-12-27]..
Był stypendystą Programu Fulbrighta na Uniwersytecie Harvarda (1998–1999) oraz Fundacji Rockefellera (2002).
Autor licznych publikacji naukowych i książek z zakresu teorii i historii kina, wśród których znajdują się: Kino stylu zerowego (1994), Prolegomena do współczesnej „gramatyki” wypowiedzi audiowizualnej (1995), Kino najnowsze (1999, wraz z Jerzym Szyłakiem), Poetyka filmu dokumentalnego (2000), a przede wszystkim seria wydawnicza Kino bezpośrednie (2007–2014). W Poetyce kina dokumentalnego, która stanowiła zarazem jego pracę habilitacyjną usiłował wypracować definicję dokumentu na podstawie możliwie największego zgromadzonego materiału źródłowego. Końcowa definicja filmu dokumentalnego brzmiała następująco:
W podzielonym na trzy tomy Kinie bezpośrednim omawiał zjawisko dokumentalnego filmu bezpośredniego, koncentrując się na kanadyjskim i amerykańskim Direct Cinema lat 60. i 70. XX wieku. Jest autorem wielu recenzji filmowych i studiów z dziedziny filmoznawstwa i komunikacji wizualnej, publikowanych m.in. w czasopismach: „Kino”, „Film na Świecie” i „Kwartalnik Filmowy”.
Pełnił funkcję dyrektora Centrum Filmowego UG.
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (27 września 2024) „za wybitne zasługi dla rozwoju polskiego filmoznawstwa, za osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej”.
Nagrody i wyróżnienia I nagroda w Wojewódzkim Przeglądzie Filmów Amatorskich w Tczewie za film Zbyszek i Grażyna zrealizowany w klubie „X Muza” (1984) Nagroda im. Bolesława Michałka (2000) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury za zaangażowanie w popularyzację kina współczesnego i kultury audiowizualnej (2002) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 25-lecia Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy o Filmie (2014)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Gdańsku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Mrągowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy filmoznawcy Kategoria:Polscy stypendyści Fulbrighta Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Pomorskiej w Słupsku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego