Grażyna Roman-Dobrowolska (ur. 1 czerwca 1935 w Hebdowie, zm. 9 czerwca 2022 w Warszawie) – polska rzeźbiarka.

Działalność artystyczna Maturę uzyskała w 1953 roku w Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie. Na przełomie lat 1953/1954 uczestniczyła w zajęciach plastycznych w Młodzieżowym Domu Kultury przy ul. Konopnickiej 6 w Warszawie. W latach 1954–1960 studiowała na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowniach prof. Ludwiki Nitschowej i prof. Franciszka Strynkiewicza, u którego zrobiła dyplom na podstawie pracy „Chrystus Oświęcimski”. Ceniła zajęcia z projektowania brył i płaszczyzn prowadzone przez prof. Oskara Hansena.

Rzeźbiła przede wszystkim w materiałach trwałych - w marmurach, trawertynie, piaskowcu, granicie; a także w drewnie szlachetnym: dąb i brzost; w ceramice wysoko palonej oraz w tworzywach sztucznych. Jej prace znajdują się w wielu miejskich parkach w Polsce - np. „Popołudnie”, piaskowiec, park w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, „Aurora”, trawertyn, 1973, park miejski, w Kielcach, „Sole Invctus II”, marmur Biała Marianna, Park Szwedzki, Szczawno-Zdrój;„Sole Invictus III”, marmur Biała Marianna, tereny sportowe Kołobrzeg". Poza rzeźbą plenerową wykonywała rzeźby sakralne - np. „Św. Piotr”, dąb i polichromia, kościół Duszpasterstwa Ludzi Morza Centrum Stella Maris w Gdyni, „Madonna", marmur karraryjski, na tle mozaiki według projektu Katarzyny Latałło, Wyższe Seminarium Duchowne w Płocku. Zajmowała się też rzeźbą portretową, medalierstwem, małymi formami „Głuchołazy i Inuksuki”"Głuchołazy i Inuksuki, Kamienne stosy, cairns (z celtyckiego carn), znane są na wszystkich kontynentach. Ustawiane były jako punkty orientacyjne i znaczniki kierunkowe. Występowały już w czasach prehistorycznych w Europie (dolmeny), północnej i północno-wschodniej Afryce – (Somalia -taal), Azji (Mongolia-oovo), a także w obu Amerykach. Mieszkańcy Arktycznej Ameryki Północnej (w północnej Kanadzie, na Alasce i na rdzennej Grenlandii) tradycyjnie budowali starannie skonstruowane stosy i kamienne rzeźby nazywane inuksuit i inunnguat. Cairns były używane od czasów prekolumbijskich w całej Ameryce Łacińskiej do oznakowania szlaków. Nawet dzisiaj w Andach w Ameryce Południowej ludzie Quechuan używają cairns jako miejsc kultu religijnego. W niektórych kulturach cairns czasami są określane przez ich cechy antropomorficzne. W języku niemieckim i niderlandzkim cairn znany jest jako steinmann i steenman, co znaczy dosłownie "kamieniec". We Włoszech, a zwłaszcza włoskich Alpach, spotykamy formacje zwane ometto, czyli "małym człowiekiem". Forma zwana w języku Inuitów (Północna Kanada) – Inuksuka lub Inunguak ("imitacja osoby"), reprezentuje również postać ludzką. Obecnie takie formy, oprócz funkcji czysto estetycznych, spełniają rolę oznaczania różnego typu tras turystycznych, a także miejsc ważnych wydarzeń historycznych. W Kanadzie są obecnie coraz częściej wykorzystywane jako symbol kanadyjskiej tożsamości narodowej. Inuksuki stają się również inspiracją dla artystów reprezentowanych na tym pokazie przez fotogramy prac Grażyny Roman-Dobrowolskiej, wykorzystującej naturalne i znalezione kamienie i np. muszle. Podróż do Kanady i spotkanie z kulturą Indian północnej Kanady, zaowocowało serią współczesnych Inuksuków komponujących się, jak pokazuje Artystka, z krajobrazem współczesnego miasta. Już przed podróżą do Kanady Artystka stworzyła ciekawą serię kameralnych rzeźb „głuchołazy", które przywodzą na myśl „kamienne baby” - bloki skalne lub posągi stawiane (na grobach, kurhanach lub w ich pobliżu) przez koczownicze plemiona przemierzające ongi nasze ziemie. Tym krótkim wstępem mamy nadzieję zachęcić Państwa do poświecenia uwagi i zagłębienia się w tajemniczy świat Inuksuków i głuchołazów Grażyny Roman-Dobrowolskiej." z notki informacyjnej wystawy w maju 2017 r. fotogramów Inuksuków i głuchołazów w Bibliotece Publicznej, Warszawa, ul. Mickiewicza 65. oraz kolażem. W latach 70. projektowała również tereny zabaw dziecięcych. Prowadziła zespół, który opracował takie tereny w Parku Miejskim „Rusinowa” w Wałbrzychu oraz w Parku w Mielcu. Jej prace znajdują się w muzeach: Muzeum Sztuki Medalierskiej, Wrocław; Muzeum Sztuki Teatralnej, Warszawa; Muzeum Narodowym, Kopenhaga; Muzeum Dantego, Rawenna, Muzeum de Picardie, Amiens, oraz w zbiorach prywatnych w Polsce i za granicą.

Wystawy Miała wystawy indywidualne: "„ Kolaże” Grażyny Roman-Dobrowolskiej- Wystawa malarstwa i kolażu", Międzypokoleniowe Centrum Edukacji, ul. Radosna 11, Centrum Kultury Willanów, październik, 2019, „RETROSPEKCJA. 56−lecie pracy artystycznej”, (Dom Artysty Plastyka przy ul. Mazowieckiej 11A, październik 2016) oraz w 2010 w Galerii „Młynek” w Warszawie. Brała udział w wystawach zbiorowych, m.in.:

Wystawa Poplenerowa, Radziejowice, 2015. Wystawa Klubu Seniorów, Dom Artysty Plastyka, Warszawa, 2014. II Wystawa Rzeźby, Novotel Garden Gallery, Warszawa, 2012. Wystawa Rzeźby Okręgu Warszawskiego, Dom Artysty Plastyka, Warszawa, 2010. „Sztuka sakralna” (wraz z Jerzym Skąpskim) Gdynia, Warszawa, 1998.

„Biennale Dantesca di Ravenna”, 1997,1979, 1973.

„Świadectwo obecności”, Warszawa, 1986, 1982. „Polskie Medale Współczesne”, Praga, Bratysława, Budapeszt, Bukareszt, 1979. „Polska sztuka medalierska”, Ermitaż w Leningradzie, Muzeum Puszkina w Moskwie, Muzeum miejskie w Rydze,1978 „VIII-e i XX-eme, Exposition Internationale de penitures et sculptures d’Amiens”,1976, 1978. „W kręgu polskiej rzeźby współczesnej” Koszalin, 1978. „XXIX –e Salon de la Jeune Sculpture”, w salonach i ogrodach UNESCO, Paryż,1977 „FIDEM XVII”, Budapeszt, 1977. „FIDEM XV”, Helsinki, 1973. „50-lat Medalierstwa Polskiego”, , Paryż, 1971. „Międzynarodowa wystawa medali”, Arezzo, 1970. „Salon Européen 68”, Nancy, 1968.

Działalność społeczna Od roku 1960 była członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków (ZPAP), pełniącym wiele różnych funkcji w Oddziale Warszawskim (m.in. Przewodnicząca Komisji Rewizyjnej, Przewodnicząca Sądu Koleżeńskiego) i w Zarządzie Głównym (m.in. Wiceprezes ds. Legislacji, Skarbnik, Sekretarz Sekcji Rzeźby oraz wielu komisji problemowych). W latach 1965–1973 była pełnomocnikiem Zarządu Głównego ZPAP ds. organizacji Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. W latach 1985–1987 w ramach podziemnej działalności ZPAP (zawieszonego od końca roku 1981, a zlikwidowanego w latach 1983–1989) prowadziła „Galerię Saska Kępa” w Warszawie przy ul. Walecznych 28.

Życie prywatne Córka Jana Ślepowron-Romana (ur. 1902 w Grzebsku, zm. 1974 w Warszawie), do wybuchu II wojny światowej współwłaściciela firmy transportowej "Viator", więźnia nr. 5120 KL Auschwitz (aresztowany 20 września, uwolniony 13 listopada 1940), a po roku 1950 architekta, oraz Elżbiety Roman z domu Jelita-Skąpskiej (ur. 1905 w Łososinie Dolnej, zm. 1993 w Warszawie), nauczycielki historii tańca Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej im. Romana Turczynowicza w Warszawie.

Brat Marek Franciszek Roman (ur. 4 października 1931 Wielki Łęck, zm. 20 września 2003 Warszawa), był profesorem nauk technicznych, specjalistą w dziedzinie zaopatrzenia w wodę, dziekanem Politechniki Warszawskiej, prorektorem, a w latach 1988–1990 rektorem PW, a także prezesem Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych.

Od 1956 do 1960 żona Krzysztofa Dobrowolskiego (ur. 7 października 1932 w Warszawie, zm. 5 września 2016 tamże), który uzyskał dyplom na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1959. Był on przez wiele lat naczelnym grafikiem Wydawnictw Naukowo Technicznych w Warszawie, a także naczelnym grafikiem Wydawnictw Harcerskich „Horyzonty”, Państwowego Zakładu Wydawnictw Lekarskich oraz wydawnictwa „Wiedza Powszechna”.

Syn Jan Czesław Dobrowolski (ur. 1959 w Warszawie), jest profesorem nauk chemicznych.

Rzeźby

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Absolwenci XV Liceum Ogólnokształcącego im. Narcyzy Żmichowskiej w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2022 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Hebdowie