thumb|Dawny Dworzec Wiedeński thumb|Otwarcie linii średnicowej 2 września 1933 roku. Pierwszy pociąg wyjeżdżający z tunelu Transport kolejowy w Warszawie – system transportu kolejowego na terenie miasta Warszawa.

Układ infrastruktury kolejowej stolicy stanowi centralny punkt na sieci linii kolejowych w Polsce, z którego prowadzony jest ruch pociągów o zasięgu regionalnym, krajowym i międzynarodowym. W granicach miasta krzyżują się m.in. linie kolejowe nr 1, 2, 3, 6, 7, 8, 9, w tym międzynarodowe E 20, E 65, C-E 65 i E 75.

Historia thumb|Newag Impuls Szybkiej Kolei Miejskiej Kolej dotarła do miasta w 1845 roku. Początkowo rozwój kolei przebiegał niejednolicie pod względem parametrów infrastruktury. Przez co do 1915 pasażerowie podróżujący przez Warszawę pomiędzy Cesarstwem Rosyjskim a Europą Zachodnią musieli przesiadać się w mieście, zmieniając dworce z powodu różnicy w rozstawie szyn. Zasadniczy układ warszawskiego węzła kolejowego został ukształtowany w dwudziestoleciu międzywojennym, choć ulegał też modyfikacjom po zakończeniu II wojny światowej.

W ujęciu chronologicznym kluczowe inwestycje kolejowe dotyczące Warszawy to:

Kolej Warszawsko-Wiedeńska Kolej Warszawsko-Bydgoska Kolej Warszawsko-Petersburska Kolej Warszawsko-Terespolska Kolej obwodowa Kolej Nadwiślańska Kolej Warszawsko-Kaliska Most przy Cytadeli Warszawska Kolej Dojazdowa Kolej średnicowa (w tym most na Wiśle) Linia kolejowa Warszawa – Radom.

Współcześnie transport kolejowy zapewnia nie tylko połączenia dalekobieżne, ale również połączenia międzydzielnicowe i z sąsiednimi gminami. W celu ułatwienia podróży na obszarze aglomeracji warszawskiej stworzona została oferta wspólnego biletu honorowanego zarówno w autobusach, tramwajach, metrze i Szybkiej Kolei Miejskiej, jak i w pociągach Kolei Mazowieckich oraz Warszawskiej Kolei Dojazdowej w granicach strefy biletowej ZTM.

Historię kolei w mieście i okolicach prezentuje m.in. Stacja Muzeum – placówka zlokalizowana na terenie dawnego dworca Warszawa Główna Osobowa.

Historyczne koleje dojazdowe Kolej Jabłonowska Kolej Wilanowska Kolej Grójecka Elektryczna Kolej Dojazdowa Kolej młocińska

Zachowane obiekty historyczne budynek Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie pozostałości budynku Dworca Terespolskiego budynek dworca przystanku kolejowego Warszawa Wilanów wiadukt kolejowy przy ul. Armatniej w Warszawie

Infrastruktura

Linie kolejowe

Międzynarodowe Na mocy umów AGC, AGTC i TEN-T przez miasto wytrasowane zostały międzynarodowe linie kolejowe:

E 20 (Oostende – Warszawa – Moskwa – Władywostok) E 65 (Gdynia – Warszawa – Rijeka) C-E 65 (Gdynia – Warszawa – Rijeka) E 75 (Warszawa – Tallin) sieci linii kolei bazowych, rozszerzonej bazowej, kompleksowej (w ramach Transeuropejskiej sieci transportowej).

Krajowe W ramach sieci linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie kolejowe S.A. prowadzony jest ruch na następujących liniach magistralnych:

Warszawa Zachodnia – Katowice Warszawa Zachodnia – Terespol Warszawa Zachodnia – Kunowice Warszawa Wschodnia Osobowa – Gdańsk Główny Warszawa Zachodnia R9 – Warszawa Zachodnia (KDP) Warszawa Rembertów – Zielonka Warszawa Zachodnia R82 – Warszawa Zachodnia R100 T102c Warszawa Zachodnia R99 – Warszawa Zachodnia R101 T82 Warszawa Wschodnia Towarowa – Warszawa Rembertów T5M Warszawa Zachodnia R83 – Warszawa Zachodnia R303

Punkty eksploatacyjne Na obszarze miasta długość linii kolejowych przeznaczonych dla prowadzenia ruchu pociągów pasażerskich wynosi 93 km, liczba stacji wynosi 7 (Warszawa Zachodnia, Warszawa Centralna, Warszawa Wschodnia, Warszawa Gdańska, Warszawa Wileńska, Warszawa Śródmieście i Warszawa Główna), a przystanków kolejowych 49.

Mosty Most przy Cytadeli Most średnicowy

Bocznice kolejowe W ramach sieci kolejowej miasta funkcjonują m.in. następujące bocznice kolejowe:

„Intercity Warszawa” Warszawa Ochota FETRA Terminal Kontenerowy Loconi Intermodal S.A. w Warszawie MAL – Staniewicka w Warszawie MAL – ZNTK Praga „MTP Logistyka sp. z o.o. Stacja Warszawa-Rembertów” „MTP Logistyka sp. z o.o. Stacja Warszawa Główna Towarowa” Kolejowy Front Rozładunkowy paliwa lotniczego dla Lotniska Chopina w Warszawie (KFR) „Ciepłownia Kawęczyn” „Elektrociepłownia Siekierki” „Elektrociepłownia Żerań” „Terminal Kontenerowy Warszawa Praga” „Punkt Rozładunku Kruszyw Przeładowania Odolany” „Punkt Rozładunku Kruszyw Warszawa Wschodnia Towarowa” „PPHU REMBET sp. z o.o.” Stena Recycling sp. z o.o. Suwalskie Kopalnie Surowców Mineralnych sp. z o.o. Warszawa – Wola, ul. Potrzebna 54

Pojęcie warszawski węzeł kolejowy Warszawski węzeł kolejowy jest terminem nieprecyzyjnym. W rożnych źródłach i opracowaniach występują odmienne definicje określające zasięg terytorialny węzła. Jednak wspólnym punktem dla tego pojęcia jest sieć linii kolejowych na terenie rozwijającej się terytorialnie na przestrzeni lat Warszawy oraz bezpośrednio sąsiadujących ze stolicą samorządów. Obszar warszawskiego węzła kolejowego jest przedstawiany m.in. jako:

sieć linii kolejowych otaczający miasto ograniczony następującymi stacjami: Nasielsk, Tłuszcz, Mińsk Mazowiecki, Pilawa, Czachówek Południowy, Żyrardów, Sochaczew infrastruktura kolejowa miasta Warszawa oraz aglomeracji warszawskiej obszar ograniczony granicami administracyjnymi Warszawy.

Inwestycje

Inwestycje realizowane modernizacja Warszawy Zachodniej

Inwestycje planowane modernizacja Warszawy Wschodniej - podpisanie umowy z wykonawcą planowane w 2026, realizacja przewidywana do 2029 Południowa Obwodnica Kolejowa Warszawy połączenie tunelem Dworca Wileńskiego z Dworcem Głównym remont generalny linii średnicowej wraz z budową nowych przystanków w okolicy ronda de Gaulle'a oraz ulicy Solec tunel kolejowy przed Dworcem Wileńskim oraz łącznik kolejowy od Dworca Wschodniego do torów w kierunku Ząbek

W grudniu 2021 roku spółka PKP PLK ogłosiła przetarg na studium planistyczne rozbudowy Warszawskiego Węzła Kolejowego - dokument obejmować ma m.in. takie kwestie jak nowa linia średnicowa, rozbudowa torów na różnych istniejących odcinkach w Warszawie i jej sąsiedztwie, a także budowa nowych przystanków, łącznic i linii kolejowych.

Zobacz też Tramwaje w Warszawie Metro w Warszawie

Przypisy

Linki zewnętrzne