Pierwsza przystań GRV|thumb|240px Druga przystań klubu|thumb|240px Przystań klubu przed I wojną światową|thumb|240px Graudenzer Ruderverein (pol. Grudziądzkie Towarzystwo Wioślarskie), w latach 30. XX w. używający też nazwy R.V. Grudziądz – grudziądzki klub wioślarski, zrzeszający Niemców, założony w 1885. Jeden z najstarszych klubów sportowych w Grudziądzu. Zakończył działalność tuż po zakończeniu II wojny światowej.

Historia Okres do końca I wojny Klub powstał w roku 1885 z inicjatywy lokalnych przemysłowców: F. Rosanowskiego (właściciela "Młyna pod Orłem", tj. Adlermühle), Maxa Falck (właściciela cegielni) oraz Paula Fischera (redaktora naczelnego gazety „der Geselige”).

Początkowo klub nie posiadał przystani, a jedyną posiadaną łódź wioślarską cumował u ujścia Trynki do Wisły, przy „Młynie pod Orłem”. Trudności w schodzeniu na wodę wymusiły zorganizowanie w roku 1888 przystani. Przystań ta była konstrukcją pływającą, która na stałe zacumowana została na Wiśle powyżej ujścia Trynki. Klub stopniowo zwiększał też ilość posiadanych łodzi, zatrudnił też zawodowego trenera. Pozwoliło to w roku 1904 wygrać pierwsze zawody – rozgrywane w Bydgoszczy. Bardzo popularne też były wycieczki wioślarskie, nieraz kilkudniowe.

W roku 1908 – wobec stanu technicznego przystani pływającej – Graudenzer Ruderverein wybudował w Grudziądzu, na końcu grobli oddzielającej Wisłę od portu zimowego, nowoczesną przystań na lądzie stałym. Teren do dyspozycji klubu oddał właściciel tartaku, Richard Schulz. Otwarcie przystani miało miejsce 30 Maja 1908 roku. Na przystani znajdowała się również duża sala, w której odbywały się spotkania i gdzie świętowano uroczystości, a także przeszklona weranda.

Lata I wojny światowej przerwały działalność klubu. Większość jego członków powołano do armii.

Okres dwudziestolecia międzywojennego Po I wojnie światowej niestrzeżona przystań klubu została złupiona, a sprzęt zniszczony. Niemcy, którzy pozostali w Grudziądzu po przejściu miasta w ręce Polski, niebawem działalność wznowili. Z czasem wyremontowali łodzie i kupili nowe.

Niemieckie kluby wioślarskie istniejące przed wojną na terenach odzyskanych przez państwo polskie (w tym Graudenzer R.V.), nadal były członkami Niemieckiego Związku Wioślarskiego. Kluby te stowarzyszyły się w odrębny sportowy związek wioślarski o nazwie „Związek Wioślarski dla Poznańskiego i Pomorza” (niem. Ruder-Verband Posen-Pommerellen), zrzeszający kluby wioślarskie z Prowincji Poznańskiej i Prus Zachodnich. Gdy polskie kluby wioślarskie utworzyły pod koniec 1919 Polski Związek Towarzystw Wioślarskich, kluby niemieckie wyraziły wolę przystąpienia do PZTW. Gdy – ze względów formalnych – otrzymały odmowę, przez kilka lat nie uczestniczyły w rywalizacji organizowanej przez PZTWPoczątki działalności sportowej. Sport Wodny 1930, Nr 3 str. 42. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-02-20]. W 1928 niemiecki kluby Związku Wioślarskiego dla Poznańskiego i Pomorza podpisały z Niemieckim Związkiem Wioślarskim umowę o współpracy. W jej wyniku, kluby niemieckie w Polsce zrzeszone w Związku Wioślarskim dla Poznańskiego i Pomorza, rozpoczęły współzawodnictwo z innymi klubami niemieckimi w Niemczech. Uczestniczyły od tej pory m.in. we wioślarskich mistrzostwach NiemiecStosunki P.Z.T.W. z Deutscher Ruderverband. Sport Wodny 1934 Nr 1, s. 10-11. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-02-20].

Taki stan trwał do roku 1935. Graudenzer Ruderverein – pozostając klubem zawodników narodowości niemieckiej – przyjęty został wtedy w poczet członków PZTW. Miało to miejsce tuż przed XVI Sejmikiem wioślarskimXVI Sejmik wioślarski w Warszawie. Sport Wodny 1935, Nr 6 s. 103, Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-02-20]. Od tej pory klub mógł uczestniczyć w zawodach organizowanych przez polski związek, co robił aż do II wojny.

II wojna i zakończenie działalności Po wkroczeniu we wrześniu 1939 roku Niemców do Polski klub kontynuował działalność sportową. Zawodnicy brali udział w rywalizacji niemieckiego związku wioślarskiego pod nazwą Graudenzer Ruderverein von 1885Deutsches Meisterschaftsrudern Leichtgewichts-Einer. Deutsches Meisterschaftsrudern (niem.) [dostęp: 2023-10-14].

Kres istnienia towarzystwa nastał po II wojnie światowej – w związku z usunięciem Niemców z Polski po roku 1945.

Osiągnięcia sportowe Po wstąpieniu przez Graudenzer R.V. do PZTW, klub regularnie uczestniczył w rywalizacji, co znajdowało wyraz w klasyfikacji punktowej, prowadzonej przez PZTW. Był jednym z czołowych klubów wioślarskich w Polsce, a w poszczególnych latach sklasyfikowany został: w 1935 - 13. miejsce na 46 klubówSport Wodny 1935 Nr 18, s. 360 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-01-11], w 1936 - 8. miejsce na 42 klubyTabela Punktacyjna za 1936. Sport Wodny 1936, Nr 19 s. 350. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-01-11], w 1937 - 12. miejsce na 41 klubówTabela Punktacyjna za 1937. Sport Wodny 1937, Nr 22. Pomorska Biblioteka Cyfrowa) [dostęp: 2019-01-11], w 1938 - 3. miejsce na 44 klubyTabela Punktacyjna w 1938, Sport Wodny, 1938, nr 20, s. 304 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-01-11], w 1939 - 20. miejsce na 36 klubówTabela Punktacyjna w 1939, Sport Wodny, 1939 nr 227, s. 215-217. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa [dostęp: 2019-01-11].

Największym sukcesem klubu było zatem zdobycie III miejsca w krajowej rywalizacji drużynowej w roku 1938 – sukces o tyle większy, iż GRV był stosunkowo niewielkim klubem spoza największych ośrodków wioślarskich.

W czasie II wojny światowej zawodnik GRV, Lothar Domke, zdobył w 1941 roku na Mistrzostwach Niemiec brązowy medal w kategorii jedynek wagi lekkiej mężczyzn.

Przypisy

Bibliografia Roman Wróblewski, Grudziądzkie kluby wioślarskie. Część 1 (okres 1885-1920). graudenz.pl [dostęp: 2019-02-20]

Kategoria:Wioślarstwo w Polsce Kategoria:Polskie kluby wioślarskie Kategoria:Polskie towarzystwa wioślarskie Kategoria:Nieistniejące polskie kluby sportowe Kategoria:Niemieckie kluby wioślarskie w Polsce