Ryszard Wiszowaty (ur. 10 września 1894 w WiszowatemWieś w gminie Trzcianne, powiecie monieckim. Po zmianie dokonanej w latach 50. XX w., miejscowość nosi dzisiaj nazwę Wyszowate, zm. 2 września 1971 w Londynie) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz emigracyjny.
Kariera W 1915 zakończył naukę w Gimnazjum św. Katarzyny w Petersburgu egzaminem maturalnym. W latach 1915–1917 studiował w Cesarskiej Wojskowej Akademii Medycznej w Petersburgu. Z powodu rewolucji przerwał studia i osiadł w Knyszynie. Tam w listopadzie 1918 wziął udział w rozbrojeniu Niemców. Do 1 lutego 1919 r. pracował jako nauczyciel w szkole powszechnej w Knyszynie. W 1919 wstąpił, jako ochotnik, do Pułku Jazdy Tatarskiej (1 szwadron – służba liniowa na froncie). W latach 1919–1920 słuchacz Szkoły Oficerów Jazdy w Przemyślu. Od 7 maja 1920 w 10 Pułku Ułanów Litewskich z Białegostoku. 1 września 1920 mianowany na stopień podporucznika. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Za udział w potyczce we wsi Wiekszyce (12 października 1920) odznaczony Krzyżem Walecznych. Po pokoju ryskim pozostał w wojsku, w 10 Pułku Ułanów. Z czasem dowódca plutonu łączności. W latach 1922–1923 odbywał II Oficerski Kurs Wychowania Fizycznego w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu. Od 17 lutego 1923 – porucznik. 4 grudnia 1934 został przeniesiony z 10 pułku do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” na stanowisko kierownika kancelarii głównej. Na tym stanowisku pełnił służbę do 1939. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 62. lokatą w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna. Zgodnie z obowiązującą wówczas pragmatyką oficerską, jako oficer kawalerii przeniesiony do grupy administracyjnej korpusu oficerów administracji zachował umundurowanie oficera korpusu osobowego kawalerii oraz prawo do tytułu rotmistrza.mały|191x191px|Herb Pierzchała/Roch W kampanii wrześniowej 1939 objął dowództwo nad pięcioma szwadronami marszowymi (złożonymi z żołnierzy 2 i 10 pułku ułanów oraz ochotników) wchodzącymi w skład Brygady Rezerwowej Kawalerii Wołkowysk. Na rozkaz generała Wacława Przeździeckiego od 15 września na czele swojego oddziału operował w rejonie Białystok-Wołkowysk staczając liczne potyczki z sowietami. Uczestnik walk pod Dubnem (19 września), starcia z dywersantami i sowieckimi oddziałami pancernymi w Skidlu (20–21 września), Obrony Grodna, starć pod Sopoćkiniami i bitwy pod Kodziowcami (21/22 września 1939). Według relacji, 20 września w rejonie Skidla oddział rtm. Wiszowatego zniszczył w nierównej walce z doborowymi oddziałami wroga 4 czołgi sowieckie. 21 września walczył na zachód od Skidla i zniszczył 3 czołgi sowieckie. Wraz z resztką oddziału przeszedł granicę z Litwą i został internowany. Po ucieczce przedostał się do Francji, gdzie dołączył do polskiego wojska. 19 stycznia 1941 reprezentował macierzysty 10 Pułk Ułanów podczas zjazdu zorganizowanego w siedzibie Co-operative Society w Dunfermline w Szkocji. 1 marca 1942 w bazie Dywizjonu 303 w Northolt założył się z angielskimi lotnikami, że pilot Jan "Antoni" Daszewski zestrzeli z jego głowy paczkę papierosów „Lucky Strike”. W kronice dywizjonu zachował się dokument poświadczający ten fakt podpisany przez oficerów pilotów. Nadaniem z 30 grudnia 1949 uprawniony do noszenia Krzyża Walecznych z jednym okuciem. Po wojnie pozostał w Wielkiej Brytanii. Aktywny w środowisku emigracyjnym. Kilkukrotnie brał udział w obchodach święta pułku organizowanych w Instytucie Sikorskiego w Londynie. Zmarł 2 września 1971 w Londynie. Został pochowany na Cmentarzu South Ealing.
Życie prywatne Wywodził się z rodziny szlacheckiej Wiszowatych h. Roch (Pierzchała) z gałęzi posługującej się przydomkiem "Szcześniak". Urodzony w rodzinnym majątku. Syn Antoniego i Emilii z Wiszowatych. Dwukrotnie żonaty, po zmianie wyznania na ewangelicko-reformowane i rozwodzie, wziął ślub 4 grudnia 1923 w warszawskim kościele ewangelicko-reformowanym z Jadwigą z Klimmówttps://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki/AP-Warszawa/USCWarszawa_JeszczeNieWAPW/0182_EwReformowane/EwRef_1923MZ/M/096-097.jpg. Nie miał dzieci.
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych dwukrotnie Srebrny Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Przypisy
Bibliografia
Ryszard Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Oficerowie 10 Pułku Ułanów Litewskich Kategoria:Kapitanowie administracji II Rzeczypospolitej Kategoria:Porucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Polski przed agresją ZSRR (1939) Kategoria:Obrońcy Grodna (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Pochowani na cmentarzu South Ealing w Londynie Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1971