Skarga nadzwyczajna – szczególny środek zaskarżenia w polskim systemie prawnym wprowadzony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Dopuszczalność Skarga nadzwyczajna przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego albo wojskowego kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli:
orzeczenie narusza konstytucyjne zasady lub prawa lub wolności człowieka lub obywatela lub orzeczenie rażąco narusza prawo przez jego błędną wykładnię lub zastosowanie lub ustalenia sądu są oczywiście sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym orzeczenia nie można zmienić lub uchylić innymi środkami.
Skarga ma służyć zapewnieniu realizacji zasady demokratycznego państwa prawa. Od tego samego orzeczenia można złożyć skargę jeden raz. Skargę można oprzeć tylko na zarzutach innych niż zawarte w kasacji lub skardze kasacyjnej. Jeżeli strona zawarła nowe małżeństwo po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód albo unieważnienie małżeństwa, skarga jest niedopuszczalna. To samo dotyczy postanowienia o przysposobieniu i spraw o wykroczenia albo wykroczenia skarbowe.
Podmioty uprawnione do wniesienia Skargę mogą wnieść w każdej sprawie:
Prokurator Generalny Rzecznik Praw Obywatelskich.
W zakresie swojej właściwości są uprawnieni też: Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej Rzecznik Praw Dziecka Rzecznik Praw Pacjenta Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego Rzecznik Finansowy Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Termin do wniesienia Skargę wnosi się w ciągu 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, chyba że wniesiono od niego kasację albo skargę kasacyjną (w takim przypadku termin wynosi rok i liczy się od dnia rozpoznania jednego z tych środków). Można uwzględnić skargę wniesioną na niekorzyć oskarżonego przed upływem roku od uprawomocnienia się orzeczenia (w razie wniesienia kasacji albo skargi kasacyjnej termin podlega skróceniu do 6 miesięcy, liczonych od rozpoznania tego środka zaskarżenia).
Rozpoznanie skargi Skargę rozpoznaje 2 sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego i 1 ławnik tego sądu. Jeżeli skarga dotyczy orzeczenia tego sądu, występuje skład powiększony (5 sędziów i 2 ławników).
Po rozpoznaniu skargi Sąd Najwyższy może:
uwzględnić ją i uchylić zaskarżone orzeczenie (także częściowo) i orzec co do istoty sprawy albo przekazać sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu sądowi (ewentualnie z uchyleniem orzeczenia sądu pierwszej instancji) albo oddalić skargę, gdy nie znalazł podstaw do uchylenia orzeczenia albo stwierdzić wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa, jeżeli wywołało nieodwracalne skutki, o ile konstytucyjne zasady lub prawa lub wolności człowieka lub obywatela nie uzasadniają wydania rozstrzygnięcia o uwzględnieniu skargi, o którym mowa wyżej.
Przy rozpoznawaniu skargi stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące skargi kasacyjnej albo kasacji. Jednakże w przypadku skargi od orzeczenia wydanego w postępowaniu cywilnym Sąd Najwyższy nie orzeka o jej przyjęciu do rozpoznania (nie występuje tzw. przedsąd).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Środki zaskarżenia