Europejska Typologia Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego ETHOS – typologia bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego sporządzona przez Europejską Federację Narodowych Organizacji Pracujących na rzecz Ludzi Bezdomnych FEANTSA w 2008Jerzy Gruszka, Badania nad bezdomnością w Polsce. Wytyczne do ogólnopolskich badań osób bezdomnych, w: Studia Humanistyczne AGH, tom 11/4/2012, s. 79-80. Celem ETHOS jest dostarczenie wspólnego języka interesariuszom uczestniczącym w międzynarodowej debacie, badaniach i działaniach na rzecz likwidacji bezdomnościRzecznik Praw Obywatelskich, pismo nr IV.002.2.2016.ZA, 2016.

Charakterystyka Typologia została stworzona w założeniu, że istnieją trzy domeny wyznaczające bezdomność: fizyczna (posiadanie lokalu), społeczna (można w nim czerpać satysfakcję z relacji społecznych i zachować prywatność) oraz prawna (posiadanie tytułu prawnego do lokalu). Wykluczenie z jednej z tych domen lub z kilku z nich wyznacza zaistnienie czterech podstawowych kategorii koncepcyjnych (podzielonych na trzynaście typów operacyjnych), rozumianych jako brak domu:

brak dachu nad głową (bezdachowość), brak mieszkania (bezmieszkaniowość), mieszkanie niezabezpieczone, mieszkanie nieodpowiednieFEANTSA, Europejska Typologia Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego ETHOSPublicystyka NGO, Europejska Typologia Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego po polsku.

Kategorie koncepcyjne i ich typy operacyjne mogą być wykorzystywane do różnych celów, np. opisywania populacji, czy skupisk ludzi bezdomnych, projektowania i monitorowania polityki społecznej, jak i jej ewaluacji.

Kategorie thumb|240px|Bezdomni śpiący na ulicy: kategoria operacyjna bez dachu nad głową (ludzie zamieszkujący w przestrzeni publicznej) thumb|240px|Kategoria operacyjna nieodpowiednie mieszkanie (szałas mieszkalny w Korei) Kategoria operacyjna bez dachu nad głową zawiera następujące typy operacyjne: ludzie zamieszkujący w przestrzeni publicznej, ludzie zakwaterowani interwencyjnie (noclegownie, ogrzewalnie).

Kategoria operacyjna bez mieszkania zawiera następujące typy operacyjne: ludzie zakwaterowani w placówkach dla bezdomnych, mieszkaniach wspieranych, czy rotacyjnych, ludzie zakwaterowani w schroniskach dla kobiet, ludzie zakwaterowani w ośrodkach dla uchodźców i imigrantów (w tym migrujący pracownicy), ludzie, którzy mają opuścić instytucje (penitencjarne, medyczne, domy dziecka), ludzie otrzymujący długoterminowe, stałe formy wsparcia z uwagi na bezdomność (m.in. domy pomocy społecznej).

Kategoria operacyjna niezabezpieczone mieszkanie zawiera następujące typy operacyjne: ludzie w lokalach niezabezpieczonych (u rodzin, znajomych, nielegalnie podnajmujący lub zajmujący ziemię), ludzie zagrożeni eksmisją, ludzie zagrożeni przemocą (interwencje służb mundurowych).

Kategoria operacyjna nieodpowiednie mieszkanie zawiera następujące typy operacyjne: ludzie zamieszkujący w nietrwałych konstrukcjach (miejsca niemieszkalne, niekonwencjonalne, tymczasowe, np. szałasy, domki letniskowe), ludzie mieszkający w warunkach substandardowych (lokale nie spełniające standardów do zamieszkania), ludzie mieszkający w warunkach przeludnienia (przekroczenie odpowiednich norm).

Rozwój Typologia została w Polsce zaadaptowana do lokalnych warunków z ograniczeniem niektórych typów operacyjnych. ETHOS jest jednogłośnie rekomendowana jako wspólna rama definicyjna zjawiska bezdomności na terenie Unii Europejskiej. Uniwersalność tego podejścia potwierdza fakt oparcia o tę typologię Globalnej Definicji Bezdomności przyjętej w 2015 przez Instytut Bezdomności Globalnej.

Przypisy

Kategoria:Bezdomność Kategoria:Ubóstwo