Marian Kołodziejczyk (ur. 2 lipca 1926 w Ochabach, zm. 15 sierpnia 2020 w Zabawie k. Tarnowa) – polski artysta grafik, malarz i pedagog związany z Tarnowem, członek Związku Polskich Artystów Plastyków. Twórca pejzaży miejskich w Tarnowa, grafik oraz malarstwa krajobrazowego. Wieloletni instruktor pracowni plastycznej Pałacu Młodzieży w Tarnowie.
Życiorys Urodził się w Ochabach na Śląsku, choć jego rodziny pochodziła z okolic Rudawy pod Krakowem i z Małopolską związana była od pokoleń. Na Śląsk trafiła w okresie międzywojennym w związku z pracą ojca artysty. W czasie II wojny światowej Kołodziejczyk został wraz z rodziną przesiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie mieszkał m.in. w Dębicy i Załawiu koło Biecza. Po wojnie ukończył liceum w Koźlu nad Odrą.
W 1947 roku rozpoczął studia na Wydziale Grafiki Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Krakowie (od 1950 roku Akademia Sztuk Plastycznych, obecnie ASP im. Jana Matejki w Krakowie). Dyplom artysty grafika uzyskał w 1953 roku w pracowni Konrada Srzednickiego. Po studiach został członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków i podjął współpracę z Zespołem Pieśni i Tańca „Krakowiacy” (zespół założony w 1951 roku przez wuja artysty Władysława Sierpowskiego). Tam wykonał szereg opraw plastycznych do widowisk ludowych, sztuk teatralnych, plansz, plakatów etc. W zespole angażował się również grając na akordeonie i skrzypcach.
W 1956 roku zamieszkał w Tarnowie. Od 1960 roku pracował w Młodzieżowym Domu Kultury w Tarnowie (od 1972 r. Pałac Młodzieży), gdzie prowadził pracownię plastyczną. Uczył również malarstwa w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Tarnowie oraz plastyki w I Liceum Ogólnokształcącym i III Liceum Ogólnokształcącym w Tarnowie.
Był związany z tarnowskim oddziałem ZPAP oraz Biurem Wystaw Artystycznych w Tarnowie.
Zmarł 15 sierpnia 2020 roku w Zabawie koło Tarnowa. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Tarnowie-Krzyżu.
Twórczość i działalność pedagogiczna Twórczość Mariana Kołodziejczyka obejmuje grafikę artystyczną, malarstwo i rysunek. Artysta posługiwał się m.in. technikami drzeworytu, linorytu i gipsorytu, tworzył także obrazy olejne, akwarelowe i pastelowe.
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują pejzaże Tarnowa i okolic oraz krajobrazy różnych regionów Polski. W swoich pracach dokumentował architekturę miasta, dawne uliczki, zabytki oraz krajobraz różnych miejscowości i wsi. Wykonywał również ekslibrisy i projekty graficzne.
Prace Mariana Kołodziejczyka prezentowane były na wystawach środowiskowych, ogólnopolskich i indywidualnych w Polsce oraz za granicą, m.in. na Węgrzech i w Niemczech. Pierwsza wystawa indywidualna artysty odbyła się w 1966 roku w salach BWA w Tarnowie wraz z prezentacją prac Pauliny Chrzanowskiej, natomiast ostatnia w 2016 roku w Muzeum Okręgowym w Tarnowie w ramach cyklu „Tarnowscy Artyści w Galerii Muzealnej”.
Jego prace publikowano m.in. w wydawnictwach poświęconych tarnowskiemu środowisku plastycznemu oraz ikonografii miasta. W publikacji 25-lecie Oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków w Tarnowie (1970) zamieszczono linoryt „Stare kamienice”. W 1975 r. trzy drzeworyty Kołodziejczyka zostały wydane w tece graficznej Architektura Tarnowa. Teka graficzna, cz. 1 (Tarnów 1975)Architektura Tarnowa. Teka graficzna, cz. 1, Wydział Kultury Urzędu Miejskiego w Tarnowie, Tarnów 1975, XI, XIV, XVI..
W książce Stanisława Potępy Tarnów w dawnych rysunkach i obrazach Marian Kołodziejczyk został wymieniony obok Józefa Szuszkiewicza jako twórca pejzaży Tarnowa i grafik dokumentujących architekturę miasta. Autor określił jego grafiki jako „solidnie wykonane, syntetyczne pejzaże”.
Kołodziejczyk wykonywał również ekslibrisy dla osób prywatnych i instytucji związanych z Tarnowem, m.in. dla Norberta Lippóczy'ego i Tarnowskiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier. Ekslibris wykonany dla Andrzeja Kaszni został opublikowany w wydawnictwie „Ekslibrisy tarnowskie” w 1989 r.Ekslibrisy tarnowskie, cz. II, red. N. Lippöczy, wyd, Tarnowskie Towarzystwo Przyjaciół Węgier, Tarnów-Jędrzejów 1989.
W pracy pedagogicznej łączył nacisk na dyscyplinę warsztatową z rozwijaniem indywidualnych zainteresowań i swobody twórczej uczniów. Zwracał uwagę na kształtowanie wrażliwości estetycznej oraz świadome podejście do kompozycji i obserwacji natury. Krytycznie odnosił się do powielania schematycznych motywów i dekoracyjnego malarstwa amatorskiego. Prowadzona przez niego pracownia plastyczna w Pałacu Młodzieży w Tarnowie należała do aktywnych ośrodków edukacji artystycznej w Tarnowie. Jego wychowankowie zdobywali nagrody i wyróżnienia w konkursach plastycznych o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym.
Wybrane prace
Grafika Kościół oo. Bernardynów w Tarnowie I - drzeworyt Tarnów – Rynek – drzeworyt Tarnów – ul. Żydowska I – drzeworyt Stare kamienice I – linoryt Tarnowska Starówka I – linoryt Tarnów – ul. Forteczna I – drzeworyt Mauzoleum gen. Józefa Bema – drzeworyt Dom rodzinny gen. Józefa Bema – drzeworyt
Malarstwo Kościół Bernardynów w Tarnowie – olej, 1978 (kolekcja Muzeum Ziemi Tarnowskiej) Wydmy w Ustce II – akwarela, 1982
Odznaczenia i nagrody Wśród licznych nagród i wyróżnień warto wymienić:
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1983 r.) Złoty Krzyż Zasługi (1976 r.) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1983 r.) Srebrna Odznaka „Za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej” (1972 r.)
Bibliografia
(oprac.)
Linki zewnętrzne Strona poświęcona Marianowi Kołodziejczykowi – biogram, twórczość i dokumentacja Artykuł na temat wystawy prac Mariana Kołodziejczyka w Muzeum Okręgowym w Tarnowie z 28 listopada 2016 roku (czasopismo TeMI) Informacja o śmierci Mariana Kołodziejczyka na portalu miasta Tarnowa
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy nauczyciele plastyki Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2020 Kategoria:Ludzie związani z Tarnowem Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy malarze XX wieku Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków