Stowarzyszenie na rzecz osób LGBT „Tolerado” – organizacja pozarządowa działająca na rzecz praw osób LGBT, założona w 2012 roku ze struktur trójmiejskiego oddziału Kampanii Przeciw Homofobii.

Stowarzyszenie działa na rzecz rozwoju edukacji antydyskryminacyjnej oraz organizuje wydarzenia integrujące społeczność LGBT, w tym Trójmiejskie Dni Równości oraz Trójmiejski Marsz Równości w Gdańsku (od 2015).

Program Główne działania organizacji ukierunkowane są na:

Przeciwdziałanie dyskryminacji; służenie pomocą psychologiczną i prawną, organizacja grup wsparcia dla osób dyskryminowanych; rozwój edukacji antydyskryminacyjnej, w tym prowadzenie warsztatów antydyskryminacyjnych; organizacja queerowych wydarzeń kulturalnych, happeningów i festiwali; prowadzenie regularnych spotkań członków/członkiń oraz sympatyków Głównym zadaniem stowarzyszenia jest organizacja Dni Równości, których zwieńczeniem jest Marsz Równości jak i również organizacja Festiwalu Tęczowych Rodzin.

Działalność Festiwal Tęczowych Rodzin Od lat stowarzyszenie prowadzi wydarzenia tworzące przestrzeń dla tęczowych rodzin z całej Polski i próbujące odpowiedzieć na potrzeby rodzin par jednopłciowych. Co roku organizowane są warsztaty, zajęcia dla dzieci i dyskusje.

Kampania Jesteśmy rodziną. Podaj dalej! W 2015 roku stowarzyszenie Tolerado zorganizowało pierwszą kampanię społeczną w Polsce na rzecz osób LGBT wychowujących dzieci tzw. tęczowych rodzin. Kampania zatytułowana Jesteśmy rodziną. Podaj dalej!, mająca na celu pokazanie tęczowych rodzin w Polsce i przybliżenie ich większej części społeczeństwa została zorganizowana w ramach projektu w ramach projektu „Tęczowe rodziny – pełne sił i blasku”. Głównym kanałem przekazu były portale internetowe oraz media społecznościowe. W ramach akcji powstała piosenka i wideoklip pokazujący historię pary kobiet z Trójmiasta, które zdecydowały się założyć rodzinę Stowarzyszenie Tolerado stworzyło też pierwszą polską stronę internetową poświęconą rodzinom par jednopłciowych teczowerodziny.org. Zorganizowano także spotkania dedykowane tęczowym rodzinom w ramach których mogły one wymieniać się doświadczeniami. Kampania gdańskiego stowarzyszenia była inspiracją dla stworzenia podobnych inicjatyw w Poznaniu.

Trójmiejskie Dni Równości

Od 2015 roku stowarzyszenie organizuje cykl spotkań, projekcji filmów i dyskusji mającej na celu przybliżenie osób LGBTQ pod nazwą Trójmiejskie Dni Równości.

2015 Pierwsza edycja składała się z cyklu wydarzeń od 21 maja 2015 do 30 maja 2015. Zostało zorganizowanych łącznie 12 wydarzeń różnego typu, w tym debata, pokazy filmów, żywa biblioteka oraz marsz zorganizowany na Targu Węglowym.

2016 Druga edycja odbywała się w dniach od 14 maja do 24 maja i tak jak w poprzednim roku składała się z cyklu wydarzeń, których zwieńczeniem był Marsz Równości. W ramach tych dni została zorganizowana żywa biblioteka, spacer historyczny po Gdańsku pokazujący miejsca związane z historią osób nieheteronormatywnych, pokaz filmu Dumni i wściekli, debaty oraz wernisaż wystawy Magdaleny Czajkowskiej Były, są i będą. Po marszu odbyła się debata w Europejskim Centrum Solidarności pod tytułem Jakie korzyści przynosi polityka otwartości i równości? Doświadczenie europejskie i polskie.

2017 W dniach 20 maja do 28 maja odbyła się trzecia edycja Trójmiejskich Dni Równości. Wydarzenie zbiegło się z organizowanym w tym czasie Zjazdem Euroforum Chrześcijańskich Grup LGBT. Jednym z wydarzeń było spotkanie autorskie z byłym wysokim watykańskim urzędnikiem Krzysztofem Charamsą, który brał też udział w Marszu Równości, spektakl reżyserowany przez Izabelę Morską. W Europejskim Centrum Solidarności został zorganizowany pokaz filmu dokumentalnego Ciągle wierzę w reż. Magdaleny Mosiewicz o Ewie Hołuszko wraz z dyskusją razem z bohaterką filmu, a w gdańskiej świetlicy Krytyki Politycznej odbyła się prezentacja filmu L.poetki wraz z dyskusją na temat poezji lesbijskiej prowadzoną przez Ewę Graczyk, członkinię Tolerado.

2018 Wydarzenia w ramach Trójmiejskich Dni Równości 2018 miały miejsce w dniach od 12 maja do 27 maja. Głównymi elementami były pokazy filmów, wykłady, spacer po Gdańsku, występ chóru w Instytucie Kultury Miejskiej oraz zwieńczający cykl wydarzeń marsz równości, w którym wzięło udział około 7000 osób.

2019 Piąta edycja Trójmiejskich Dni Równości rozpoczęła się 10 maja, a zakończyła się 27 maja 2019 r. W ramach festiwalu zorganizowano pokazy, projekcje filmów, koncert chóru Krakofonia, grę miejską, spływ kajakowy, spotkania i debaty na tematy związane ze społecznością osób LGBT.

2021 W 2021 roku Trójmiejskie Dni Równości odbyły się w wrześniu, niezależnie od Trójmiejskiego Marszu Równości, który został zorganizowany w sierpniu. W programie znalazły się m.in. Żywa Biblioteka, spektakle teatralne, debaty oraz spacer po Gdyni poświęcony historii społeczności LGBT+.

2022 W 2022 roku Trójmiejskich Dni Równości odbyły się w dniach od 14 maja do 28 maja. Europejskie Centrum Solidarności zorganizowało 17 maja projekcję filmu „Wszystko o moim dziecku” w reżyserii Piotra Jaconia. Po projekcji odbyło się spotkanie dla rodziców osób transpłciowych.

2023 W 2023 roku w ramach Trójmiejskich Dni Równości odbyła się m.in. projekcja filmu Słoń w Europejskim Centrum Solidarności, połączona ze spotkaniem z reżyserem Kamilem Krawczyckim oraz aktorami filmu.

2024 W 2024 roku odbyła się kolejna edycja Trójmiejskich Dni Równości, obejmująca m.in. grę miejską śladami historii, tęczowy spływ kajakowy, speed dating, warsztaty antydyskryminacyjne, pokaz filmu Mama + Mama z debatą dotyczącą tęczowych rodzin oraz wydarzenia artystyczne.

2025 Dziesiąta edycja Trójmiejskich Dni Równości odbyła się w maju i czerwcu 2025 roku. W programie znalazły się m.in. panele dyskusyjne, Żywa Biblioteka, tęczowy spływ kajakowy, queerowy speed dating, warsztaty, grę miejską oraz spacer historyczny poświęcony queerowej historii Oliwy. Cykl wydarzeń zakończył się jubileuszowym X Trójmiejskim Marszem Równości 7 czerwca 2025 roku.

Trójmiejski Marsz Równości

Od 2015 roku stowarzyszenie organizuje coroczny marsz, który jest zwieńczeniem Trójmiejskich Dni Równości. Do tej pory odbyło się pięć edycji marszu, gdzie z roku na rok liczba manifestantów jest coraz większa.

Co roku na marsz są zapraszani politycy, przedstawiciele rządów i pracownicy dyplomatyczni, w 2015 uczestniczył w nim m.in. Robert Biedroń, Wanda Nowicka oraz Anna Grodzka. W 2017 po raz pierwszy w marszu wziął udział prezydent miasta Gdańska Paweł Adamowicz.

Kampania „Przekażmy sobie znak pokoju” Stowarzyszenie Tolerado było współorganizatorem projektu „Przekażmy sobie znak pokoju”, pierwszej kampanii społecznej środowisk LGBT+, w którą włączyły się zaproszone przez organizatorów organizacje katolickie i przedstawiciele tych środowisk. W ramach kampanii, w październiku 2016 r., w 10 miastach na terenie Polski pojawiły się promujące ją bilbordy oraz wyemitowane zostały spoty, w których wzięli udział publicyści z katolickich pism, m.in. Dominika Kozłowska („Znak”), Katarzyna Jabłońska i Cezary Gawryś („Więź”), Maciej Onyszkiewicz („Kontakt”), a także Zuzanna Radzik. Kampania została skrytykowana w komunikacie wydanym przez Prezydium Konferencji Episkopatu Polski.

Współpraca z miejską Radą ds. Równego Traktowania Anna Strzałkowska jako przedstawicielka stowarzyszenia Tolerado została wiceprzewodniczącą powołanej w 2015 r. przez prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza pierwszej w Polsce miejskiej Gdańskiej Rady ds. Równego Traktowania.

Kontrowersje

Oskarżenia o nękanie sądowe oraz spory wokół kampanii „homofobusów” Krytycy stowarzyszenia, w tym m.in. Fundacja Pro – Prawo do Życia, zarzucali Tolerado stosowanie tzw. nękania sądowego poprzez wytaczanie wieloletnich postępowań karnych i cywilnych przeciwko przeciwnikom ideowym. Organizacja odpierała te zarzuty, wskazując, że korzysta z przysługujących jej środków prawnych w celu ochrony dóbr osobistych osób LGBT. Jednym z najczęściej komentowanych sporów były postępowania dotyczące kampanii „Stop pedofilii” oraz tzw. homofobusów, w których łączono homoseksualność z pedofilią. W marcu 2023 r. Sąd Rejonowy dla Gdańska-Południe uznał prezesa Fundacji Pro Mariusza Dzierżawskiego za winnego zniesławienia osób LGBT poprzez publiczne rozpowszechnianie treści, które miały poniżać i wzbudzać niechęć wobec tej grupy. Sąd wymierzył karę roku ograniczenia wolności (20 godzin prac społecznych miesięcznie), zasądził 15 000 zł nawiązki na rzecz Polskiej Akcji Humanitarnej oraz obowiązek przeproszenia pokrzywdzonych na stronie internetowej fundacji. Apelację od wyroku rozpatrzył Sąd Okręgowy w Gdańsku, który w styczniu 2024 r. utrzymał wyrok pierwszej instancji jako prawomocny w zakresie zarzutów zniesławienia podczas kampanii homofobusowej, podkreślając, że komunikaty fundacji nie mieściły się w granicach wolności wypowiedzi i stanowiły mowę nienawiści wobec osób LGBT.

Kontrowersje wokół Marszu Równości Podczas V Trójmiejskiego Marszu Równości w 2019 r., którego Tolerado było współorganizatorem, szeroką debatę medialną wywołał happening wykorzystujący symbole religijne, uznany przez część opinii publicznej za obraźliwy. Stowarzyszenie oficjalnie odcięło się od autorstwa tej instalacji, zaznaczając, że nie miało wpływu na jej treść.

Spór o definicję mowy nienawiści Działalność przedstawicieli stowarzyszenia, w tym wypowiedzi krytyczne wobec hierarchów Kościoła katolickiego, budziła sprzeciw środowisk konserwatywnych, które określały je jako atak na wartości chrześcijańskie. Stowarzyszenie argumentowało z kolei, że wypowiedzi te mieszczą się w dopuszczalnych ramach publicznej debaty i wolności słowa.

Kontrowersje dotyczące finansowania W debacie publicznej pojawiały się także spory o źródła i formy finansowania działalności stowarzyszenia. Przykładowo w budżecie miasta Gdańska na 2020 rok uwzględniono środki na realizację projektów promujących równość i tolerancję, wśród których wymieniano dotacje dla Tolerado na działania wspierające osoby LGBT i wolontariat, co wywołało głosy sprzeciwu części radnych miejskich.

W mediach pojawiały się również informacje o wsparciu zagranicznym, m.in. w kontekście grantów od międzynarodowych programów, które część komentatorów uznawała za wątpliwe z punktu widzenia lokalnej polityki społecznej. W opublikowanych zestawieniach grantów wskazywano, że Tolerado otrzymywało środki w dolarach amerykańskich na realizację projektów związanych z promocją równości i integracji społecznej.

Wyróżnienia W 2022 stowarzyszenie Tolerado otrzymało Koronę Równości Kampanii Przeciw Homofobii w kategorii prawo. W 2025 stowarzyszenie zostało nominowane do Koron Równości w kategorii aktywizm.

Zobacz też Parady i marsze równości w Polsce

Przypisy

Linki zewnętrzne Tolerado – strona oficjalna

Kategoria:Organizacje LGBT w Polsce Kategoria:Organizacje pożytku publicznego Kategoria:Stowarzyszenia przeciw dyskryminacji Kategoria:Stowarzyszenia w Gdańsku