thumb|250px|right|Obraz Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy. Tytuły Maryi – honorowe określenia nadawane Maryi, matce Jezusa Chrystusa.

Kult Maryi ugruntował się w 431 r., kiedy na soborze w Efezie ogłoszono dogmatem określenie Theotokos, czyli Maryja niosąca (lub matkę) Boga. Od tego czasu kult maryjny, skoncentrowany na subtelnych i złożonych relacjach między Maryją, Jezusem i Kościołem, zaczął rozkwitać, najpierw na Wschodzie, a później na Zachodzie.

Maryja honorowana była wieloma tytułami, epitetami oraz rozmaitymi nazwami poetyckimi. Zwyczaj tytułowania Maryi jest obecny w największym, stopniu w Kościele katolickim, ale także w prawosławnym, koptyjskim oraz w anglikańskim.

Już od pierwszych wieków lud chrześcijański oddawał cześć Maryi, jako matce Boga. Tytuły nadane Maryi pochodzą głównie z praktyk czci (nabożeństwa) oraz doktryn maryjnych. Spośród licznych tytułów określających Maryję, niektóre są dobrze znane, a inne mniej. Wynika to z aspektu geograficznego i kulturowego, ponieważ wierni katoliccy są rozproszeni w różnych narodach w swoich kulturach i zwyczajach na całym świecie.

Tytuły doktrynalne W Kościele katolickim istnieją cztery dogmaty maryjne, przyjęte jako Magisterium Kościoła Rzymskiego. Są to dogmat o Bożym Macierzyństwie Maryi, dogmat o dziewictwie Maryi, dogmat o Niepokalanym Poczęciu oraz dogmat o Wniebowzięciu.

Na podstawie tych dogmatów sformowano następujące tytuły Maryi: Matka Boża (Bogurodzica, Boża Rodzicielka, Matka Boga) Maryja zawsze Dziewica Maryja Niepokalanie Poczęta Maryja Wniebowzięta.

Objawienia maryjne Istnieje grupa tytułów związanych z miejscami, gdzie według Kościoła katolickiego doszło do objawień maryjnych. Przykładami takich tytułów są: Matka Boża z Guadalupe Matka Boża z La Salette Matka Boża z Lourdes Matka Boża Fatimska.

Nabożeństwa Pewna grupa tytułów jest oparta na nabożeństwach bazujących na życiu Maryi, takich jak: Siedem Radości Matki Bożej, czy Siedem Boleści Matki Bożej. Prawdopodobnie od nich pochodzą takie określenia jak Matka Boska Bolesna.

Sakramentalia Pewna grupa tytułów jest związana z sakramentaliami poświęconymi Maryi, takim jak Szkaplerz karmelitański, Cudowny Medalik, czy Różaniec. Od tego wywodzą się takie określenia jak Matka Boża z Góry Karmel, Matka Boża od Cudownego Medalika, Matka Boża Różańcowa.

Koronowane wizerunki Pewna grupa tytułów jest związana ze świętymi obrazami lub figurami, objętymi szczególnym kultem, a także uznawanymi za cudowne. Przykładami takich tytułów są Matka Boża z Guadalupe, Matka Boża Nieustającej Pomocy, Matka Boża Rozwiązująca Węzły, Matka Boska z Coromoto, Matka Boża Częstochowska, Matka Boża Gromniczna.

Tytuły lokalne Niektóre tytuły w Kościele katolickim związane są z uznaniem Matki Bożej za patronkę pewnych obszarów. Maryję tytułuje się:

Panią np. Panią Ziemi Sądeckiej (w Nowym Sączu), Panią Ziemi Żywieckiej (w Rychwałdzie), Opiekunką np. Opiekunką Podlasia (w Leśnej Podlaskiej), Królową np. Królową Podhala (w Ludźmierzu), Królową Podlasia (w Hodyszewie), Królową Sudetów (w Krzeszowie), Pocieszycielką np. Pocieszycielką Zamojszczyzny.

Zobacz też Litania loretańska

Przypisy

Bibliografia