Carlos Diegues, również Cacá Diegues (ur. 19 maja 1940 w Maceió, zm. 14 lutego 2025 w Rio de Janeiro) – brazylijski reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Współinicjator ruchu Cinema Novo.
Jego filmy Bye Bye Brasil (1980), Quilombo (1984) oraz Um Trem para as Estrelas (1987) brały udział w Festiwalu Filmowym w Cannes. Sam reżyser kilkukrotnie zasiadał w jury canneńskiego festiwalu. Wyreżyserował filmy Xica da Silva (1976), Dias Melhores Virão (1990) oraz O Maior Amor do Mundo (2006). W 2010 wyprodukował 5 x Favela, Agora por Nós Mesmos, popularny projekt w całości napisany i wyreżyserowany przez młodych twórców filmowych mieszkających w slumsach Rio de Janeiro. Wielki Mistyczny Cyrk (2018), jego najnowszy film, miał premierę w ramach pokazów specjalnych podczas 71. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes.
Od 1982 roku był żonaty z Renatą Marią de Almeida Magalhães, którą miał jedno dziecko. Jego pierwszą żoną była Nara Leão.
Życiorys Urodził się 19 maja 1940 roku w Maceió, stolicy stanu Alagoas w Regionie Północno-Wschodnim Brazylii. Gdy miał 6 lat, jego rodzina przeprowadziła się do Rio de Janeiro i zamieszkała w dzielnicy Botafogo. Tam spędził dzieciństwo i młodość. Uczył się w jezuickim Colégio Santo Inácio, a następnie studiował prawo na Pontifícia Universidade Católica (PUC) w Rio de Janeiro. W tamtym czasie nie było w Brazylii szkół filmowych. Podczas studiów był przewodniczącym samorządu studentów, założył klub filmowy i był redaktorem studenckiego dziennika „O Metropolitano”.
Był jednym z liderów ruchu Cinema Novo, wraz z Glauberem Rochą, Leonem Hirszmanem, Paulem Cesarem Saracenim, Joaquimem Pedrem de Andrade i innymi. Jego pierwszymi dziełami były filmy krótkometrażowe, wśród których Domingo był jednym z pierwszych dzieł nowego ruchu. Pierwszym profesjonalnym dziełem Dieguesa był odcinek filmu 5 x Favela pt. Escola de Samba Alegria de Viver. Pozostałe odcinki tej serii były nakręcone przez innych młodych twórców.
W okresie panowania w Brazylii reżimu wojskowego w latach 1964–1985, nakręcił swoje trzy pierwsze filmy pełnometrażowe: Ganga Zumba (1964), A Grande Cidade (1966) i Os Herdeiros (1969). Pracował również jako dziennikarz, krytyk oraz eseista w Brazylii i za granicą. W 1969 roku z powodu dyktatury wyjechał z żoną Narą Leão do Włoch, a potem do Francji. W Paryżu urodziła się jego córka Isabel, również związana z kinem. Po powrocie do Brazylii nakręcił takie filmy jak Quando o Carnaval Chegar (1972) i Joanna Francesa (1973), jednak największym sukcesem okazał się film Xica da Silva (1976).
Pod koniec panowania reżimu, wyreżyserował Chuvas de Verão (1978) i Bye Bye Brasil (1980). W 1981, jako uznany na świecie reżyser, zasiadał w jury konkursu głównego na 34. MFF w Cannes. Wcześniej tego zaszczytu dostąpił tylko jeden Brazylijczyk – poeta Vinicius de Moraes. Potem członkami jury zostali również Jorge Amado, Sonia Braga i Héctor Babenco.
W czasie prezydentury Fernando Collora de Melo (1990–1992), kinematografia brazylijska podupadła, produkując zaledwie kilka filmów rocznie. Carlos Diegues próbował przetrwać ten trudny okres, nawiązując współpracę z TV Cultura, a także pracując przy produkcji reklam, wideoklipów i filmów dokumentalnych.
W kolejnych latach powstały jego filmy, oparte na wielkich dziełach brazylijskiej literatury: Tieta do Agreste (1996), Orfeu (1999) i Deus é Brasileiro (2002). W 2006 roku wyreżyserował pierwszy film, do którego również sam napisał scenariusz – O Maior Amor do Mundo. W tym samym roku we współpracy z Rafaelem Dragaudem powstał też film dokumentalny Nenhum motivo explica a guerra, opowiadający historię zespołu AfroReggae.
Zasiadał w jury sekcji „Cinéfondation” na 63. MFF w Cannes (2010). Przewodniczył obradom jury Złotej Kamery na 65. MFF w Cannes (2012).
Nagrody i odznaczenia Nagrody i odznaczenia podane są za stroną internetową reżysera: Oficer Orderu Sztuki i Literatury Członek Cinémathèque Française Komandor Orderu Rio Branco (jedno z najwyższych odznaczeń państwowych w Brazylii) Medal Pedro Ernesto, przyznany przez Câmara de Vereadores do Rio de Janeiro (radę miejską Rio de Janeiro)
Filmografia 2018 – Wielki Mistyczny Cyrk 2013 – Giovanni Improtta 2006 – O Maior Amor do Mundo 2003 – Deus É Brasileiro 2000 – Carnaval dos 500 anos (film krótkometrażowy) 1999 – Reveillon 2000 (film krótkometrażowy) 1999 – Orfeu 1997 – For All – O Trampolim da Vitória (jako aktor) 1996 – Tieta do Agreste 1994 – Veja Esta Canção 1990 – Exército de Um Homem Só (wideoklip zespołu Engenheiros do Hawaii) 1989 – Dias Melhores Virão 1987 – Um Trem para as Estrelas 1986 – Batalha do Transporte (film krótkometrażowy) 1985 – Batalha da Alimentação (film krótkometrażowy) 1984 – Quilombo 1979 – Bye Bye Brasil 1978 – Chuvas de Verão 1976 – Xica da Silva 1975 – Aníbal Machado (film krótkometrażowy) 1974 – Cinema Íris (film krótkometrażowy) 1973 – Joanna Francesa 1972 – Quando o Carnaval Chegar 1971 – Receita de Futebol (film krótkometrażowy) 1969 – Os Herdeiros 1967 – Oito Universitários (film krótkometrażowy) 1966 – A Grande Cidade 1965 – A Oitava Bienal (film krótkometrażowy) 1964 – Ganga Zumba 1962 – Cinco Vezes Favela (Odcinek: Escola de Samba Alegria de Viver) 1961 – Domingo (film krótkometrażowy) 1960 – Brasília (film krótkometrażowy) 1959 – Fuga (film krótkometrażowy)
Nagrody i wyróżnienia filmowe Nagrody i wyróżnienia filmowe podane są za IMDb: +RokFestiwalFilmNagrodaWynik1974Associação Paulista de Críticos de ArteJoanna FrancesaAPCA – najlepszy scenariusz oryginalny1976Festival de BrasíliaXica da SilvaTroféu Candango – najlepszy film i najlepszy reżyser1977SESC Film FestivalXica da SilvaNagroda krytyków – najlepszy film1978Festival de Cine Iberoamericano de HuelvaChuvas de VerãoColón de Oro1980Festiwal Filmowy w CannesBye Bye BrasilZłota Palma1981SESC Film FestivalBye Bye BrasilNagroda Publiczności1981Telluride Film Festival –Silver Medallion – nagroda dla reżysera1984Festiwal Filmowy w CannesQuilomboZłota Palma1987Festiwal Filmowy w CannesUm Trem Para As EstrelasZłota Palma1991Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cartagena de IndiasDias Melhores VirãoNajlepszy scenariusz1994Havana Film FestivalVeja Esta CançãoNajlepszy reżyser1996 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San SebastiánTieta do Agreste Złota Muszla1999 Orfeu1997Taos Talking Pictures Film Festival –Cineaste Award2000Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cartagena de IndiasOrfeuNajlepszy film2000Grande Prêmio do Cinema BrasileiroOrfeuNajlepszy reżyser Najlepsza wersja kinowa2000Miami Film Festival –Golden Reel Award2003Festival de Gramado –Troféu Eduardo Abelin2003Tokyo International Film FestivalDeus é BrasileiroTokyo Grand Prix2006Prêmio Qualidade BrasilO Maior Amor do MundoNajlepszy reżyser2006Festiwal Filmowy w MontrealuO Maior Amor do MundoGrand Prix des Amériques2007Prêmio ACIE de CinemaO Maior Amor do MundoNajlepszy film 2007 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Mar del Plata O Maior Amor do MundoNagroda specjalnaNajlepszy film2007Paris Brazilian Film FestivalO Maior Amor do MundoNajlepszy film2011Prêmio ACIE de Cinema –Nagroda specjalna2012Grande Prêmio do Cinema Brasileiro –Nagroda specjalna2012Recife Cine PE Audiovisual Festival –Nagroda specjalna2014Paulínia Film Festival –Nagroda specjalna2018Warszawski Międzynarodowy Festiwal FilmowyWielki Mistyczny CyrkOdkrycie
Przypisy
Kategoria:Brazylijczycy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Brazylijscy producenci filmowi Kategoria:Brazylijscy reżyserzy filmowi Kategoria:Brazylijscy scenarzyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Maceió Kategoria:Odznaczeni Orderem Rio Branco Kategoria:Oficerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Zmarli w 2025