Cavinula pseudoscutiformis (syn. Navicula pseudoscutiformis) – gatunek okrzemek występujących w wodach miękkich na nizinach i w górach Małgorzata Bąk i inni, Klucz do oznaczania okrzemek w fitobentosie na potrzeby oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce, wyd. I, Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2012, s. 63..
Gatunek po raz pierwszy opisany z jezior w okolicach Plön (Szlezwik-Holsztyn) przez Friedricha Hustedta, który wówczas uznał go za przedstawiciela rodzaju Navicula. Już wcześniej osobniki tego gatunku były opisywane jako odmiana Navicula scutelloides var. minutissima.
Morfologia Okrywy szeroko eliptyczne lub prawie okrągłe. Długość 3,5–25 μm, szerokość 3–17 μm. Prążki 20–26 w 10 μm, na całej powierzchni okrywy silnie do bardzo silnie promienistych, w środku naprzemiennie dłuższe i krótsze. Areole 20 do ponad 30 w 10 μm, zazwyczaj dobrze widoczne także u mniejszych okazów. Pole środkowe bardzo słabo wykształcone lub jest go brak. Rafa nitkowata, o bardzo prostym przebiegu z raczej oddalonymi od siebie porami środkowymi.
Ekologia Cavinula pseudoscutiformis jest gatunkiem bentosowym. Zasiedla głównie wody miękkie na nizinach i w górach. W twardowodnych, alkalicznych wodach również występuje, ale tylko w populacjach o niewielkiej liczbie osobników. Optimum ekologiczne gatunku, który uważany jest za wskaźnik bardzo dobrej jakości wód, niewątpliwie występuje w wodach stojących. Z wód płynących znane są jedynie nieliczne doniesienia. Gatunek kosmopolityczny.
W polskim wskaźniku okrzemkowym do oceny stanu ekologicznego jezior jest uznany za gatunek referencyjny dla wszystkich typów jezior, a przypisany wskaźnik saprobii – 0,4 – wskazuje na preferencje wód czystych. W analogicznym wskaźniku dla rzek (IO) uznany za gatunek referencyjny zarówno dla rzek o podłożu węglanowym, jak i krzemianowym. Przypisano mu wartość wskaźnika trofii równą 1,4, natomiast wskaźnika saprobii 1,0, co odpowiada preferencjom wód mało zanieczyszczonychAleksandra Zgrundo, Łukasz Peszek, Anita Poradowska, Podręcznik do monitoringu i oceny rzecznych jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie fitobentosu, Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2018, s. 47..
Gatunki podobne Cavinula cocconeiformis posiada bardziej rombowato-lancetowatąte okrywy. Cavinula jaernefeltii różni się gęściej ustawionymi areolami (30–40 w 10 μm), które widoczne są tylko u większych osobników, i poprzez słabiej promieniste ustawienie prążków w środku okrywy. Cavinula scutelloides jest wyraźnie rzadziej prążkowana (7–14 w 10 μm).
Przypisy
Kategoria:Okrzemki