Violetta Koseska-Toszewa (bułg. Виолета Косеска-Тошева; ur. 13 grudnia 1940 w Sofii, zm. 5 sierpnia 2017 w WarszawieRoman Roszko Pamięci Profesor Violetty Koseskiej, w: Studia z filologii polskiej i słowiańskiej, tom 53, Warszawa 2018, s. 1-10) – polska językoznawczyni, slawistka i tłumaczka pochodzenia bułgarskiego, działająca także jako astrolożka pod pseudonimem David Harklay.
Życiorys Violetta Toszewa urodziła się w Sofii, i tam dorastała, podejmując naukę na skrzypcach w szkole muzycznej i tańca w lokalnym balecie. Od młodzieńczych lat Toszewa miała doznawać proroczych snów, dziedzicząc rzekomo zdolności od rodziny ojca, co przyczynić się miało do profesjonalnego zainteresowania się astrologią w przyszłości.
W 1963 roku ukończyła dwustopniowe studia rusycystyczne i bułgarystyczne na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Sofijskiego. Następnie podjęła decyzję o emigracji do PRL i podjęciu studiów lingwistycznych, już wtedy deklarując znajomość kilkunastu języków obcych.
Kariera naukowa Po przyjeździe do Polski Violetta Toszewa podjęła pracę w Zakładzie Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk (obecnie noszący nazwę Instytutu Slawistyki PAN), uzyskując w 1970 roku stopień doktoraski na podstawie pracy pt. Bułgarskie słownictwo meteorologiczne na tle ogólnosłowiańskim.
W 1976 roku uzyskała habilitację w zakresie językoznawstwa słowiańskiego na podstawie dorobku oraz pracy o tytule System temporalny gwar bułgarskich na tle bułgarskiego języka literackiego. W roku 1990 otrzymała tytuł naukowy profesora zwyczajnego nauk humanistycznych, a w 2016 roku Bułgarska Akademia Nauk nadała jej tytuł doktora honoris causa.
Jako pracownik Polskiej Akademii Nauk pełniła w latach 1976–1991 rolę kierowniczki tamtejszej Pracowni Języków Południowosłowiańskich, a następnie od 1991 rolę kierowniczki Pracowni SemantykiWspółcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny. Tom II. H-Ł, wyd. Ośrodek Przetwarzania Informacji, Warszawa 1999, s. 42250 lat slawistyki w Polskiej Akademii Nauk (1954–2004) Księga jubileuszowa Instytutu Slawistyki PAN Warszawa 2004 s. 22, 248Roszko R. Pamięci Profesor Violetty Koseskiej Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej 2018 nr 53 s. 1-11. Pracę w Polskiej Akademii Nauk zakończyła w 2015 roku, po 45 latach nieprzerwanej pracy.
Dorobek językoznawczy Profesor Koseska-Toszewa była autorką ponad 500 prac naukowych, specjalistycznych artykułów i książek, będąc także autorką i współautorką wielu teorii analizy kontrastywnej z pośredniczącym językiem semantycznym, istotnym przy opisie kilku języków oraz w opisach kategorii czasu (za pomocą sieci Petriego) i określoności/nieokreśloności (za pomocą rachunku kwantyfikatora).
Była m.in. członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, członkiem honorowym IBE Bułgarskiej Akademii Nauk. Była także redaktorem naczelnym międzynarodowego czasopisma Etudes cognitives i redaktorem naukowym Semantyki i konfrontacji językowej50 lat slawistyki w Polskiej Akademii Nauk (1954–2004) Księga jubileuszowa Instytutu Slawistyki PAN Warszawa 2004 s. 273-274. Ponadto należała do komitetów redakcyjnych następujących periodyków:
Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, Slavia Meridionalis, Slavica Językowe Studia Bałkanistyczne
Dorobek translatorski Oprócz prac badawczych Koseska-Toszewa tłumaczyła zagraniczne książki dla dzieci na język polski. Wśród nich znalazły się:
Łyczezar Stanczew – Zajączek i gumowy kogucik (1982) i Śmiały niedźwiadek (1985) Emilian Stanew – Łakomy niedźwiadek (1983) Swetosław Minkow – Bańki mydlane (1983) i Król Bezsenek (1986), Symeon Sawow – Sukienka Halinki (1985) Bistra Donewa – Żyrafa Tomi kończy pięć lat (1985) Petyr Bobew – Legenda o złotowłosym jeźdźcu (1979).
Kariera astrologiczna W związku z odczuwanymi przez siebie dyspozycjami i rzekomo przeżytymi wizjami Violetta Koseska-Toszewa zainteresowała się tematem astrologii. Z czasem zyskała popularność, działając pod pseudonimem David Harklay. W swoich analizach opierała się na obserwacjach psychologicznych i statystyce.
Z czasem oferowała usługi zarówno w prywatnym gabinecie, tworząc horoskopy do magazynów, jak i poprzez występy telewizyjne z wykorzystaniem infolinii, dzięki czemu zdobyła ogólnopolską popularność.
W 1996 roku została gospodarzem programu Przepowiednie Davida Harklaya na antenie TV Wisła i TVN.
Pod swoim pseudonimem, często we współpracy z wydawnictwem Harlequin, opublikowała między innymi książki:
Miłość i astrologia (1991) Miłość i Przeznaczenie (1993) Horoskop na rok 2007. Sekrety zodiaku (2006) Miłość rodzi się wśród gwiazd. Horoskop miłosny (2011) Astrologia, miłość i przeznaczenie (2011), Miłość i reinkarnacja (2012)
Życie prywatne Mieszkała w Warszawie przy Alejach Jerozolimskich, w sąsiedztwie Dworca Centralnego.
Jej pierwszym mężem był historyk Adam Koseski, z którym miała syna Krystiana. Małżeństwo zakończyło się rozwodem. Po siedmiu latach wzięła ślub z informatykiem Antonim Mazurkiewiczem. Była przyjaciółką i powierniczką Tomasza Beksińskiego, będącego częstym gościem jej prywatnego gabinetu.
Jej panieńskie nazwisko brzmi Toszewa. Po pierwszym ślubie, aż do końca życia, przedstawiała się dwuczłonowym nazwiskiem Violetta Koseska-Toszewa, stawiając nazwisko panieńskie po nazwisku pierwszego męża.
Odznaczenia 1979 – Medal 100-lecia Bułgarskiej Akademii Nauk Marin Drinov 2002 – Złota Odznaka im. Marina Drinova ze wstęgą – najwyższe odznaczenie Bułgarskiej Akademii Nauk Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złota Odznaka Instytutu Języka Bułgarskiego im. Profesora Lubomira Andrejczina
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1940 Kategoria:Zmarli w 2017 Kategoria:Polscy bułgaryści Kategoria:Polscy astrologowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Sofii Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Polacy pochodzenia bułgarskiego Kategoria:Polscy językoznawcy