Laboria Cuboniks – interdyscyplinarna kobieca grupa teoretyczek kultury, artystek, badaczek sztuki i filozofii, założona w 2014 roku, promująca zaproponowaną przez siebie teorię ksenofeminizmu.
Członkinie grupy mieszkają na trzech kontynentach, w pięciu krajach (Wielkiej Brytanii, Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Australii). Nazwa Laboria Cuboniks jest anagramem zbiorowego pseudonimu Nicolas Bourbaki, pod którym od lat 30. XX wieku występowała grupa zrzeszająca francuskich matematyków.
Twórczość Przedsięwzięcia Laborii Cuboniks promują ksenofeminizm, czyli technomaterialistyczną i antynaturalistyczną wersję feminizmu XXI wieku. Napisany przez grupę Manifest ksenofeministyczny, opublikowany w 2015 roku, był wezwaniem do integracji kwestii płci (także kulturowej) z technologią, racjonalnością i nauką, aby walczyć z ideami patriarchatu i kapitalizmu, które grupa uznawała za dominujące. Ksenofeminizm jest próbą powołania do życia emancypacyjnej polityki gender, która odpowiadać będzie globalnej, złożonej i opartej na technologii współczesności. Nawołuje do abolicji płci kulturowej, co oznacza, że zaprzecza naturalistycznym ideałom, zgodnie z którymi istnieją tylko dwie płcie oraz dąży do obalenia binaryzmu płciowego. Ksenofeminizm uznaje się za pochodną cyberfeminizmu i odmianę feminizmu czwartej fali. Wpisuje się w nurt posthumanizmu, transhumanizmu i akceleracjonizmu.
Opracowany przez grupę „Manifest ksenofeministyczny. Ku polityce wyobcowanej” () wyszedł drukiem w 2018 roku nakładem wydawnictwa Verso. Wcześniej tekst opublikowano w internecie w 12 wersjach językowych. W roku 2018 Helen Hester, profesorka University of West London, wydała monografię „Ksenofeminizm", w której rozważa, w jaki sposób należy przekształcić politykę dotyczącą płci w świecie zmieniającym się pod wpływem automatyzacji, globalizacji i rewolucji cyfrowej. Teoretyk kultury David Burrows pisze, że ksenofeminizm sprzeciwia się „iluzjom i życzeniowymu myśleniu” w odniesieniu do kwestii płci kulturowej.
Jak wyjaśnia jedna z członkiń grupy, Helen Hester, znaczący wpływ na treść manifestu ma jego wieloautorstwo: „Proces negocjowania między nami różnych feministycznych stanowisk był jednym z najbardziej satysfakcjonujących i świetlanych przykładów naszej wspólnej pracy w ciągu ostatnich trzech lat. Manifest nadal jest dokumentem, z którego jesteśmy zadowolone, i który ma wpływ na nasze indywidualne projekty, jakie realizujemy jako kompozytorki, artystki, archeolożki, teoretyczki, aktywistki, programistki czy poetki”.
Grupa, występująca pod zbiorowym pseudonimem Laboria Cuboniks, stworzyła instalację wideo pt. „Zaktualizowane-aktualizowanie-aktualizacja” (). To rodzaj wideo wykładu o sztucznej inteligencji (SI) i posthumanizmie, zawierający informacje o warsztatach uznawanych za narodziny SI, które odbyły się w Dartmouth College w 1956 roku, a także sztuce Karela Čapka pt. „R.U.R.” (1920). Instalacja była prezentowana w 2018 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi na wystawie „Peer-to-Peer. Praktyki kolektywne w nowej sztuce”.
Przypisy
Bibliografia
Helen Hester, Xenofeminism, Polity 2018 Laboria Cuboniks, The Xenofeminist Manifesto. A Politics for Alienation, Verso 2018 . David Burrows, Simon O'Sullivan, Fictioning. The Myth-Functions of Contemporary Art and Philosophy, Edinburgh University Press 2019, ISBN 9781474432405 Miller, M. Back to 1999: Exploring Speculative Nostalgia with Hyperpop, w: Beier, J., Chapman, O., Sound Research for Troubling Times. Palgrave Macmillan, 2024. Jung, B., Sachs-Hombach, K., Wilde, L. Agency postdigital: Verteilte Handlungsmächte in medienwissenschaftlichen Forschungsfeldern. Herbert von Halem Verlag, 2021, ISBN 9783869625034 Jones, E. Feminist Technologies and Post-Capitalism: Defining and Reflecting Upon Xenofeminism, w: Feminist Review, 2019, 123(1), 126-134, ISSN: 0141-7789 Sarah E. Baker, Designing Gender. A Feminist Toolkit, Bloomsbury Publishing, 2024, ISBN 9781350273740 Rosi Braidotti, Maria Hlavajova, Posthuman Glossary, Bloomsbury Publishing, 2018, ISBN 1350030236
Linki zewnętrzne
Strona internetowa Laboria Cuboniks Laboria Cuboniks na monoskop.org Wykład o Laboria Cuboniks na stronie Haus der Kulturen der Welt w Berlinie
Kategoria:Feminizm