mały|Tablica na grobie Jana Schmidta prezydenta Suwałki w l. 1923-1927 mały|Jan Schmidt odznaczony Krzyżem Kawalerskim orderu „Odrodzenia Polski”. Fragment z Monitora Polskiego z 2 maja 1923 mały|Tablice informacyjne, wjazd do miejscowości Staidarai – Stejderyszki, (wrzesień 2019) Jan Schmidt (ur. 28 marca 1873 w Stejderyszkach, zm. 23 października 1928 w Suwałkach) – prezydent Suwałk, działacz społeczny.

Życiorys Urodził się we wsi (folwarku) StejderyszkiWg danych ze Słownika geograficznego Królestwa Polskiego... Stejderyszki to wieś i folwark w powiecie sejneńskim, gminie Świętojeziory, parafii Łoździeje.Odległe 21 wiorst od Sejn. W 1871 r. zostały oddzielone od dóbr Popiecze. Więcej zob.: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T.11, red. B. Chlebowski, W. Walewski, F. Sulimierski, Warszawa 1890, s. 323. (powiat sejneński, gmina Świętojeziory), w rodzinie ziemiańskiej Malwiny z Paszkiewiczów i Bronisława SchmidtaBronisław Schmidt należał m.in. do Towarzystwa Rolniczego działającego w Królestwie Polskim w l. 1858-1861 oraz do Towarzystwa Ziemskiego Kredytowego, gdzie w wyborach w 1892 r. został wybrany do „dyrekcji szczegółowej”. Zob.: „Gazeta Warszawska” 1892, nr 150, s. 2 oraz Lista członków Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim w roku 1860, Warszawa 1860, s. 96.. Na chrzcie otrzymał imiona: Jan, Dominik, Władysławzob.: Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej w Łoździejach dostępne w zbiorach Archiwum Państwowego w Suwałkach.. Ukończył suwalskie Gimnazjum Męskie im. Karola Brzostowskiego. Pracował w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim Guberni Suwalskiej, był aktywny w pracach prospołecznych. Współzałożył suwalską Szkołę Handlowązob.: A. Matusiewicz, Prywatna Siedmioklasowa Szkoła Handlowa w Suwałkach (1906–1914), „Rocznik Augustowsko-Suwalski” 2007, T. 7, s. 5-34.. W latach 1908–1909 był członkiem suwalskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczegozob.: A. Matusiewicz, Polskie Towarzystwo Krajoznawcze 1907-1950, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze 1950-2007 w Suwałkach, Suwałki 2010..

Działał również w: Radzie Opiekuńczej Szkoły Handowej w Suwałkach (1908) Towarzystwie Pomocy dla Byłych Wychowańców Prywatnej Siedmioklasowej Szkoły Handlowej w Suwałkach komisji rewizyjnej Suwalskiego Towarzystwa Wzajemnego Kredytu (1909-1910) Suwalskim Towarzystwie Rolniczym (1903-1910) Chrześcijańskim Towarzystwie Dobroczynności w Suwałkach Suwalsko-Augustowskim Towarzystwie Rolniczym

Po wybuchu I wojny światowej początkowo przebywał w Wilnie, następnie udał się do Petersburga, gdzie pracował w Centralnym Komitecie Obywatelskimzob. więcej o Komitecie w: Sprawozdanie z Działalności Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego Wśród Wygnańców w Rosji : za czas od 1-go sierpnia 1915 r. do dnia 1-go października 1916 r., Piotrogród 1918.zob. więcej o Komitecie w art. M. Korzeniowskiego, Struktura organizacyjna i początki działalności Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji w 1915 r., „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”. Sectio F, Historia Vol. 46/47 (1991/1992). u boku Władysława Grabskiego. Schmidt po powrocie do Suwałk wspólnie z Adolfem Świdą w listopadzie 1918 r. współtworzył Tymczasową Radę Obywatelską Okręgu SuwalskiegoNa temat Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego, jej roli oraz samego Jana Schmidta zob. artykuł T. Radziwonowicza Działalność i znaczenie Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego w latach 1918–1919, „Białostocczyzna” 2000, nr 3-4, s. 52-67., której początkowo był wiceprezesem, następnie zaś od lutego 1919 r. prezesemFunkcję prezesa pierwotnie pełnił Adolf Świda, który jednakże w 1919 r. został wybrany posłem na Sejm, stąd też zmiana na stanowisku prezesa.. W 1923 r. został wybrany na prezydenta Suwałk. Funkcję tę sprawował do 1927 r. Jak czytamy w monografii Suwałk mimo kłopotów zdrowotnych – dotrwał do końca kadencjiSuwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005, s. 333.. Zmarł w Suwałkach, gdzie został pochowany na cmentarzu parafialnym przy ulicy Bakałarzewskiej, kwatera nieopodal kaplicy. Obok niego spoczywają: matka Malwina z Paszkiewiczów Schmidtowa i ojciec Bronisław Schmidt – radca Towarzystwa Ziemskiego Kredytowego (z inskrypcji na jego grobie).

Odznaczenia Za swoją działalność, a w szczególności odebranie Suwalszczyzny z rąk niemieckich, został uhonorowany Orderem „Polonia Restituta”. W publikacjach z lat 20. XX w. można przeczytać, iż: Szmidt Jan, urzędnik dyrekcji Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Suwałkach dekretem z dnia 2 maja 1923 r.Order Odrodzenia Polski : trzechsetlecie pierwszej kapituły 1921-1924, Warszawa 1926, s. 37. za zasługi położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu pracy obywatelskiej otrzymał odznakę Krzyża Kawalerskiego orderu „Odrodzenia Polski”„Monitor Polski. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej” 1923, nr 100 z 2.05.1923 r., s. 48.. W 1938 r. uhonorowano go pośmiertnie za pracę w dziele odzyskania niepodległości Krzyżem Niepodległościzob.: „Monitor Polski. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej” 1938, nr 64 z 19.03.1938 r., s. 3..

Przypisy

Bibliografia „Gazeta Warszawska” 1892, nr 150. Korzeniowski M., Struktura organizacyjna i początki działalności Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego w Rosji w 1915 r., „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”. Sectio F, Historia Vol. 46/47 (1991/1992). Lista członków Towarzystwa Rolniczego w Królestwie Polskim w roku 1860, Warszawa 1860. Matusiewicz A., Polskie Towarzystwo Krajoznawcze 1907-1950, Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze 1950-2007 w Suwałkach, Suwałki 2010. Matusiewicz A., Prywatna Siedmioklasowa Szkoła Handlowa w Suwałkach (1906–1914), „Rocznik Augustowsko-Suwalski” 2007, T. 7. Matusiewicz A., Samorząd miejski w Suwałkach w okresie międzywojennym, „Rocznik Augustowsko-Suwalski” 2003, T. 3. „Monitor Polski. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej” 1923, nr 100 z 2.05.1923 r. „Monitor Polski. Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej” 1938, nr 64 z 19.03.1938 r. Order Odrodzenia Polski : trzechsetlecie pierwszej kapituły 1921-1924, Warszawa 1926. Radziwonowicza T., Działalność i znaczenie Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego w latach 1918–1919, „Białostocczyzna” 2000, nr 3-4. Siedmioklasowa Szkoła Handlowa w Suwałkach : program nauk, Suwałki 1911. Skłodowski K., Dzisiaj ziemia wasza jest wolną : O niepodległość Suwalszczyzny, Suwałki 1999. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T.11, red. B. Chlebowski, W. Walewski, F. Sulimierski, Warszawa 1890. Sprawozdanie z Działalności Centralnego Komitetu Obywatelskiego Królestwa Polskiego Wśród Wygnańców w Rosji : za czas od 1-go sierpnia 1915 r. do dnia 1-go października 1916 r., Piotrogród 1918. Suwalczanie 300-lecia : Jan Schmidt, „Dwutygodnik Suwalski” 2019, nr 6. Suwałki : miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005.

Kategoria:Odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na rzymskokatolickim cmentarzu parafialnym w Suwałkach Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Prezydenci miast II Rzeczypospolitej Kategoria:Prezydenci Suwałk Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1928