Cyklowęgiel, Cyklooktadeka-1,3,5,7,9,11,13,15,17-nonayn, (cyklooktadekawęgiel) – alotropowa odmiana węgla o strukturze cząsteczkowej (podobnie jak fuleren). Ma strukturę pierścienia złożonego z 18 atomów węgla, w którym naprzemiennie występują wiązania potrójne i pojedyncze.
Otrzymywanie Istnienie cyklowęgla w fazie gazowej stwierdzono w 1989 r. W fazie stałej został otrzymany w 2019 r. w skali pojedynczych cząsteczek położonych na warstwie NaCl. Substratem był znany wcześniej tzw. tlenek cyklowęgla, , który za pomocą sublimacji został naniesiony na powierzchnię NaCl w temperaturze 5 K (). Proces obserwowano za pomocą mikroskopu sił atomowych (AFM). Następnie za pomocą końcówki AFM z usunięto pojedyncze cząsteczki tlenku węgla, uzyskując docelowy cyklowęgiel, : center|600px|Synteza cyklowęgla
Właściwości Z obliczeń teoretycznych nie było jasne, czy cyklooktadekawęgiel ma formę kumulenu (nazwa systematyczna: cyklooktadekaoktadekaen), tj. zawiera 18 równocennych wiązań podwójnych, czy formę poliynu (nazwa systematyczna: cyklooktadeka-1,3,5,7,9,11,13,15,17-nonayn), tj. zawiera naprzemiennie wiązania pojedyncze i potrójne. Analiza AFM uzyskanych cząsteczek cyklowęgla ujawniła strukturę poliynu. Oznacza to, że cyklowęgiel powinien mieć charakter półprzewodnika. Jego stabilność w postaci makroskopowej nie jest znana.
Przypisy
Kategoria:Odmiany alotropowe węgla Kategoria:Materiały półprzewodnikowe