Antoni Biłas (ur. 1921 we Lwowie, zm. 1 grudnia 1997 w Łodzi) – polski rzeźbiarz.
Wykształcenie Antoni Biłas ukończył Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych we Lwowie; studiował pod kierunkiem Józefa Starzyńskiego i Mariana Wnuka. Należał do Związku Polskich Artystów Plastyków.
Pomniki 1950 – Pomnik Robotnika i Robotnicy w Łodzi. Pomnik został wykonany z gipsu. Został rozebrany po uszkodzeniu wynikłym z eksplozji w 1952. Współautorzy: Józef Starzyński, Wacław Wołosewicz. Pomnik Tadeusza Kościuszki w Łodzi. Odbudowa pomnika w starym, przedwojennym kształcie, pod nadzorem artystycznym Mieczysława Lubelskiego (twórcy, który projektował i realizował go 30 lat wcześniej) – Antoni Biłas wykonał płaskorzeźby, Elwira i Jerzy Mazurczykowie wykonali posąg Tadeusza Kościuszki na cokole (1960). Mauzoleum i muzeum na Radogoszczu w Łodzi – autor, razem z Wacławem Wołosewiczem, betonowych płaskorzeźb w murze okalającym Mauzoleum (1961), autor płaskorzeźby figuralnej w drewnie "Opłakujące" (1976). 9 czerwca 1966 – Pomnik Czynu Zbrojnego Gwardii Ludowej i Armii Ludowej w Muzeum w Polichnie. Pomnik wykonany w betonie. Decyzja o jego budowie zapadła na posiedzeniu Zarządu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację 1 lutego 1966 r.Poznaj Polskę i jej sąsiadów z Polą Neis. W latach dziewięćdziesiątych XX w. lico pomnika uległo zmianie. Obecnie widnieją na nim daty 1939 i 1956, rozdzielone znakiem Polski Walczącej. 14 grudnia 1968 – Pomnik Bojowników o Wyzwolenie Społeczne i Narodowe w Pabianicach. Pomnik został odsłonięty 15 grudnia 1968 r. w 20-lecie zjednoczenia PZPR rocznicę oraz 50. rocznicę powstania KPP. Pomnik wykonany w betonie. W 2022 roku rozebrany zgodnie z ustawą o dekomunizacji przestrzeni publicznej. 28 września 1969 – Pomnik Stu Straconych w Zgierzu na Placu Stu Straconych w Zgierzu. Pomnik wykonany w betonie. Napis na pomniku brzmi: ”Stu Polakom bestialsko zamordowanym przez hitlerowskiego okupanta 20.III.1942 r. Społeczeństwo miasta Zgierza” 20 marca 1942 r. Niemcy spędzili siłą około 6 tysięcy osób na dawny plac stodół (ówczesne wysypisko śmieci) i na ich oczach rozstrzelano 100 (96 mężczyzn i 4 kobiety) niewinnych Polaków. Był to odwet za zastrzelenie dwóch SS-Mannów przez sierżanta Wojska Polskiego Józefa Mierzyńskiego. Władze niemieckie wiedziały kto jest sprawcą zabójstwa, ale w celu sterroryzowania narodu polskiego stosowano odpowiedzialność zbiorową. Ciała rozstrzelonych wywieziono do lasu lućmierskiego i tam je pogrzebano. Po wojnie przeprowadzono ekshumację do zbiorowej mogiły, znajdującej się w lesie w pobliżu trasy ozorkowskiej. Dla uczczenia ofiar zbrodni nazistowskich społeczeństwo Zgierza w miejscu egzekucji przy zbiegu ulic Piątkowskiej i J. Piłsudskiego wzniosło pomnik. 27 marca 1982 – Pomnik Leona Schillera w Łodzi. Rzeźba wykonana w granicie. Monument powstał dzięki składkom mieszkańców Łodzi z inicjatywy Kazimierza Dejmka.
Zdjęcia pomników autorstwa Antoniego Biłasa (wybrane)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polscy rzeźbiarze współcześni Kategoria:Rzeźbiarze związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1997