Holandia Południowa () – najludniejsza prowincja Holandii, położona na zachodzie kraju, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego. Stolicą prowincji jest Haga, a największym miastem Rotterdam. Prowincjami przylegającymi są: na północy Holandia Północna, Geldria oraz Utrecht na wschodzie, Brabancja Północna na południowym wschodzie i Zelandia na południu.
Holandia Południowa jest jednym z najgęściej zaludnionych i najbardziej uprzemysłowionych obszarów na świecie. Ludność prowincji liczyła w 1514 roku około 200 tys. mieszkańców i liczba ta przez wieki rosła osiągając wartość 3 680 652 (stan na 30 marca 2018). Przy prawie 3,7 miliona mieszkańców obszar ten zajmuje zaledwie 3403 km² (z czego 585 km² stanowi woda), co powoduje największe zagęszczenie ludności w całej Holandii. W skład prowincji wchodzi m.in. część aglomeracji Randstad.
Południowa część prowincji to Westland i zajmują ją liczne tereny szklarniowe. Najważniejszymi zbiornikami wodnymi w Holandii Południowej są Nieuwe Maas, Nieuwe Waterweg, Oude Maas, Haringvliet oraz Hollands Diep.
Historia Prowincja Holandii Południowej obejmuje południową część historycznego Hrabstwa Holandii, które wzięło udział w wojnie o niepodległość Niderlandów rozpoczynającym wojnę osiemdziesięcioletną. Na tych terenach toczyły się działania wojenne (m.in. oblężenie Lejdy w 1574 roku), a w 1579 roku Holandia wstąpiła do unii utrechckiej wchodząc w skład Republiki Zjednoczonych Prowincji (uznanej w 1648 roku w pokoju westfalskim zawartym w Münster traktatem kończącym ponad osiemdziesięcioletnią wojnę). W haskim Binnenhofie mieściła się siedziba Stanów Prowincjonalnych Holandii, później Stanów Generalnych.
Później te tereny weszły w skład Republiki Batawskiej, a także Królestwa Holandii, po reformie administracyjnej 1807 roku departament Maasland, potem Monden van de Maas. Po pokonaniu Francuzów, w 1814 roku została utworzona prowincja Holandii, posiadająca jednak dwóch gubernatorów, dla części północnej i południowej.
Holandia Północna jako prowincja o tej nazwie została utworzona w 1840 roku w wyniku podziału prowincji Holandii (będącej częścią Królestwa Zjednoczonych Niderlandów, a potem Królestwa Niderlandów) na Holandię Południową i Północną. Od tego czasu Holandia Południowa przekazała trzy gminy prowincji Utrechtu: w 1970 Oudewater, w 1989 Woerden, a w 2002 Vianen.
Gminy (z odnośnikami do mapy) W 2015 roku prowincja liczyła 60 gmin (nid. gemeente):
A – J Alblasserdam https://web.archive.org/web/20080120214720/http://www.plattegronden.nl/gemeentenieuwlekkerland/index.html Albrandswaard https://web.archive.org/web/20080120214536/http://www.plattegronden.nl/gemeentealbrandswaard/ Alphen aan den Rijn https://web.archive.org/web/20080802042203/http://www.plattegronden.nl/gemeentealphenadrijn/ Barendrecht https://web.archive.org/web/20070223055021/http://www.plattegronden.nl/gemeentebarendrecht/ Binnenmaas Bodegraven-Reeuwijk http://www.plattegronden.nl/gemeentebodegraven-reeuwijk/ Brielle https://web.archive.org/web/20080120214630/http://www.plattegronden.nl/gemeentebrielle/ Capelle aan den IJssel https://web.archive.org/web/20080120214530/http://www.plattegronden.nl/capelleadijssel/ Cromstrijen https://web.archive.org/web/20080120214635/http://www.plattegronden.nl/gemeentecromstrijen/ Delft https://web.archive.org/web/20050901074351/http://www.plattegronden.nl/delft/ Den Haag (Haga) Dordrecht https://web.archive.org/web/20050405225424/http://www.svd-stadsvervoer.nl/kaart/stadskaart.html Giessenlanden https://web.archive.org/web/20110604223926/http://www.plattegronden.nl/giessenlanden/ Goeree-Overflakkee https://web.archive.org/web/20110404125233/http://www.plattegronden.nl/goeree-overflakkee/ Gorinchem https://web.archive.org/web/20080330001518/http://www.plattegronden.nl/gemeentegorinchem/ Gouda https://web.archive.org/web/20070209135502/http://www.plattegronden.nl/gouda/ Hardinxveld-Giessendam https://web.archive.org/web/20080120214647/http://www.plattegronden.nl/gemeentehardinxveld-giessendam/ Hellevoetsluis https://web.archive.org/web/20080120214650/http://www.plattegronden.nl/gemeentehellevoetsluis/ Hendrik-Ido-Ambacht https://web.archive.org/web/20070314060907/http://www.plattegronden.nl/hendrik-ido-ambacht/ Hillegom https://web.archive.org/web/20090503094306/http://www.plattegronden.nl/hillegom/K – P Kaag en Braassem Katwijk https://web.archive.org/web/20080120214832/http://www.plattegronden.nl/katwijk/index.html Korendijk https://web.archive.org/web/20080120054923/http://www.plattegronden.nl/gemeenteoud-beijerland/ Krimpen aan den IJssel https://web.archive.org/web/20071202122240/http://www.plattegronden.nl/krimpenadijssel/ Krimpenerwaard Lansingerland Leerdam https://web.archive.org/web/20081011040945/http://www.plattegronden.nl/gemeenteleerdam/index.html Leiden https://web.archive.org/web/20100204100833/http://www.plattegronden.nl/leiden/ Leiderdorp https://web.archive.org/web/20090522200427/http://www.plattegronden.nl/leiderdorp/ Leidschendam-Voorburg https://web.archive.org/web/20090412031629/http://www.plattegronden.nl/leidschendam-voorburg/ Lisse https://web.archive.org/web/20120524030613/http://www.plattegronden.nl/lisse/ Maassluis https://web.archive.org/web/20051231131312/http://www.plattegronden.nl/maassluis/ Midden-Delfland Molenwaard Nieuwkoop https://web.archive.org/web/20071110003348/http://www.plattegronden.nl/gemeenteliemeer-teraar-nieuwkoop/ Nissewaard Noordwijk https://web.archive.org/web/20070311160449/http://www.plattegronden.nl/gemeentenoordwijk/ Noordwijkerhout https://web.archive.org/web/20070311160449/http://www.plattegronden.nl/gemeentenoordwijk/ Oegstgeest https://web.archive.org/web/20090422071313/http://plattegronden.nl/oegstgeest/ Oud-Beijerland https://web.archive.org/web/20080120054923/http://www.plattegronden.nl/gemeenteoud-beijerland/ Papendrecht https://web.archive.org/web/20110604224452/http://www.plattegronden.nl/papendrecht/ Pijnacker-NootdorpR – Z Ridderkerk https://web.archive.org/web/20070311160231/http://www.plattegronden.nl/ridderkerk/ Rijswijk https://web.archive.org/web/20100217004149/http://www.plattegronden.nl/rijswijk/ Rotterdam Schiedam https://web.archive.org/web/20060423053632/http://www.ifalk.nl/schiedam0h5qnpci/ Sliedrecht https://web.archive.org/web/20110604224552/http://www.plattegronden.nl/sliedrecht/ Strijen https://web.archive.org/web/20070311160405/http://www.plattegronden.nl/gemeentestrijen/ Teylingen Vlaardingen https://web.archive.org/web/20120329010015/http://www.plattegronden.nl/vlaardingen/ Voorschoten https://web.archive.org/web/20090610031254/http://www.plattegronden.nl/voorschoten/ Waddinxveen https://web.archive.org/web/20080120214745/http://www.plattegronden.nl/gemeentewaddinxveen/ Wassenaar https://web.archive.org/web/20090815032246/http://www.plattegronden.nl/wassenaar/ Westland https://web.archive.org/web/20120603114108/http://www.plattegronden.nl/westland/ Westvoorne https://web.archive.org/web/20080120214750/http://www.plattegronden.nl/gemeentewestvoorne/ Zederik https://web.archive.org/web/20110604224907/http://www.plattegronden.nl/zederik/ Zoetermeer https://web.archive.org/web/20090926064248/http://www.plattegronden.nl/zoetermeer/ Zoeterwoude https://web.archive.org/web/20090610030511/http://www.plattegronden.nl/zoeterwoude/ Zuidplas Zwijndrecht https://web.archive.org/web/20051231130002/http://www.plattegronden.nl/zwijndrecht/
Wyspy w obrębie prowincji thumb|260px|left|Zdjęcie satelitarne obrazujące wyspy w obrębie Holandii PołudniowejPołudniowa część Holandii Południowej składa się z kilku wysp leżących w delcie Renu i Mozy. Z technicznego punktu widzenia nie są to autentyczne wyspy. Każda z nich otoczona jest kanałami wodnymi, rzekami, czy innymi zbiornikami wodnymi a większość posiada wiele połączeń z resztą obszaru lądowego. Wyspy zostały wymienione w kolejności alfabetycznej poniżej (kilka z nich nosi taką samą nazwę jak nazwa gminy, stąd odnośniki do artykułu o gminie). W nawiasach wskazano odpowiedni obszar na ilustracji. Dordrecht (7 na mapie) Goeree-Overflakkee (1 na mapie) Hoeksche Waard (6 na mapie) IJsselmonde (9 na mapie) Rozenburg (10 na mapie) Tiengemeten (2 na mapie) Voorne-Putten (4 i 5 na mapie)
Statystyki Wyznanie (2005) Protestantyzm 20%Katolicyzm 15%Islam 8%Hinduizm 2%
Przypisy
Linki zewnętrzne Economische Monitor Zuid-Holland 2009, na podstawie Bureau Louter, listopad 2009 www.geschiedenisvanzuidholland.nl Zuid-Hollands Bureau voor Toerisme
Kategoria:Prowincje Holandii