Gałęziak (Tylomys) – rodzaj ssaków z podrodziny gałęziaków (Tylomyinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Belize, Gwatemali, Salwadorze, Hondurasie, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii i Ekwadorze.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 155–290 mm, długość ogona 150–320 mm; masa ciała 182–362 g.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie HesperomysObecnie synonim Calomys.) zdefiniował w 1866 roku niemiecki zoolog Wilhelm Peters w artykule zatytułowanym Informacje o nowych lub niedostatecznie znanych nietoperzach (Vampyrops, Uroderma, Chiroderma, Ametrida, Tylostoma, Vespertilio, Vesperugo) i gryzoniach (Tylomys, Lasiomys), opublikowanym w czasopiśmie „Monatsberichte der Königlichen Preussische Akademie des Wissenschaften zu Berlin”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) gałęziak nagoogonowy (T. nudicaudus).
Etymologia Tylomys (Tylomis): gr. τυλος tulos ‘guz, modzel’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Neomys: neos ‘nowy’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Neomys panamensis .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNTylomys nudicaudus(W.C.H. Peters, 1866)gałęziak nagoogonowygatunek monotypowyMeksyk (od środkowego Guerrero i środkowego Veracruz) na południe do południowej Nikaragui, za wyłączeniem północnej części półwyspu Jukatan; zakres wysokości: 0–1600 m n.p.m.DC: 18,8–27 cmDO: 19,5–26 cmMC: 280–326 gTylomys bullarisC.H. Merriam, 1901gałęziak napuszonygatunek monotypowyendemit Meksyku: znany tylko z Tuxtla Gutiérrez i okolic (północno-zachodnie Chiapas); zakres wysokości: około 550 m n.p.m.DC: około 16,6 cmDO: około 15,8 cmMC: około 182 gTylomys tumbalensisC.H. Merriam, 1901gałęziak dżunglowygatunek monotypowyendemit Meksyku: znany tylko z miejsca typowego (Tumbalá, północne Chiapas)DC: około 21 cmDO: około 23 cmMC: około 250 gcentruj|80pxTylomys watsoniO. Thomas, 1899gałęziak stokowygatunek monotypowykaraibskie i pacyficzne zbocza oraz centralne wyżyny Kostaryki i Panamy; zakres wysokości: 0–2700 m n.p.m.DC: 15,5–29 cmDO: 15–32 cmMC: 196–252 gTylomys fulviventerH.E. Anthony, 1916gałęziak płowobrzuchygatunek monotypowyendemit Panamy: znany tylko z małego obszaru w regionie DariénDC: około 22 cmDO: około 23 cmMC: brak danychcentruj|150pxTylomys panamensis(J.E. Gray, 1873)gałęziak panamskigatunek monotypowyendemit Panamy: znane miejsca znajdują się w Parku Narodowym DariénDC: około 23 cmDO: około 19,9 cmMC: brak danychTylomys miraeO. Thomas, 1899gałęziak magdaleński2 podgatunkitropikalne lasy deszczowe w zachodniej i środkowej Kolumbii oraz północno-zachodniego Ekwadoru; zakres wysokości: 200–1300 m n.p.m.DC: około 23 cmDO: około 27 cmMC: 200–255 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Chomikowate