Kościół świętej Barbary – rzymskokatolicki kościół parafialny należący do dekanatu Lidzbark Welski diecezji toruńskiej.
Historia Kościół istniał już w 1404 roku; wzmiankowano go również w latach 1407 i 1409. Po sekularyzacji państwa krzyżackiego w 1525 roku powstała w Płośnicy parafia ewangelicka. Wizytacja z 1578 roku potwierdzała funkcjonowanie przy świątyni szkoły parafialnej.
Podczas wojen szwedzkich budynek doznał znacznych zniszczeń. W 1666 roku odnotowano uszkodzenie dachu, zniszczenie podłogi i brak wieży. Kościół odbudowano w 1730 roku, a kolejne prace remontowe przeprowadzono w latach 1766–1767 pod kierunkiem budowniczego powiatowego Theophilusa Haasenberga.
W 1848 roku świątynię zamknięto z powodu zagrożenia zawaleniem jednego ze szczytów. W 1853 roku wyremontował ją mistrz ciesielski Chmielewski z Dąbrówna, a w następnym roku ponownie ją poświęcono.
W 1912 roku parafia ewangelicka liczyła 2400 wiernych, w tym około 1000 Mazurów; na jej terenie działało sześć szkół. W okresie II Rzeczypospolitej należała do superintendentury działdowskiej Ewangelickiego Kościoła Unijnego w Polsce. W zestawieniu opublikowanym przez Stefana Grelewskiego w 1937 roku została wymieniona pod nazwą „Gralewo Płośnica”, z liczbą 1000 wiernychStefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 333..
W 1918 roku przeprowadzono prace przy świątyni, obejmujące odbudowę wieży.
Po II wojnie światowej kościół przejęli katolicy. W dniu 1 września 1948 roku ustanowiona została przy świątyni samodzielna placówka duszpasterska. Ostatecznie parafia pod wezwaniem św. Barbary w Płośnicy została erygowana dekretem biskupa chełmińskiego Kazimierza Jóżefa Kowalskiego z dnia 19 listopada 1949 roku. W 1954 roku świątynię gruntownie wyremontowano.
21 października 1967 roku kościół wraz z cmentarzem przykościelnym wpisano do rejestru zabytków pod numerem A-687/C, s. 46..
Architektura Kościół wzniesiono w stylu gotyckim, jest orientowany, jednonawowy, zbudowany z kamienia i cegły. Ma otynkowane elewacje i szczyty schodkowe. Nawę przykrywa dach dwuspadowy pokryty dachówką ceramiczną. Wnętrze nakryto drewnianym sklepieniem o formie kolebkowej; chór muzyczny wsparto na czterech drewnianych słupach.
Od zachodu przylega trójkondygnacyjna wieża na planie kwadratu. Jej dolna kondygnacja jest murowana z kamienia polnego, środkowa ma konstrukcję szachulcową, a górna jest drewniana. Wieżę wieńczy dach namiotowy z chorągiewką noszącą datę 1918.
Wyposażenie Z dawnego wyposażenia zachowały się drewniana chrzcielnica z XIX wieku oraz neogotycki prospekt organowy z 1870 roku, wykonany w pracowni G. Gehlhara w Królewcu. Remont organów zakończono w 1992 roku.
Pod posadzką znajdują się niedostępne krypty, w których pochowano dawnych właścicieli Gródek.
Cmentarz ewangelicki Z dziejami parafii ewangelickiej w Płośnicy związany jest znajdujący się w tej miejsciowości cmentarz ewangelicki przy ul. Kościelnej, położony na północno-zachodnim skraju wsi, wśród pól, po zachodniej stronie drogi polnej odchodzącej od szosy w kierunku Koszelew i Tuczek. Ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków pod numerem 7675.
Przypisy
Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie działdowskim Kategoria:Kościoły w diecezji toruńskiej Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Barbary Kościół Kategoria:Architektura gotyku w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Płośnica Kategoria:Dawne kościoły protestanckie w województwie warmińsko-mazurskim Płośnica