mały|Maska inspirowana postacią Krampusa Krampus (niem. Krampen – „pazur”) wywodzi się z austriacko-bawarskiego folkloru alpejskiego, uważany za pół kozę, pół demona. W trakcie Świąt Bożego Narodzenia karze dzieci, które źle się zachowywały przez cały rok, w przeciwieństwie do Świętego Mikołaja, który nagradza dzieci za dobre zachowanie. Popularny m.in. w Niemczech, Austrii, w północnych Włoszech, w Chorwacji i Słowenii. Krampus obchodzi swoje święto 5 grudnia, tak zwane Krampusnacht (niem. „Noc Krampusa”), dzień przed Mikołajkami.
Wygląd Często wyobrażany w skórze owcy lub kozy. Nosi odrażającą maskę, najczęściej z drewna lipowego. Podobnie jak diabeł, posiada rogi.
Geneza Według staroniemieckiej tradycji, w dniu św. Mikołaja niemieccy chłopcy otrzymywali prezenty, natomiast dziewczynki otrzymywały je tydzień później – w dniu św. Łucji. Oczywiście według tradycji miano obdarowywać tylko grzeczne dzieci, natomiast te mniej grzeczne miały być nawiedzane przez Krampusa i . Po reformacji Marcina Lutra w 1517 r. kościół wprowadził tradycję podarków w dniu Bożego Narodzenia. Postać Krampusa miała zaś zjawiać się z Mikołajem i porywać niedobre dzieci do kosza zawieszonego na plecach. Dawniej mieszkańcy wiosek praktykowali pantomimę, przebierając się za zwierzęta, mityczne postacie i dzikich ludzi, i odbywali barwne korowody, dając początek archetypom dzisiejszego Krampusa i innych nadnaturalnych stworzeń.
Krampuslauf alt=Krampuslauf w Pörtschach, Austria|mały|Krampuslauf w Pörtschach, Austria To tradycyjna parada organizowana w dzień przesilenia zimowego. W Austrii w trakcie tej świątecznej procesji młodzież odziewa owczą lub kozią skórę, zwierzęce rogi oraz przerażające maski. Paradę otwierają połykacze ognia, a potem przez ulicę przechodzą przebierańcy, którzy tańczą, zaczepiając dzieci i wręczając dorosłym Krampus Schnapps (rodzaj owocowego brandy). Oprócz przerażających odsłon Krampusa pojawiają się tam również inne postacie, takie jak Mikołaj czy anioły.
Kartki świąteczne W niektórych krajach dostępne są kartki świąteczne przedstawiające Krampusa w roli głównej.
Kultura masowa Film Krampus: The Christmas Devil reż. Jason Hull (2013) Krampus: The Reckoning reż. Robert Conway (2015) Koszmarna opowieść wigilijna reż. Steven Hoban (2015) Krampus. Duch Świąt reż. Michael Dougherty (2015) Mother Krampus reż. James Klass (2017)
Telewizja Reklama amerykańskiej stacji telewizyjnej G4 (2003) The Venture Bros., odcinek A Very Venture Christmas reż. Christopher McCulloch (2004) Scooby Doo i Brygada Detektywów, odcinek Gniew krampusa reż. Victor Cook (2010) Grimm, odcinek Dwanaście dni krampusa reż. Tawnia McKiernan (2013) Hotel Transylwania: Serial, odcinek The Fright Before Creepmas reż. Robin Budd (2017)
Przypisy
Kategoria:Postacie z legend Kategoria:Potwory