Lista światowego dziedzictwa UNESCO na Ukrainie – lista miejsc na Ukrainie wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez UkrainęKonwencja została ratyfikowana przez Związek Radziecki. Po jego rozpadzie w 1991 roku UNESCO zmieniło zapis z ZSRR na Ukraina. 12 października 1988 roku.
Obecnie (stan na 2023 rok) na liście znajduje się 8 obiektów: 7 dziedzictwa kulturowe oraz 1 o charakterze przyrodniczym.
Na ukraińskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Ukraina zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 16 obiektów (stan na 2023 rok).
Obiekty zlokalizowane na Półwyspie Krymskim UNESCO oficjalnie uznaje, za ukraińskie dziedzictwo kulturowe.
Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO
Poniższa tabela przedstawia ukraińskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:
Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; Położenie – miasto, obwód; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P). Rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 527Kijów: Sobór Mądrości Bożej i Ławra PeczerskaKiev: Saint-Sophia Cathedral and Related Monastic Buildings, Kiev-Pechersk Lavracentruj|150x150pxKijówK (i)(ii)(iii)(iv)1990Sobór Mądrości Bożej w Kijowie (sobór św. Zofii) w Kijowie symbolizuje „nowy Konstantynopol” – miał rywalizować ze świątynią kościół Mądrości Bożej w Konstantynopolu. Działalność Ławry Peczerskiej przyczyniła się do rozprzestrzeniania się wiary i myśli prawosławnej na terenie Rosji. 865Zespół staromiejski LwowaL'viv – the Ensemble of the Historic Centrecentruj|150x150pxLwówObwód lwowskiK (ii)(v)1998Lwów był przez stulecia prężnym ośrodkiem administracyjnym, religijnym i handlowym. Średniowieczny układ miasta pozostaje doskonale zachowany, z wieloma budowlami w stylach barokowym i późniejszych.1187Południk StruvegoStruve Geodetic Arccentruj|150x150pxKrupaAntoniwkaHwardijśkeBaranówkaNekrasowkaK (ii)(iv)(vi)2005Na Ukrainie znajduje się 5 z 34 punktów pomiarowych południka Struvego. Zostały one założone w latach 1816–1852 na terenie ówczesnej unii Szwecji i Norwegii oraz Imperium Rosyjskiego, pod nadzorem rosyjskiego naukowca Friedricha Georga Wilhelma von Struvego i rosyjskiego oficera Carla F. Tennera. Wpis transgraniczny z Białorusią, Estonią, Finlandią, Litwą, Łotwą, Mołdawią, Norwegią, Rosją oraz Szwecją. 1133Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów EuropyAncient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europecentruj|150x150pxCzarnohoraKuzij-TrybuszanyMaramaroszStużyca-UżokŚwidowiecUholka-Szyrokyj LuhGorganyRoztoczeSatanowska DaczaSynewyrZaczarowany KrajP (ix) 2007201120172021Zespół względnie nienaruszonych europejskich lasów bukowych. Od końca ostatniej epoki lodowcowej buk europejski zaczął się rozprzestrzeniać na terenach Alp, Karpat, Dinaryd oraz Pirenejów. Udana ekspansja na całym kontynencie europejskim jest powiązana z szeroką tolerancją na różne warunki klimatyczne. Wpis transgraniczny z Albanią, Austrią, Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Bułgarią, Chorwacją, Czechami, Francją, Hiszpanią, Macedonią Północną, Niemcami, Polską, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią oraz Włochami. 1330Rezydencja metropolitów bukowińskich i dalmackich w CzerniowcachResidence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitanscentruj|150x150pxCzerniowceObwód czerniowieckiK (ii)(iii)(iv) 2011Dawna siedziba prawosławnych metropolitów Bukowiny i Dalmacji, jak również prawosławnego seminarium duchownego w Czerniowcach, zabytek architektury XIX-wiecznego historyzmu według projektu czeskiego architekta Josefa Hlávki. 1411Chersonez Taurydzki – antyczne miasto z systemem gruntów uprawnych (chora)Ancient City of Tauric Chersonese and its Choracentruj|150x150pxSewastopolAutonomiczna Republika KrymuK (ii)(v)2013Antyczne miasto greckie na Krymie – zespół sześciu stanowisk archeologicznych obejmujących ruiny miasta oraz grunty uprawne, podzielone na kilkaset jednakowych prostokątnych parceli (chora), gdzie uprawiano winorośl. 1424Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie KarpatWooden Tserkvas of the Carpathian Region in Poland and Ukrainecentruj|150x150pxUżokJasinaWierbiąż NiżnyRohatynPotyliczDrohobyczŻółkiewMatkówK (iii)(iv)2013Położone na wschodnich obrzeżach Europy Środkowej cerkwie zostały wzniesione w okresie od XVI do XIX wieku. Posiadają konstrukcję zrębową. Według typów architektonicznych wyróżnia się cerkwie halickie, łemkowskie, bojkowskie i huculskie. Wpis transgraniczny z Polską. 1703Historyczne centrum OdessyThe Historic Centre of Odesacentruj|150x150pxOdessaObwód odeskiK (ii)(iv)2023Odessa rozwinęła się jako miasto portowe na przełomie XVIII i XIX wieku. To wielokulturowe miasto było zamieszkałe przez Bułgarów, Greków, Ormian, Polaków, Rosjan, Rumunów, Włochów oraz Żydów. Z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę, Odessa została wpisana na listę dziedzictwa zagrożonego.
Obiekty na ukraińskiej liście informacyjnej UNESCO
Poniższa tabela przedstawia obiekty na ukraińskiej liście informacyjnej UNESCO: Nr ref. – numer referencyjny UNESCO; Obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na ukraińskiej liście informacyjnej; Położenie – miasto, obwód; współrzędne geograficzne; Typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P). Rok wpisu – rok wpisu na listę informacyjną; Opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.