thumb Hełmówka nadrzewna (Galerina sideroides (Bull.) Kühner) – gatunek grzybów należący do rodziny Galerinaceae.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Galerina, Galerinaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1793 roku Jean Baptiste François Pierre Bulliard, nadając mu nazwę Agaricus sideroides. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę, nadał mu w 1935 roku Robert Kühner. Synonimy: Agaricus sideroides Bull. 1793 Galera sideroides (Bull.) Kühner & Romagn. 1953 Hylophila sideroides (Bull.) Quél. 1886 Naucoria sideroides (Bull.) Quél. 1872 Naucoria sideroides var. indusiata J.E. Lange 1938 Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 1,5–4 cm, u młodych owocników dzwonkowaty, potem wypukły z garbkiem. Brzeg młodych owocników podwinięty, czasem z białymi, zwisającymi pozostałościami osłony, prążkowany. Powierzchnia lepka, błyszcząca, o barwie od żółtobrązowej do brązowoczerwonej. Blaszki Przyrosnięte, początkowo żółte, potem ochrowobrązowe. Trzon Wysokość 3–6 cm, grubość 1,5–6 mm, walcowaty, z włókienkowatymi resztkami osłony, czasem ze strefą pierścieniową. Wysyp zarodników Żółtobrązowy. Cechy mikroskopowe Zarodniki elipsoidalne, o rozmiarach 6–8 × 4–5 μm. Podstawki 4- sterygmowe. Cheilocystydy z wydłużoną szyjką i nieznacznie rozszerzonym wierzchołkiem. Pleurocystyd brak.
Występowanie i siedlisko Hełmówka nadrzewna w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. Podano także jej stanowiska w dwóch rejonach zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano wiele stanowisk. Liczne i nowsze stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. W atlasie tym znajduje się w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych.
Saprotrof. Siedlisko: lasy iglaste, liściaste i mieszane. Rośnie na leżącym na ziemi drewnie (opadłych gałęziach, pniach drzew i resztkach drzewnych), często na drewnie zagrzebanym w ziemi. Owocniki od sierpnia do października.
Przypisy
Kategoria:Galerinaceae Kategoria:Mykobiota Polski