Navicula gregaria Donkin – gatunek okrzemek z rodziny łodzikowatych (Naviculaceae) występujący w różnych siedliskach na całym świecie.
Morfologia Komórki nie tworzą kolonii. Gromadząc się, tworzą oliwkowy nalot na pokrytych obiektach. Zawierają po dwa chloroplasty po obu stronach pasa obwodowego.
Okrywy lancetowate do eliptyczno-lancetowatych z silnie zmienionymi, wyciągniętymi końcami o różnorodnym kształcie (od spiczastych, zaokrąglonych aż po główkowate). Długość 13–30 μm, szerokość 5–7,5 μm. Prążki 13–20 w 10 μm, w środku tylko słabo promieniste, zaś na końcach silnie skumulowane. Areole 25–33 w 10 μm łatwo widoczne. Pole środkowe bardzo zmienne w zależności od skrócenia prążków (im krótsze prążki tym pole jest rozszerzone i asymetryczne). Ramiona rafy nitkowate wygięte w tę samą stronę skierowane zgodnie z asymetrycznym zgrubionym węzłem środkowym.
Ekologia Bardzo szeroka amplituda ekologiczna. Gatunek tolerancyjny na zanieczyszczenia organiczne. Częsty zarówno w czystych, oligosaprobowych strumieniach, jak i w zubożałych zespołach zanieczyszczonych strumieni i rzek. W wodach stojących szeroko rozprzestrzeniony, ale o mniejszej stałości niż w wodach płynących. Występuje wzdłuż wybrzeży, w ujściach rzek słonych i śródlądowych źródłach soli, a także w wodach eutroficznych. Pojawia się w różnorodnych siedliskach wodnych, takich jak baseny, jeziora, rzeki, strumienie, stawy, a czasem na wilgotnych mchach lub glebach.
Okrzemki te mają określone wartości i wąski zakres tolerancji ekologicznej w odniesieniu do wielu czynników środowiska, dlatego są dobrymi wskaźnikami stanu środowiska, np. w polskim wskaźniku IO do oceny stanu rzek wskaźnik trofii, czyli tolerancji na zawartość soli biogennych dla Navicula gregaria wynosi 3,5, a wskaźnik saprobii, czyli zanieczyszczenia materią organiczną i procesów z nią związanych wynosi 2,5, co odpowiada preferencjom wód zanieczyszczonych.
Występowanie Jest to gatunek wszechobecny pod względem siedlisk oraz kosmopolityczny, występując od Antarktyki po Wyspę Ellesmere’a, także w strefie równikowej. Pierwszy raz opisano go w 1861 ze zbiorów zebranych w ujściach rzek Nortumbrii. W miejscach występowania bywa bardzo liczny.
Biologia Wśród kwasów tłuszczowych gromadzonych w komórkach Navicula gregaria dominują jednonienasycone kwasy tłuszczowe (54,85%), zwłaszcza oleopalmitynowy, podczas gdy nasycone kwasy tłuszczowe stanowią około ⅓ zawartości, z kwasem palmitynowym na pierwszym miejscu, a wielonienasycone kwasy tłuszczowe nieco ponad 10%. Wśród nich największą frakcję tworzy kwas eikozapentaenowy.
Gatunki podobne Navicula supergregaria Lange-Bertalot i Rumrich - występuje w wodach słonawych i jest trudna od odróżnienia. Gatunek ten jest większy, zaś końce ma mocno wyciągnięte. Prążki w świetle mikroskopu są widoczne jako duże punkty. Navicula germainii - cieniej prążkowana i posiada lekko wygięte prążki.
Przypisy
Kategoria:Okrzemki