thumb mały|Zarodniki Dzwonkówka żółtawa (Entoloma formosum (Fr.) Noordel.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1821 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus formosus. W 1985 r. Machiel Evert Noordeloos przeniósł go do rodzaju Entoloma. Synonimy:
Nazwę zwyczajową zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 6–50 mm, początkowo stożkowato-wypukły, potem płaskowypukły, w końcu rozpostarty z nieznacznym wklęśnięciem na środku, rzadko z niewielkim garbem. Brzeg lekko podwinięty. Jest słabo niehigrofaniczny, w stanie wilgotnym prążkowany do połowy promienia. Powierzchnia w środkowej części ze sterczącymi łuseczkami, przy brzegu promieniście włóknisto-łuseczkowata. W stanie suchym ma barwę brudnokremową z ciemniejszym środkiem, w stanie wilgotnym od pomarańczowej do żółtobrązowej z ciemnobrązowym środkiem. Blaszki W liczbie 15–26, z międzyblaszkami (l = 1–7), średniogęste, przyrośnięte lub nieco wykrojone, wybrzuszone. Początkowo kremowobiałe, potem blado-różowe z odcieniem brązowym. Ostrza kłaczkowate, tej samej barwy. Trzon Wysokość 3–9 cm, grubość 1–4 mm, walcowaty lub nieco rozszerzający się ku podstawie, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia różowawa lub żółtawa, jaśniejsza od kapelusza, naga lub z rozproszonymi srebrzystymi włókienkami, w górnej części białawo oprószona, u podstawy z białą opilśnią. Uszkodzony zmienia barwę na cynamonowoczerwoną. Miąższ Cienki, bez zapachu, i bez smaku, lub o smaku lekko zjełczałym. Cechy mikroskopowe Zarodniki w widoku z boku w zarysie elipsoidalne, 6–7-kątowe. Mają wymiary 9–12,5 (–13,5) × 6–8 (–9) μm. Podstawki 24–55 × 9,5–14 μm, 4–zarodnikowe, ze sprzążkami. Brzegi blaszek płodne lub niejednorodne. cheilocystydy o wymiarach 20–45 × 5–12 μm, prawie cylindryczne lub wąskomaczugowate, w rozproszeniu między podstawkami. Skórka kapelusza cienka, zbudowana z cylindrycznych strzępek o szerokości 6–15 μm, z elementami końcowymi o szerokości 12–30 μm. W strzępkach skórki wewnątrzkomórkowy żółty pigment. W skórce i tramie w rozproszeniu występują rzadkie granulki. Brak sprzążek. Gatunki podobne Dzwonkówka żółtoochrowa (Entoloma xanthochroum), która odróżnia się żółtymi blaszkami z brązowym ostrzem.
Występowanie i siedlisko Dzwonkówka żółtawa w Europie jest szeroko rozpowszechniona i w niektórych rejonach dość pospolita. Zanotowano jej występowanie także w zachodnich i wschodnich rejonach USA (stany Waszyngton, Kalifornia, Ontario, Pensylwania, New Hampshire) oraz w Japonii. Na terenie Polski do 2003 r. podano tylko jedno stanowisko i to dawno (Elbląg, 1917 r.). Według W. Wojewody gatunek w Polsce prawdopodobnie wymarły, w późniejszych jednak latach wielokrotnie podano jego stanowiska
Występuje w omszonych, słabo porośniętych obszarach trawiastych, zwłaszcza w zespołach roślinności Nardo-Galion, także przy drogach, w lasach iglastych i mieszanych, na pastwiskach, łąkach. W górach sięga aż po piętro halne. Owocniki zazwyczaj w małych grupach od lipca do września.
Przypisy
Kategoria:Dzwonkówkowate Kategoria:Mykobiota Polski