Aldona Maria Gustas (ur. 2 marca 1932 w , zm. 8 grudnia 2022 w Berlinie) – urodzona na Litwie niemiecka pisarka, poetka, malarka i grafik. Pomysłodawczyni utworzenia grupy malarzy-poetów , do której należał Günter Grass. Odznaczona Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec i Orderem „Za Zasługi dla Litwy”.
Życiorys Aldona Gustas urodziła się w niewielkiej litewskiej miejscowości Karceviškiai w rejonie szyłokarczemskim. Wczesne dzieciństwo spędziła na Litwie, przez pewien czas mieszkała w Wilnie. W czasie II wojny światowej jej ojciec został wywieziony na Syberię. W 1941 roku Aldona z matką uciekły do Niemiec. Początkowo mieszkała w Rostocku, a od 1945 roku w Berlinie Zachodnim. W 1952 roku poznała prawie dwadzieścia lat starszego pisarza (1913-2010), którego została żoną. W 1957 roku rozpoczęła twórczość pisarską, w 1970 roku zaczęła tworzyć jako malarz i grafik.
Pod koniec lat 50. i w latach 60. XX w. Gustas była częścią sceny artystycznej i literackiej Berlina Zachodniego i Kreuzbergu. Przyjaźniła się z artystycznymi osobistościami, takimi jak Günter Grass, i . Pragnienie połączenia tych kontaktów z jej własnymi zainteresowaniami literackimi i malarskimi doprowadziło ją do założenia w 1972 roku grupy Berliner Malerpoeten, która zrzeszała 14 artystów łączących twórczość literacką z uzdolnieniami plastycznymi. Gustas była organizatorką i kuratorką ich wystaw, zajmowała się wydawaniem antologii zrzeszonych artystów. Dzięki jej wysiłkom berlińscy malarze-poeci stali się znani również na arenie międzynarodowej. Do grupy tej należał także Roger Loewig, Oskar Pastior i .
Jako poetka Gustas zadebiutowała w 1962 roku kolekcją poezji Nachtstraßen. Swoje tomy wierszy często ilustrowała własnymi rysunkami i grafikami. W jej twórczości centralne miejsce zajmuje kobieca tożsamość, erotyzm i zmysłowość. Nawiązuje w nich także do litewskich korzeni, mitologii, baśni ludowych i krajobrazu dzieciństwa. Wiersze poetki zostały przetłumaczone m.in. na język litewski, włoski, hiszpański, francuski, rosyjski, polski i angielski. W 2017 roku wydała tom Zeit zeitigt w nakładzie jedynie 250 egzemplarzy i każdy z nich podpisała własnoręcznie.
Była członkiem Varnhagen Gesellschaft, międzynarodowej organizacji zajmującej się promocją sztuki, kultury, literatury, a także pojednaniem żydowsko-chrześcijańskim i niemiecko-polskim.
Nagrody i wyróżnienia 1997: Rahel Varnhagen von Ense Medaille 1999: Order Zasługi Republiki Federalnej Niemiec 2006: Order „Za Zasługi dla Litwy”
Dzieła Nachtstraßen, 1962 Grasdeuter, 1962 Asyl im Geschlecht, 1990 Berliner Malerpoeten (z wprowadzeniem ), 1974 Frankierter Morgenhimmel, 1975 Erotische Gedichte von Frauen, 1985 Erotische Gedichte von Männern, 1987 Körpernaturen. Zeichnungen und Gedichte, 1991 Querschnitt. Gesammelte Gedichte 1962 – 1992, 1992 Symbiosefrauen. Zeichnungen und Prosa, 1993 Sonnenzyklus, 1997 Jetzt. Gedichte und Zeichnungen, 1997 aber mein Herz ist ein Herkules, 1998 Sphinxfrauen. Texte und Zeichnungen, 1999 Asyl im Gedicht, 2001 Nachtversunken, 2004 Mitlesebuch 77. Ausgewählte Gedichte und Grafiken, 2005 Berliner Tagebuch Gedichte, 2006 Untoter, 2011 Zeit zeitigt, 2017
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Artyści związani z Berlinem Kategoria:Niemieccy graficy Kategoria:Niemieccy malarze Kategoria:Niemieccy poeci Kategoria:Niemieccy poeci XX wieku Kategoria:Niemieccy poeci XXI wieku Kategoria:Niemieccy prozaicy XX wieku Kategoria:Litewscy poeci Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019 Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2022