Gaston Milhaud (ur. 10 sierpnia 1858 w Nîmes, zm. 1 października 1918 w Paryżu) – francuski historyk i filozof nauki. Współtwórca konwencjonalistycznej filozofii nauki.
Życiorys Urodzony 10 sierpnia 1958 r. w Nîmes. W 1878 roku rozpoczyna studia matematyczne na École normale supérieure, gdzie studiuje m.in. pod kierunkiem Darboux. Po ukończeniu studiów pracuje jako nauczyciel matematyki w liceum w Hawrze, a od 1891 r. w Montpelier. Prowadzi tam cykle wykładów o genezie nauki greckiej, które w 1893 r. ukazują się w formie książki Leçons sur les origines de la science grecque. W 1894 r. Milhaud broni rozprawę doktorską z filozofii pt. Essai sur les conditions et les limites de la certitude logique. W kolejnym roku zostaje profesorem w Montpellier, a w 1909 obejmuje na Sorbonie utworzoną dla niego katedrę historii i filozofii nauki. Umiera 1 października 1918 r. w Paryżu.
Poglądy W swoich badaniach filozoficznych Milhaud podążał śladami swojego mistrza Émile'a Boutroux. Stał się – obok Pierre’a Duhema, Henriego Poincarégo oraz Édouarda Le Roya – współtwórcą konwencjonalistycznej filozofii nauki. Podkreślał rolę pierwiastków konwencjonalnych w procesie tworzenia wiedzy naukowej. Twierdził, że prawa nauk przyrodniczych z czasem odrywają się od doświadczenia i zaczynają być traktowane przez naukowców jako niepodważalne. Stają się w ten sposób aksjomatami czy „definicjami w ukryciu”. W rezultacie prawa te stają się nieobalane przez doświadczenie. Milhaud ilustruje to sytuacją, w której skonfrontowalibyśmy chemika z informacją o odkryciu amoniaku nierozpuszczalnego w wodzie. Chemik ten najpewniej kategorycznie odrzuci nasze doniesienie jako fałszywe, a stanie się tak dlatego, że uznaje on rozpuszczalność w wodzie za definicyjną cechę amoniaku. W świetle uznawanej przez niego definicji, „nierozpuszczalny w wodzie amoniak” to sprzeczność logicznaG. Milhaud: Essai sur les conditions et les limites de la certitude logique, Paris 1998, s. 26..
Dzieła Leçons sur les origines de la science grecque, 1893 Essai sur les conditions et les limites de la certitude logique, 1894 Le rationnel: études complémentaires à l'Essai sur la certitude logique, 1898 Les philosophes-géomètres de la Grèce, Platon et ses prédécesseurs, 1900 Études sur la pensée scientifique chez les Grecs et chez les modernes, 1906
Przypisy
Bibliografia D. Leszczyński, K. Szlachcic, Wprowadzenie do francuskiej filozofii nauki. Od Comte'a do Foucaulta, Wrocław 2003 M. Gmytrasiewicz, Gaston Milhaud - niedoceniany współtwórca francuskiego konwencjonalizmu, Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria. R. 25, nr 3 (2016), s. 143-158
Kategoria:Francuscy historycy Kategoria:Absolwenci École normale supérieure w Paryżu Kategoria:Ludzie urodzeni w Nîmes Kategoria:Urodzeni w 1858 Kategoria:Zmarli w 1918