10 złotych 1934 Klamry – moneta próbna okresu złotowego II Rzeczypospolitej, wybita według projektu Wojciecha Jastrzębowskiego, z datą roczną na awersie 1934, o średnicy 33 mm albo 23 mm w zmniejszonej wersji.
Na monecie na awersie pod łapą orła z prawej strony znajduje się znak mennicy, a na rewersie umieszczony jest wypukły napis „PRÓBA”.
Awers Na tej stronie znajduje się godło – stylizowany orzeł w koronie, na samej górze data – 1934, dookoła w otoku napis: „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, pod łapą orła z prawej strony herb Kościesza – znak mennicy w Warszawie.
Rewers Rysunek rewersu to cztery złączone klamry, wewnątrz nich nominał „10", a pod nim „ZŁOTYCH”, po bokach młot i gałązka dębowa, u góry snopek, u dołu cyrkiel i rulon papieru, na samym dole wypukły napis „PRÓBA”.
Opis Moneta została wybita jako próba kolekcjonerska w srebrze, z rantem ząbkowanym, na krążku o średnicy 33 mm, masie 18 gramów, w nakładzie 100 szt., stemplem zwykłym, chociaż w obrocie spotyka się czasami wersje bite stemplem lustrzanym. Występują również bicia z rantem gładkim w:
srebrze (masa 15 gramów, nakład 3 sztuki) oraz tombaku (masa 10,3 grama, nakład 3 sztuki).
Istnieje także moneta kolekcjonerska o zredukowanej do 23 mm średnicy, bita żelazie niklowanym, w nakładzie 130 sztuk (spotykane są odbitki w miedzioniklu ale ich nakład jest nieznany).
Pod koniec drugiego dziesięciolecia XXI w. ze znanych monet II Rzeczypospolitej dziesięciozłotówka próbna z klamrami z 1934 r. jest:
jedną z siedmiu próbnych monet 10-złotowych, obok: 10 złotych 1925 Bolesław Chrobry projektu Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej, 10 złotych 1925 Profile kobiety i mężczyzny projektu Antoniego Madeyskiego, próbnej wersji (z napisem „PRÓBA”) obiegowych 10 złotych wzór 1932 Polonia projektu Antoniego Madeyskiego, próbnej wersji (z napisem „PRÓBA”) okolicznościowych 10 złotych 1933 Romuald Traugutt (bitej również w postaci kwadratowej klipy) projektu Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej, próbnej wersji (z napisem „PRÓBA”) okolicznościowych 10 złotych 1933 Jan III Sobieski (bitej również w postaci kwadratowej klipy) projektu Jana Wysockiego, próbnej wersji (z napisem „PRÓBA”) okolicznościowych 10 złotych 1934 Józef Piłsudski-Orzeł Strzelecki (bitej również w postaci kwadratowej klipy) projektu Stanisława Ostrowskiego, jedyną znaną dziesięciozłotówką próbną z lat 30. XX w., która nie posiada żadnego odpowiednika (wykorzystanego projektu) w monetach wpuszczonych do obiegu.
Odmiany W przypadku odmiany o średnicy 23 mm w katalogach z lat 70. i 80. XX w. zamieszczano informację, że „monetę przygotowywano w roku 1938 do obiegu w okresie przewidywanej wojny”. W opracowaniach tych informowano również o wybiciu 23-milimetrowej wersji w aluminium, bez prezentowania jej rysunku – najprawdopodobniej były to jednak monety z innym wzorem awersu i rokiem 1938. W końcówce lat osiemdziesiątych XX w. pojawiła się po raz pierwszy adnotacja, że „bicie w aluminium zostało prawdopodobnie wykonane w okresie powojennym z istniejących w mennicy stempli”. W katalogach wydawanych od początku XXI w. zamieszczano już zdjęcie aluminiowej monety o średnicy 23 mm, jednak z całkowicie odmiennym awersem – projektu Józefa Aumillera (takim jak na monecie 50 groszy 1938) oraz datą 1938 zamiast 1934. W związku z wykorzystaniem innego projektu awersu, 10-złotówka w aluminium przestała więc być traktowana jako odmiana 23 mm pierwowzoru z 1934 r., a zaczęła być opisywana jako moneta próbna hybrydowa powojennego bicia.
Zobacz też monety próbne II Rzeczypospolitej 10 złotych 1938 Klamry 10 złotych
Przypisy
Bibliografia J. Parchimowicz Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939, Nefryt, Szczecin, wydanie I,
1000