thumb|Lekyt aryballosowy Meidiasa (Cleveland Museum of Art) thumb|Fragment porwania Leukippid przez Dioskurów (British Museum) MeidiasJako dekorator waz znany także jako Malarz Meidiasa i tak określany w źródłach zachodnioeuropejskich, które uznają go za osobną postać artysty pracującego dla ateńskiego garncarza o tym imieniu. Niejasność i kontrowersje wynikają z faktu, iż jedyne podpisane tym imieniem naczynie odnosi się do wytwórcy (poietes), nie do malarza. W polskich opracowaniach uważany jednak za tę samą postać łączącą obie funkcje i dlatego wymienianą pod tym imieniem. (stgr. Μειδίας) – grecki garncarz i malarz wazowy działający w Attyce w końcu V wieku p.n.e.Dokładniej twórczość jego obecnie umieszcza się w latach 420-405 p.n.e. (Adrienne Lezzi-Hafter: Meidias-Maler w Der Neue Pauly. T. 7. Leiden: Brill, 2007).

Uważany za ucznia Ajzona i głównego przedstawiciela tzw. stylu bogatego w attyckim malarstwie czerwonofigurowymThomas Mannack: Griechische Vasen. Eine Einführung. Darmstadt: Von Zabern, 2012, s. 155.. Znany z jedynej sygnatury umieszczonej na londyńskiej hydrii (kalpis) z kolekcji lorda HamiltonaW zbiorach British Museum (nr inw. E 224); wysoko oceniana już przez J. Winckelmanna (J. Boardman: Athenian red figure vases, dz. cyt., s. 248, il. 287)., i łącznie jest mu przypisywanych niewiele naczyń. J. Beazley ostatecznie uznał za jego prace 21 waz i 10 fragmentówDer Kleine Pauly, dz. cyt.. W ich kompozycjach i stylistyce zauważono wpływy wielkoformatowego malarstwa ZeuksisaJ.A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności, dz. cyt., s. 140..

Twórczością obejmował często sceny rodzajowe z nastrojem wesołej zabawy, wśród nich liczne sceny z życia kobiet. Kreował kompozycje lekkie, nacechowane wdziękiem i przeładowane szczegółami, z przesadnym stosowaniem retuszu żółtego i białego. Wykazywał mistrzostwo w oddawaniu plisowanych, wzorzystych szat kobiecych oraz towarzyszących szczegółów zdobniczych. Idąc śladem wcześniejszych tendencji lansowanych przez Malarza z EretriiJ. Boardman: Athenian red figure vases, dz. cyt., s. 146., niezwykle rozwinął dekoracyjność przedstawień: m.in. wyobrażając tkaniny szat „spienione” mnóstwem drobnych fałd w esowatym układzie, zdobionych jeszcze deseniami i ozdobami (girlandy, biżuteria), przez co stwarzał obraz bogactwa i przepychuM.L. Bernhard: Greckie malarstwo wazowe, dz. cyt., s. 70.. Dość charakterystyczne jest nadawanie wysmuklonym postaciom tanecznej postury.

Powierzchnię naczynia artysta wykorzystywał dla nanoszenia całościowych kompozycji, w których nierzadkim motywem było rozłożyste drzewo z siedzącym ptakiemEncyklopedia sztuki starożytnej, dz. cyt.; najczęściej jednak przestrzenie między licznymi postaciami wypełniają dodatkowo palmy i gałązki. Do najlepszych i najbardziej reprezentatywnych dla Meidiasa należą malowidła na wymienionej kalpis londyńskiej z ok. 410 p.n.e., które w 2 pasach dekoracji wyobrażają porwanie córek Leukippa oraz Heraklesa w ogrodzie Hesperyd – nacechowane finezją rysunku, lekkością postaci i miękkością draperiiPierre Lévêque: Świat grecki. Warszawa: PWN, 1973, s. 303.. Do prac najlepszych należy też przedstawienie Afrodyty z Adonisem wśród jej orszaku, umieszczone na znalezionej w Populonii hydrii ze zbiorów muzeum we Florencji (nr 81948).

Spopularyzowana przez Meidiasa maniera dekoracyjna, nazywana też stylem kwiecistym, kontynuowana była (bogata polichromia, retusze białe i błękitne ze złoceniami) również w okresie upadku ceramiki czerwonofigurowejPierre Lévêque: Świat grecki, dz. cyt., s. 363.. W tym czasie wywarła silny wpływ na twórców waz kerczeńskich, naśladujących oprócz zdobnictwa także tematykę (sceny z życia kobiet i z mitu Afrodyty)M.L. Bernhard: Greckie malarstwo wazowe, dz. cyt., s. 71..

Uwagi

Przypisy

Bibliografia John Boardman: Athenian red figure vases. The classical period. London: Thames & Hudson, 1989 Janusz A. Ostrowski: Słownik artystów starożytności. Katowice: Książnica, 1994 Maria Ludwika Bernhard: Greckie malarstwo wazowe. Wrocław-Warszawa-Kraków: Ossolineum, 1966 Der Kleine Pauly. T. 3. Stuttgart: A. Druckenmüller, 1969, kol. 1157 Encyklopedia sztuki starożytnej. Warszawa: WAiF / Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 386

Kategoria:Malarze starożytnej Grecji Kategoria:Garncarze starożytnej Grecji Kategoria:Urodzeni w V wieku p.n.e.