Stanisław Kamil Marciak (ur. 8 sierpnia 1897 w Muszynie zm. między 23 a 24 kwietnia 1940 w Katyniu) – polski prawnik, porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, kawaler Krzyża Walecznych, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Był synem Kamila i Marii z Barańskich. Uczestnik I wojny światowej. 1 stycznia 1919 został przyjęty do Wojska Polskiego „z byłej armii austro-węgierskiej i warunkowo zatwierdzony w stopniu podporucznika z zaliczeniem do 1 Rezerwy i powołaniem do czynnej służby na czas wojny aż do demobilizacji”Dziennik Rozkazów Wojskowych, 1919, R. 2, nr 26, s. 644 i objął dowództwo plutonu w I batalionie przemyskim 37 pułku piechotyDziennik Rozkazów Wojskowych, 1919, R. 2, nr 26, s. 651. 1 grudnia 1919 został awansowany do stopnia porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Po zakończeniu działań wojennych został przeniesiony do rezerwy. W 1920 nadesłał swoją kartę kwalifikacyjną Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw WojskowychWykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa, 1920, s. 71. W 1924 był oficerem rezerwy 84 pułku piechoty i miał 4327 lokatę w swoim starszeństwie. W 1934 był porucznikiem rezerwy 40 pułku piechoty i podlegał pod PKU Lwów-Miasto.
Absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, doktor praw. 7 listopada 1921 podjął pracę w sektorze bankowym. Bank w którym pracował w 1924 został włączony do utworzonego Banku Gospodarstwa Krajowego. W 1924 był urzędnikiem bankowym w VIII randze i płacą zasadniczą wynoszącą 525 zł. W 1939 nadal był pracownikiem BGK we LwowieEwidencja personelu Centrali i oddziałów BGK z 1924 r. – sygn. akt BGK 2/1 t. 1, str. 113:.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 prawdopodobnie walczył w szeregach batalionu zapasowego lub marszowego 40 pułku piechoty. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 i kapitulacji wojsk polskich we Lwowie dostał się do niewoli sowieckiej. Według stanu z grudnia 1939 był jeńcem obozu kozielskiego. Ostatnią wiadomość od Marciaka otrzymała żona w marcu 1940. 22 kwietnia 1940 przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego – lista wywózkowa 040/1 poz. 12 nr akt 678, z 20 kwietnia 1940. Został zamordowany między 23 a 24 kwietnia 1940 w lesie katyńskim przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne. Zidentyfikowany podczas ekshumacji prowadzonej przez Niemców w 1943 pod numerem nr 2676 – dosł. opisany jako Marcak Stanislaw (raport dzienny z 22 maja1943). Przy jego szczątkach znaleziono: listy oraz kartę szczepienia w Kozielsku. Figuruje na liście Komisji Technicznej PCK pod numerem 02676, jako nierozpoznany porucznik, natomiast na liście dodatkowej (pod tym samym numerem) wskazany jako Marcak Stanisław. W Archiwum Robla (pakiet 0490–28, 33) znajduje się notatnik znaleziony przy zwłokach Adama Solskiego, w którym pod datą 16 grudnia 1939 widnieje zapis porucznik rezerwy Stanisław Marczak z BGK, oraz w zapisie niedatowanym z dodaniem adresu we Lwowie – Poratyńskiego 3, „Filipówka”. Sąd Grodzki w Krakowie postanowieniem z 20 stycznia 1949 uznał Stanisława Marciaka za zmarłego. Krewni do 2010 poszukiwali informacji przez Biuro Informacji i Badań Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie. W archiwum IPN znajduje się wspomnienie synowej o Stanisławie Marciaku.
Był żonaty, miał syna Andrzeja.
Upamiętnienie 5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Wpis na Tablicy Katyńskiej przy kościele pw św. Kazimierza w Nowym Sączu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie 1 stycznia 1986. 28 lutego 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924. Rocznik Oficerski Rezerw, Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934
Auswaertiges Amt – Amtliches Material Zum Massenmord Von Katyn, Berlin 1943. Andrzej Leszek Szcześniak, Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk, Warszawa: Alfa, 1989 Wykaz oficerów, którzy nadesłali swe karty kwalifikacyjne do Wydziału prac przygotowawczych, dla Komisji Weryfikacyjnej przy Departamencie Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa, 1920.
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1940