thumb|Elektrownia wodna Vatnsfell thumb|Elektrownia wodna Ýrufoss Energetyka wodna w Islandii – gałąź przemysłu islandzkiego zajmująca się pozyskiwaniem energii wód i jej przetwarzaniem na energię elektryczną.
Hydroenergetyka pokrywa 73,1% krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Islandia zajmuje 11. miejsce w Europie pod względem produkcji energii elektrycznej w hydroelektrowniach i 1. miejsce na świecie pod względem produkcji na 1 mieszkańca.
Warunki naturalne Ponad 10% wyspy pokrywają lodowce (największe z nich to Vatnajökull, Langjökull i Hofsjökull), z których wypływają liczne rzeki polodowcowe, jak np. Þjórsá, Jökulsá á Fjöllum, Hvítá, Skjálfandafljót, Jökulsá á Brú, czy też Tungnaá. Cechują się one dużym przepływem wody (do 100m3/s) oraz dużymi różnicami wysokości – od źródeł na wysokości kilkuset m n.p.m. do ujścia do oceanu. Takie czynniki w połączeniu z dużą liczbą wodospadów stanowią bardzo dobre warunki do rozwoju energetyki wodnej. Mimo to, ze względu na duże walory przyrodnicze, część rzek jest objęta ochroną i ich eksploatacja energetyczna jest zabroniona.
Potencjał hydroenergetyczny Islandii oszacowano na 184 TWh/rok, z czego wykorzystywanie 40 TWh/rok jest ekonomicznie opłacalne. Biorąc pod uwagę roczną produkcję energii elektrycznej pochodzącej z hydroelektrowni na Islandii, która wynosi 13,8 TWh (2017), wykorzystywane jest około 1/3 opłacalnego potencjału energetycznego.
Historia Pierwszą elektrownię wodną na Islandii otwarto w 1904 roku. Znajdowała się w okolicach Reykjavíku i miała moc 9 kW. Kolejną hydroelektrownię o nazwie Fjarðarselsvirkjun otwarto w 1913 roku, natomiast w roku 1921 do użytku została oddana elektrownia w Seyðisfjörður o mocy 1 MW.
Kolejne inwestycje w hydroenergetykę nastąpiły w latach 50. XX wieku. Na rzece Sog otwarto dwie elektrownie w 1953 roku o mocy 31 MW i w 1959 roku o mocy 26,4 MW. Należały one częściowo do rządu Islandii i były pierwszymi inwestycjami energetycznymi w kraju z myślą o przemyśle.
W 1965 roku rząd wspólnie z urzędem miasta Reykjavík założył spółkę energetyczną Landsvirkjun. W 1969 roku wspólnie wybudowali elektrownię o mocy 210 MW na rzece Þjórsá, która była szczególnie ważna dla powstającego wówczas w południowo-wschodniej Islandii przemysłu wydobycia i produkcji aluminium.
W 2002 r. 17% energii elektrycznej produkowanej na Islandii pochodziło z hydroenergetyki. W związku z tym rząd postanowił, że powinna powstać infrastruktura pozwalająca na uzyskiwanie kolenych 30 TWh rocznie z tego źródła. W 2009 r. Islandia zakończyła swój największy program hydroenergetyczny, oddając do użytku kompleks Kárahnjúka o mocy 690 MW. Projekt ten powstał głównie z myślą o kompleksie hutniczym w Reyðarfjörður.
Produkcja Według raportu International Hydropower Association, w Islandii w 2017 roku wyprodukowano 13,82 TWh energii elektrycznej pochodzącej z hydroenergetyki. Przy zapotrzebowaniu kraju na poziomie 19,2 TWh, zaspokaja to 73,1% zapotrzebowania energetycznego kraju. Elektrownie wodne w Islandii mają łączną moc 1986 MW. Jest to ok. 0,9% ogólnej mocy hydroenergetycznej Europy i plasuje Islandię na 24. miejscu w Europie pod względem łącznej mocy – trzy pierwsze miejsca zajmują Norwegia (31 837 MW), Turcja (26 681 MW) i Francja (25 517 MW). Reykjavík był jednym z trzech europejskich dużych miast (razem z Oslo i Bazyleą), w których ponad 70% energii elektrycznej zostało dostarczone z hydroenergetyki. Islandia jest też na 1. miejscu na świecie jeśli chodzi o produkcję energii elektrycznej z hydroenergetyki na jednego mieszkańca (42 MWh).
Rok 1990 2000 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Różnica 1990-2017 Ogólna produkcja energii elektrycznej 4510 7684 17 059 17 211 17 549 18 116 18 122 18 798 18 549 19 239 + 14 729 W tym z hydroelektrowni 4204 6356 12 592 12 507 12 337 12 863 12 873 13 780 13 470 14 059 + 9855 % energii z hydroelektrowni 93,2% 82,7% 73,8% 72,7% 70,3% 71,0% 71,0% 73,3% 72,6% 73,1% – 20,1 pp. Źródło:
Największe elektrownie wodne w Islandii Nazwa Rzeka Rok otwarcia Moc (MW) Średnia produkcja (GWh/rok) Różnica poziomów FljótsdalurJökulsá á Brú20086904800599 mBúrfellThjórsá1972, 19882702300115 mHrauneyjafossTungnaá1981 210130088 mBlandaBlanda1992150910 287 mSigaldaTungnaá197815092074 mSultartangiTungnaá i Thjórsá2000120102045 mBúðarhálsTungnaá201495585 40 mVatnsfellTungnaá i Thjórsá200190490 65 mSogSog19598946320,5 m
Przypisy
Kategoria:Energetyka w Islandii