mały|Kompleks proteazy NS3/4A z grazoprewirem (na żółto triada katalityczna, natomiast na niebiesko, zielono oraz czerwono boczne łańcuchy proteazy serynowej NS3/4A odpowiedzialne za powstawanie oporności) Inhibitory proteazy serynowej NS3/4A – grupa wielofunkcyjnych organicznych związków chemicznych, blokujących proteazę serynową NS3/4A, która jest niezbędna w procesie replikacji wirusa zapalenia wątroby typu C. Są stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby wywołanego przez wirusa HCV.
Historia Pierwszym, odkrytym w 2003 roku inhibitorem proteazy serynowej NS3/4A był ciluprewir, natomiast pierwsze inhibitory proteazy serynowej NS3/4A telaprewir oraz boceprewir zostały wprowadzone na rynek farmaceutyczny w 2011 roku. Leki te były nieskuteczne w monoterapii ze względu na szybkie pojawianie się substytucji warunkujących oporność, natomiast w połączeniu z rybawiryną i peginterferonem alfa-2a lub alfa-2b pozwalały na trwałe wyleczenie u 75–79% chorych, pomimo znacznej uciążliwości tej terapii. Pierwszym inhibitorem proteazy serynowej NS3/4A drugiej fali pierwszej generacji był zarejestrowany w 2013 roku symeprewir, o korzystniejszym profilu bezpieczeństwa. W 2014 roku opracowano pierwszą terapię bezinterferonową opartą na połączeniu inhibitora proteazy serynowej NS3/4A (symeprewir) z inhibitorem polimerazy NS5B – sofosbuwirem. W tym samym roku zarejestrowano pierwsze leki złożone, z których drugim był trzylekowy preparat zawierający w swoim składzie inhibitor proteazy serynowej NS3/4A parytaprewir. Wprowadzenie nowych skutecznych terapii spowodowało wycofanie z rynku pierwszych inhibitorów proteazy serynowej NS3/4A – telaprewiru (2014) oraz boceprewiru (2015).
Inbitory proteazy serynowej NS3/4A + Zarejestrowane w Polsce inbitory proteazy serynowej NS3/4A Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Nazwapreparatu Inneskładnikipreparatu Wrażliwegenotypywirusa glekaprewir GLE 300px Maviret pibrentaswir 1–6 grazoprewir GZR 300px Zepatier elbaswir 1a, 1b, 3, 4a parytaprewir PTV 300px Viekirax ombitaswiri rytonawir 1a, 1b, 4 symeprewir SMV 300px Olysio – 1a, 1b, 4 woksylaprewir VOX 300px Vosevi sofosbuwiri welpataswir 1–6
+ Niezarejestrowane w Polsce inbitory proteazy serynowej NS3/4A Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Nazwapreparatu Inneskładnikipreparatu Wrażliwegenotypywirusa Krajrejestracji asunaprewir ASV 300px Sunvepra – 1 Japonia narlaprewir NVR 300px Arlansa – 1 Rosja waniprewir VNP 300px Vanihep – 1 Japonia
Mechanizm działania Inhibitory proteazy serynowej NS3/4A blokują proteazę serynową NS3 oraz jej kofaktor białko NS4A, poprzez to uniemożliwiając rozszczepienie poliproteiny kodowanej przez genom wirusa HCV do dojrzałych form białek wirusowych, co w ostatecznym efekcie uniemożliwia replikację tego wirusa.
Zastosowanie Leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C. Terapia bezinterferonowa powinna być złożona z dwóch lub trzech leków – inhibitorów proteazy NS3, polimerazy NS5A i białka NS5B z ewentualnym uzupełnieniem o rybawirynę. W populacji polskiej występują w przeważającej większości cztery genotypy wirusa (1b, 3, 4, 1a). W wyniku stosowania terapii skojarzonej co najmniej dwoma lekami przeciwwirusowymi odsetek nawrotów uprzednio nieleczonych pacjentów wynosi <5%.
Oporność na leki Substytucje warunkujące oporność () występują naturalnie u 10–50% nieleczonych osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C. Za oporność na Inhibitory proteazy serynowej NS3/4A odpowiadają zmiany pojedyczych par zasad reszt aminokwasowych R155, A156 and D168.
Przypisy
Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019