thumb|Położenie geograficzne parafii Superintendentura kaliska, także diecezja kaliska – jednostka organizacyjna Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej istniejąca w II Rzeczypospolitej i obejmująca grupę gmin kościelnych (zborów) czyli parafii tego Kościoła, mająca siedzibę w Kaliszu.

Superintendentura kaliska była kontynuacją dwóch poprzednich superintendentur kaliskich: ewangelicko-unijnej istniejącej w l. 1829-1849 i luterańskiej działającej w Królestwie Polskim, funkcjonującej na mocy ustawy rosyjskiej z dnia 20 lutego 1849, a następnie polskiej nowelizacji z dnia 27 kwietnia 1922Ustawa z dnia 27 kwietnia 1922 r. zmieniająca postanowienia §§ 152–162 ustawy dla Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim z dnia 20 lutego 1849 r. ().Stefan Grelewski, Wyznania protestanckie i sekty religijne w Polsce współczesnej, Lublin 1937, s. 226..

W l.1829-1849 w jej skład wychodziła parafia ewangelicko-reformowana w Żychlinie koło Konina i parafia ewangelicko-reformowana w Zelowie.

W 1925 do superintendentury należało 16 zborów i 6 filiałów. W 1938 liczyła 16 zborów i 7 filiałów, a w 1939 liczba parafii wzrosła do 18, a filiałów zmalała do 4.

Superintendenci kaliscy 1829–1860 Ernest August von ModlJego synem był Franciszek Modl, generał armii rosyjskiej. (1794–1860), proboszcz w Kaliszu, luteranin, superintendent Generalnego Konsystorza Wyznań Ewangelickich, po 1849 superintendent luterański 1860–1869 Franciszek Jan Władysław Stockmann (1820–1869), proboszcz w Kaliszu 1869–1890 Karol Ludwik Teichmann (1826–1890) proboszcz w Turku, syn pastora Fryderyka Jakuba Ludwika Teichmanna 1890–1902 Ludwik Juliusz Daniel Müller (1825–1907), proboszcz w Piotrkowie Trybunalskim 1902–1910 Edward Ignacy Boerner (1843–1910), proboszcz w Zduńskiej Woli 1910–1914 Rudolf Buse (1871–1917), proboszcz w Grodźcu, w 1914 deportowany do Saratowa, gdzie zmarł 1915–1939 Edward Wende (1874–1949), proboszcz w Kaliszu, od 1937 superintendent komisaryczny diecezji

Dane statystyczne z 1923 roku ParafiaS. Grelewski, Wyznania..., 1937, s. 238–239.Rok założeniaLiczba wiernych (1923)Kościół parafialnyIlustracjaBabiak17801550Dawny kościół ewangelicki w Babiaku (obecnie sklep)100pxChodeczW 1938 do diecezji płockiej18003000Kościół ewangelicki w Chodczu100pxDąbie18063000Koś­ciół ewangelicko-augsburski w Dąbiu100pxGrodziec17965700Kościół ewangelicki w GrodźcuIzbica KujawskaNajpierw filia Babiaka, w 1938 samodzielna parafia19101517Kościół poewangelicki w Izbicy Kujawskiej100pxKalisz17952000Dawny kościół ewangelicki w Kaliszu100pxKoło18351800Kościół Opatrzności Bożej w Kole100pxKonin18263500Kościół Świętego Ducha w Koninie100pxŁaskW 1938 do diecezji piotrkowskiej18092800Kościół św. Ducha w Łasku100pxMaślakiNajpierw filia Konina, w 1938 samodzielna parafia18421540Prażuchy18083000Kościół ewangelicki w Starych PrażuchachPrzedecz18271940Budynek Kamienicy w dawnym zamku w Przedczu100pxSobiesęki18081500Sompolno18405000Kościół ewangelicko-augsburski w SompolnieStawiszyn17802800Kościół ewangelicko-augsburski w StawiszynieJózefów (filia Stawiszyna)184317502 domy modlitwyTurek18373300Kościół ewangelicko-augsburski w Turku100pxWieluń18203000Kościół ewangelicki w Wieluniu100pxWładysławów17702000Kościół ewangelicko-augsburski we WładysławowieZagórów18401042Łączna liczba parafii Zagórów z filią Lissewo-PyzdryLissewo-Pyzdry (filia Zagórowa)18581042Zduńska Wola18314000Kościół ewangelicko-augsburski w Zduńskiej Woli100pxSieradz (filia Zduńskiej Woli)192535 rodzinDawny kościół ewangelicki w Sieradzu100px

Uwagi

Przypisy

Kalisz Kategoria:Historia Kalisza (Królestwo Polskie) Kategoria:Chrześcijaństwo w Kaliszu Kategoria:Województwo kaliskie (Królestwo Polskie)